Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ

1.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա:

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափի փոփոխությունը:

2.Դեֆորմացիայի  օրինակների քննարկում:

Մատիտի կոտրվելը, թղթի պատռվելը:

3.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական ,որը՝պլաստիկ: Բերել օրինակներ:

Եթե արտաքին ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինը լրիվ վերկանգնում է իր ձևն ու չափը դեֆորմացիան կոչվում է առաձգական, իսկ հակառակ դեպքում պլաստիկ:

Առաձգական դեֆորմացիա է գնդակ տշելիս գնդակի վրա փոս արաջանալը, իսկ պլաստիկ է մատիտի կոտրվելը:

4.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմիններ կոչվում է ծանրության ուժ:

5.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից:

Ծանրության ուժը ուղիղ համեմատական է մարմնի զանգվածին: Այսինքն որքան մեծ է մարմնի զանգվածը այնքան ծանրության ուժը մեծ է:

6.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:

Առաձգական ուժը այն ուժն է որը առաձգական դեֆորմացիաի ժամանակ հետ է բերում մարմնի սկզբնական ձևը, այն միշտ ուղղված է ազդեցության հակառակ կողմ:

7.Հուկի օրենքի ձևակերպում:

Առաձգական դեֆորմացիաի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգական ուժ ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիաի չափին

8.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը:

F=kx

9.Ի՞նչ կառուցվածք ունի ուժաչափը:

Զսպանակ, որի ծայրին կեռիկ կա, ցուցիչ:

10.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը

Հուկի օրենքի:

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝210-բ,դ,զ; 212-բ,դ,զ; 213-բ,դ,զ; 214-բ,դ,զ; 216-բ,դ,զ

210. Արտահայտությունը գրե՛ք միանդամի տեսքով.
     բ) 25 ​x² − 4xx=25x²-4x²=21x²
     դ) 3 ​x² − 7 ​x² + 13xx=3 ​x² − 7 ​x² + 13x²=9x²
     զ) −14yyz + 11 ​y² z − 2 ​y² z=−14y²z + 11 ​y² z − 2 ​y² z=-5y² z

• Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.
  բ) k³, երբ k = 1, −1, 0, 3, 1/3
  1x1x1=3
  (-1)x(-1)x(-1)=1
  0x0x0=0
  3x3x3=27
  1/3×1/3×1/3=1/27
  դ) (−2)ⁿ, երբ n = 1, 2, 3
  (-2)¹=(-2)
  (-2)²=(-2)x(-2)=4
  (-2)³=(-2)x(-2)x(-2)=8
  
• Միանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.
  բ) −3xxxy=3x³y
  դ) −2 ​a²7b²=-2×7=-14=-14a²b²
  զ) −1 ​a²=a²
  
• Ներկայացրե՛ք աստիճանի տեսքով.
  բ) b² ⋅ ​b²=b⁴
  դ) (−2 ​​)² ⋅ ​2³=(-2)⁵
  զ) 2ⁿ ⋅ ​4²=8ⁿ⁺²
• Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք b միանդամ, որպեսզի ստացվի նույնություն.
  բ) b⁸ ⋅ *  = ​b¹⁹
  *=b¹⁹ :b⁸=
  դ) bⁿ ⋅ b³ = *
  *=bⁿ ⋅ b³=bⁿ⁺³
  զ) bⁿ ⋅ *  = b²ⁿ⁺²
  *=b²ⁿ⁺²:bⁿ=b²⁺²
  

