День: 12 февраля 2026

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Նոր տնտեսական քաղաքականություն (ՆԷՊ)
1921 թ․ ընդունված քաղաքականություն էր, որը թույլ էր տալիս մասնավոր առևտուր և տնտեսություն՝ պատերազմից հետո տնտեսությունը վերականգնելու համար։

Վ. Լենին
Խորհրդային պետության հիմնադիրն էր։ Նա առաջարկեց ՆԷՊ-ը՝ որպես ժամանակավոր լուծում։

Ի. Ստալին
ԽՍՀՄ ղեկավար, որի օրոք իրականացվեցին արդյունաբերացումը և կոլեկտիվացումը։

Սոցիալիստական հասարակություն
Հասարակություն, որտեղ արտադրության միջոցները պատկանում են պետությանը, իսկ տնտեսությունը ղեկավարում է իշխանությունը։

Արդյունաբերացում (ինդուստրացում)
Գործարանների և արդյունաբերության արագ զարգացում՝ պետությունն ուժեղացնելու նպատակով։

Կուլակ
Հարուստ գյուղացի, որը ուներ հող և անասուններ։ Իշխանությունները նրանց համարում էին սոցիալիզմի հակառակորդներ։

---

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Ինչպե՞ս իրականացվեցին

ՆԷՊ
Թույլատրվեց մասնավոր առևտուրը, գյուղացիները կարող էին վաճառել իրենց արտադրանքը։

Արդյունաբերացում
Կառուցվեցին գործարաններ, զարգացավ հատկապես ծանր և քիմիական արդյունաբերությունը։

Կոլեկտիվացում
Գյուղացիների հողերը միավորվեցին կոլխոզների մեջ, անհատական տնտեսությունները վերացվեցին։

Հայաստանի արդյունաբերության հիմնական ուղղությունները
Քիմիական արդյունաբերություն, էներգետիկա, մետաղամշակում, սննդարդյունաբերություն։

---

բ. Ինչո՞ւ իրականացվեցին

ՆԷՊ-ը կիրառվեց տնտեսությունը վերականգնելու համար։
Արդյունաբերացումը նպատակ ուներ արագ զարգացնել երկիրը։
Կոլեկտիվացումը պետք էր գյուղատնտեսությունը պետության վերահսկողության տակ վերցնելու համար։

---

գ. Դրական և բացասական հետևանքներ

Դրական
Աշխատատեղեր ստեղծվեցին, քաղաքները զարգացան, կրթությունը աճեց։

Բացասական
Բնությանը վնաս հասցվեց, ջրային ռեսուրսները վատնվեցին, տնտեսությունը դարձավ միակողմանի։

Քիմիական արդյունաբերությունը աշխատատեղեր տվեց, բայց նաև վնասեց շրջակա միջավայրը։
Ջրային ռեսուրսների անխնա օգտագործումը վտանգեց երկրի ապագան։

---

Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

1. Կոլեկտիվացման ազդեցությունը

Գյուղացիները կորցրին սեփականությունը, արտադրությունն նվազեց, առաջացան դժվարություններ։

2. Արդյոք գործարանների քանակը բավարար է

Ոչ։ Կարևոր են նաև նոր տեխնոլոգիաները և արտադրանքի որակը։

3. Գնահատում

Թուրքիան և Պարսկաստանը հետագայում զարգացան, քանի որ անցան շուկայական տնտեսության և կիրառեցին նոր տեխնոլոգիաներ։
Մենք անհանգստանում ենք նրանց արտադրանքից, քանի որ այն ավելի էժան է և դժվարացնում է մեր արտադրողների աշխատանքը։

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բացատրիր և բնութագրիր

• Իոսիֆ Ստալին

ԽՍՀՄ ղեկավար, որի օրոք հաստատվեց կուսակցական մենիշխանությունը և լայն տարածում գտան քաղաքական բռնությունները։

• Լև Տրոցկի

Բոլշևիկ հեղափոխական, Ստալինի քաղաքական հակառակորդը։ Նրա կողմնակիցները հետապնդվում էին։

• Տրոցկիստ

Տրոցկու գաղափարների կողմնակից մարդ։ Խորհրդային իշխանությունը նրանց համարում էր վտանգավոր։

• Եղիշե Չարենց

Հայտնի հայ բանաստեղծ, որը դարձավ ստալինյան բռնությունների զոհ։

• Ակսել Բակունց

Գրող, որը ձերբակալվեց և զոհվեց քաղաքական հալածանքների ժամանակ։

• Զաբել Եսայան

Գրող և հասարակական գործիչ, որը հետապնդվեց խորհրդային իշխանության կողմից։

• Անաստվածական (աթեիստական)