Մի անգամ երեք եղբայրներ ճանապարհորդում էին։ Քայլում էին մթնշաղին երկար ու ծուռումուռ ճանապարհով։ Ու հասան նրանք գետի, որը խորն էր այնքան, որ քայլքով չես անցնի, ու արագահոս այնքան, որ չես լողա։Բայց եղբայրները կախարդության արվեստի գիտակ էին։ Թափահարեցին կախարդական փայտիկները, ու կամուրջ հայտնվեց գետի վրա։Երբ գետի կեսը անցել էին, թիկնոցի մեջ փաթաթվածը կտրեց նրանց ճանապարհը։ Ու Մահը խոսեց եղբայրների հետ։ Ճամփորդները միշտ խեղդվում էին գետում, Մահը վրդովված էր, որ չէր ստացել նոր զոհեր, բայց խորամանկեց․ ցույց տվեց, թե հիանում է նրանց հնարամտությամբ, ու ասաց, որ ի նշան իր հիացմունքի՝ եղբայրներից յուրաքանչյուրը պիտի ընդունի մի ընծա իրենից։Ավագ եղբայրը ռազմատենչ էր։ Նա խնդրեց աշխարհի ամենահզոր կախարդական փայտիկը․ փայտիկ, որի տերը կհաղթի ցանկացած մենամարտում, փայտիկ, որը արժանի է մարդուն, ով հաղթել է Մահվանը։Ու Մահը պոկեց թանթրվենու ճյուղը, որ աճում էր գետի ափին, սարքեց կախարդական փայտիկ, ու տվեց ավագ եղբորը։Միջնեկ եղբայրը գոռոզ էր։ Որպեսզի էլ ավելի ստորացնի Մահվանը, նա խնդրեց մեռածներին վերակենդանացնելու ուժ։ Ու Մահը վերցրեց գետի մոտ ընկած քարը, տվեց միջնեկ եղբորն ու ասաց, որ այն կարող է մեռածներին հետ բերել։Հետո, Մահը հարցրեց երրորդ՝ փոքր եղբորը, ինչ նա կուզեր։ Փոքրը ամենաիմաստունն էր եղբայրների մեջ, նա չէր վստահում Մահվանը։ Այդ պատճառով, նա խնդրեց մի այնպիսի ընծա, որը հագնելով, նա կկարողանա տեղաշարժվել այնպես, որ Մահը չկարողանա հետեւել իրեն։ Մահը այլ ելք չուներ, ստիպված պոկեց սեփական անտեսանելի թիկնոցի մի մասը, ու տվեց փոքրին։Դրանից հետո, Մահը մի կողմ կանգնեց, ու թույլ տվեց եղբայրներին շարունակել իրենց ճանապարհը, նրանք գնացին, խոսելով իրենց հետ պատահած արկածի մասին, ու հիանալով Մահվան ընծաներով։Հետո եղբայրները բաժանվեցին, ու յուրաքանչյուրը գնաց իր ճանապարհով։Առաջին եղբայրը մոտ մի շաբաթ ճամփորդելուց հետո հասավ մի գյուղի, որտեղ ապրում էր երիտասարդ կախարդը, ում հետ նա վիճել էր։ Բնականաբար, թանթրվենու կախարդական փայտիկով նա չէր կարող պարտվել մենամարտում, որը հետեւեց նրանց հանդիպմանը։ Մեռած կախարդին թողնելով գետնին, նա գնաց հյուրանոց, ու սկսեց գլուխ գովել անհաղթ փայտիկի համար, որը ինքը ճանկել է Մահից։Նույն գիշերը, հենց ավագ եղբայրը խմիչքից անզգայացած քնեց, մի այլ կախարդ կտրեց նրա կոկորդը ու գողացավ փայտիկը։ Այսպես Մահը տարավ առաջին եղբորը։Միջնեկ եղբայրը վերադարձավ տուն, որտեղ մենակ էր ապրում։ Հանեց քարը, որը մեռածներին վերականդանացնում է, ու երեք անգամ պտտեց ձեռքում․ նրա առջեւ հայտնվեց աղջիկը, ում հետ ուզում էր ամուսնանալ, բայց ով մահացել էր անժամանակ։ Աղջիկը տխուր էր ու սառը, մի տեսակ, մեկուսի։ Չնայած նա վերադարձել էր կյանք, բայց նա չէր պատկանում այդ աշխարհին ու տանջվում էր։ Վերջիվերջո, երկրորդ եղբայրը անհուսությունից խելագարված՝ ինքնասպան եղավ, որպեսզի կարողանա աղջկա հետ լինել։Այսպես Մահը տարավ երկրորդ եղբորը։Չնայած Մահը երրորդ եղբորը փնտրում էր տարիներով, այդպես էլ չկարողացավ գտնել նրան։ Ու միայն երբ նա բավականին ծերացել էր, փոքր եղբայրը հանեց անտեսանելի թիկնոցը ու փոխանցեց այն իր որդուն։ Հետո ողջունեց Մահվանը ասես հին ընկերոջ, ու գնաց նրա հետ ուրախությամբ։ Ու նրանք, ինչպես հավասարը հավասարի, լքեցին աշխարհն այս։

Այս հեքիաթի իմաստը այն է, որ պետք չի վստահել բոլորին:Նաև արարքներից առաջ պետք է մտածել, որովհետև դու չգիտես թե քո ընտրությունը հետագայում քեզ ինչ կբերի…

Աղբյուր

Ժամանակահատված՝ շուրջտարյա
Նպատակ՝ ծանոթանալ շատ հեքիաթների և պատմվածքների հետ, զարգացնել վերլուծելու հմտությունները:
Ընթացք՝ Համացանցից փնտրում եմ հեքիաթներ և պատմվածքներ, իսկ դրանք ընթերցելուց հետո վերլուծում եմ:
Արդյունք՝ Իմանալ շատ հեքիաթներ, ստեղծել հետաքրքիր վերլուծությունների փաթեթ:

1.7a

2.2b

3.4x

4.6y

5.2a-2b

6.2x²-3x

7.2x+2-3y

8.

1.750:5=150դրամ մեկ տետրը:

1800:150=12 տետր

2.520:13=40դրամ մեկ մատիտը

40×9=360 դրամ 9 մատիտ

3.1080:6=180դրամ 1կգ խնձորը

10×180=1800դրամ 10կգ խնձոր

4.1400:4=350դրամ 1 կգ ծիրան

2450:350=7կգ ծիրան

Սիրելի՛ սովորողներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք հետևյալ թեմաները․

• Ձկների ընդհանուր բնութագիրը
• Կռճիկային ձկների դաս
• Ոսկրային ձկների դաս
• Նոր դասագիրք- էջ՝ 109-111
• Դասը սովորել պատմել

Լրացուցիչ աշխատանք․ պատասխանել հարցերին․

1. Ի՞նչ բնորոշ հատկանիշներ ունեն ձկները

Նրանք ապրում են ջրում, ունեն խռիկներ և ունեն երկու զույգ վերջույթներ:

1. Ի՞նչ նշանականություն ունեն ձկները բնության մեջ և մարդու կյանքում

Մարդանց կյանքում կարևոր են նրանով, որ նրանց մեջ կան վիտամիններ և սպիտակուցներ, որոնք մեզ շատ պետք են: Նաև նրանք կեր էն հանդիսանում ուրիշ կենդանիների համար:

1. Ի՞նչ հիմնական տարբերություններ հիման վրա  կարելի է տարբերակել ոսկրայն և կռճիկային ձկներին։

Կռճիկային ձկների վրա կան մի քանի խռիկային ճեղքեր, իսկ ոսկրային վրա միայն մեկ խռիկային կափարիչ, որի տակ նոր խռիկն է:

Դիտել Թումանյանի մասին պատմող ֆիլմը, նշումներ անել: 

Թումանյանը շատ մոտիկ հոգևոր կապ է ունեցել իր ծնողների հետ, մանավանտ մոր հետ: Նա իր ընտանիքի ավագ որդին էր: Պատհմամբ, ուրիշ մարդու փոխարեն, փորձել են սպանել իր հորը: Նա գաղտնի խմբերի մեջ էր, որոնք այսպես ասած պատերազմներ էին սկսում, բայց գնալուց մի օր առաջ նա գարեջրից և կեռասից հիվանդացել էր, և նրա բախտը բերել էր, որովհետև մյուս տղաները զոհվել էին, իսկ ինքը հիվանդության օգնությամբ ողջ էր մնացել: Նաև, ասում են, որ նա գեղեցիկ և բոյով տղամարդ է եղել, դրա համար նրան շատ հեշտ էին սիրահարվում: Նա ունեցավ տասը երեխա, որոնք իր կնոջ Օլյաից էին: Հովհաննես թումանյանը բոլոր խնջույքներում և բոլոր տեղերում գլխավոր աստղն էր, որովհետև բացի իր մարդկային հատկություններից և լավ բանստեղծ լինելով, նա լավ հումորի զգացում ուներ: Հովհաննես Թումանյանը տեսավ միայն իր մի որդու մահը՝Արտավազդի: Բայց դա նա շատ ծանր տարավ, որովհետև դա միակ մարդն էր, ում մեջ նա ինքն իրեն էր տեսնում, և մինչ կյանքի վերջ նա չհավատաց, որ Արտավազդը մահացել է: Մյուս երեք որդիները մահացան ԽՍՀՄ-ի ժամանակ: Այդ ժամանակ շատերը անիմաստ մահանում և աքսորվում էին: Բայց նրանց սպանեցին նրա համար, որ նրանք Թումանյանի երեխանրեն են՝այսինքն հայրենասեր քաղաքական գործիչ: Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, նա հայերին շատ է օգնել, որովհետև նա որբանոցներ և հիվանդանոցներ է բացել: Այդ ծանր օրերից մեկում, մի աղջիկ նրան ասում է.
-Պարոն Թումանյան, ես էլ այս երեխաների ձեռքը չեմ դիմանում, ամբողջ օրը մահճակալի վրա են թռվռում, բարձերով իրար են խփում…
-Դա շատ լավ է-ասում է Թումանյանը-, նշանուկում է, որ երեխաների մեջ նորից կյանք է ծլկել, եթե նրանք չարաճճի են դարձել:

Նրա վերջին խոսքերը իր երեխաներին.
-Ղոչաղ կացեք:

Դասարանական առաջադրանքներ՝  210-ա,գ,ե; 212-ա,գ,ե; 213-ա,գ,ե; 214-ա,գ,ե; 216-ա,գ,ե

210. Արտահայտությունը գրե՛ք միանդամի տեսքով.
     ա) 3ax + 5ax=8ax
     գ) 12a ​b² − 5a ​b²=7a ​b²
     ե) bbc − 12bcb + b5bc=b²c-12b²c+5b²c=-6bcb²

4×4=16

(-5)x(-5)=25

0.5×0.5=0.25

3/4×3/4=9/16

2x2x2x2x2=32

5x5x5x5x5=3125

1/2×1/2×1/2×1/2×1/2=1/32

213.Միանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

2/5a³b²c2

գ) x8xy5y=40x²y²

ե) 5=5

214. Ներկայացրե՛ք աստիճանի տեսքով.
     ա) a² ⋅ ​a⁵=a⁷
     գ) 5³ ⋅ ​5⁷ =5¹⁰

216. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք b միանդամ, որպեսզի ստացվի նույնություն.
     ա) * ⋅ ​b³ = ​b⁷
     *=b⁷ :b³ =b⁴
     գ) * ⋅ b = ​b⁵
     *=b⁵:b=b⁴
     ե) bⁿ ⋅ *  = bⁿ⁺¹
     *=bⁿ⁺¹ :bⁿ =b¹
     
     

В 1888 году Туманян женился на Ольге Мачкальян. Первые 6 лет молодые жили с матерью Ольги, затем переезжали в несколько квартир, пока в 1899 г. не поселились на верхнем этаже частного дома врача по фамилии Кочарян. Счастливый брак подарил им 10 детей — шесть дочерей и четырех сыновей.

Туманян дружил не только со многими армянскими, но и грузинскими, русскими писателями своего времени. Его перу принадлежат многочисленные переводы произведений Байрона, Гете и Пушкина, Брюсова. Известен знаменательный факт — приезд Брюсова в кружок с лекциями об армянской поэзии.

Его сын забрал сердца Туманяна со словами.
-Не хочу, чтобы сердце моего доброго отца выбросили.

И поставил сердце в шкафчике для лекарств, которая была в комнате Туманяна.

Однажды Исаакян навестил Туманянов (после смерти Ованнеса Туманяна). Их разговор натянулся так долго, что один из сыновей Туманяна, предложил эму остаться на ночь. Он согласился, и он остался в эту ночь, в комнате Туманяна, где было его сердце. Но он не смог уснуть в эту ночь(хотя он не знал что в этой комнате находится сердце Туманяна). Когда наступило утро, ему сказали что в этой комнате находится сердце Туманяна. И он сказал.
-Так вот почему я не смог уснуть, я был наедине с сердцем Туманяна!

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝202-բ,դ,զ; 204; 209-բ

202. Որոշե՛ք միանդամի կարգը.
     բ) −  9d²
     2

4

զ) 2a² b³
5

204. Չորս միանդամներից յուրաքանչյուրի կարգը 6 է։ Որքա՞ն կլինի նրանցից 3​-ի
     արտադրյալի կարգը

18

209.Տրված միանդամները բաժանե՛ք նման միանդամների խմբերի.

1.7x, 19x

2.13, 96

3.42abbba, 7/4a²b³, ab³a

4.(-5p²q³), (-20.23pq²pq)