Քաղաքականություն, որը մերժում էր կրոնը և պայքարում եկեղեցու դեմ։

• Դաշնակցություն

Հայ ազգային կուսակցություն, որը խորհրդային իշխանության կողմից արգելվեց։

• Հնչակյան կուսակցություն

Հայ քաղաքական կուսակցություն, որը նույնպես ենթարկվեց վերահսկման և ճնշումների։

• Եկեղեցի

Կրոնական կառույց, որը մեծ ազդեցություն ուներ ժողովրդի վրա և դրա համար թիրախավորվեց։

• Խորեն Մուրադբեկյան

Հայ բոլշևիկ, որը մասնակցում էր խորհրդային քաղաքական որոշումների իրականացմանը։

---

Առաջադրանք 2

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Ինչպե՞ս իրականացվեցին քաղաքական հալածանքներն ու բռնությունները

Սկզբում վերահսկվեցին քաղաքական կուսակցությունները։
Հետո սկսվեցին ձերբակալությունները։
Շատերին մեղադրեցին հակահեղափոխական գործունեության մեջ։
Հաջորդեցին աքսորները և դատավճիռները։
Բռնությունները տարածվեցին մտավորականների, զինվորականների և հոգևորականների վրա։

---

բ. Ինչու՞ և ինչ նպատակով էին բռնությունները

Բռնությունները իրականացվում էին իշխանությունը լիովին վերահսկելու համար։
Նպատակն էր վերացնել ընդդիմախոսներին։
Ցանկանում էին ստեղծել վախի մթնոլորտ։
Իշխանությունը ուզում էր, որ ժողովուրդը ենթարկվի առանց հարցերի։

---

գ. Ինչու՞ թիրախավորվեց եկեղեցին

Եկեղեցին ազդեցություն ուներ ժողովրդի վրա։
Բոլշևիկները այն համարում էին մրցակից։
Կրոնը հակասում էր անաստվածական գաղափարախոսությանը։
Հայ բոլշևիկները Գ. Հարությունյանի ղեկավարությամբ ընդունեցին այդ որոշումը՝ Մոսկվայի քաղաքականությանը ենթարկվելու համար։

---

Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

1. Քաղաքական հալածանքների ազդեցությունը

Կորսվեցին կրթված և տաղանդավոր մարդիկ։
Ժողովրդի մեջ առաջացավ վախ և անվստահություն։
Տուժեց հայերի գենոֆոնդը։

---

2. Հայերի նպատակները և համաշխարհային հեղափոխությունը

Հայ ժողովուրդը ցանկանում էր անվտանգ կյանք և պետականություն։
Բոլշևիկների նպատակը համաշխարհային հեղափոխությունն էր։
Այս նպատակները հաճախ չէին համընկնում։

---

3. Գնահատում

Համաշխարհային հեղափոխությունը իրատեսական չէր։
Քաղաքական բռնությունները արդարացում չունեին, քանի որ խախտում էին մարդու իրավունքները և վնասում հասարակությանը։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 288-ա,գ,ե;289-ա,գ,ե;291-ա,գ,ե;292-ա,գ,ե;

ա․x^3+9x^2+8x=0
x(x^2+9x+8)=
x=0
x^2+9x+8=0
D=49
x1=-1
x2=-8

գ․x(x^2-6x+9)=0
x=0
D=0
x=3

ե․x^2(x^2+4x+1)=0
x^2=0
x=0
x^2+4x+1=0
D=12
x=-2+-✓3

ա․x=-2
x^2+5x+6=0
D=1
x1=-2
x2=-3

գ․x^2=25
x=+-5
x^2+7x+10=0
D=9
x1=-2
x2=-5

ե․x^2-15x-16=0
D=289
x1=16
x2=-1
x^2+8x+7=0
D=36
x1=-1
x2=-7

ա․x=0

գ․ԹԱԲ՝․x=/-5
x=3

ե․ԹԱԲ՝․x=/-2
x=-2 չի բավ
x=1

ա․ԹԱԲ՝․x=/4
x^2+4x-21=0
D=100
x1=3
x2=-7

գ․ԹԱԲ՝․8x=/-2, x=/-1/4
4x^2+5x+1=0
D=25-4*4*1=9
x1=1
x2=-1/4 չի բավ

ե․ԹԱԲ․՝ x=/-7, x=/5
x^2+8x+7=0
D=64-4*1*7=36
x1=-8+6/2=-1
x2=-7 չի բավ