День: 22 сентября 2022

Գործնական քերականություն

1. Տրված բառերին ավելացրո՛ւ -եր (-ներ), ի, -ով, -ից վերջավորությունները: Հնչյունափոխված բառերն առանձնացրո՛ւ և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Գիրք-գրքեր,գրքով,գրքից-գիր-ը դարձել է գր:

 առու-առուներ,առվից,առվով-առու-ն դարձել է առվ:

ծաղիկ, 

լուսին-լուսնով,լուսնից-լուսին-ը դարձել է լուսն:

երկինք-երկնքից,երկնքով-երկինք-ը դարձել է երկնք:

ջուր-ջրեր,ջրով,ջրից-ջուր-ը դարձել է ջր:

հեռագիր-հեռագրեր,հեռագրից,

հեռագիր-հեռագրեր,հեռագրից,

հեռագիր-հեռագրեր,հեռագրից,հեռագրով-գիր-ը դարձել է գր:

2.     Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:

Միմիանց-սխալ, քվեարկություն-ճիշտ, որդյակ-ճիշտ, յասաման-ճիշտ, քիմիաական-ճիշտ, հեքիաթային-ճիշտ, ոսկյա-ճիշտ, հրեական-ճիշտ, դաստիարակություն-ճիշտ, սենյակ-ճիշտ, կրիա-ճիշտ, Անդրս, Եղյազարյան-ճիշտ, կյանք-ճիշտ:

2.     Գրի՛ր, թե ընդգծված արմատների մեջ ի՞նչ փոփոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝

վայրկյան — վայրկենական — յա-ն դարձել է ե:

Ձյուն — ձնհալ – յու-ն դարձել է ը:

Մատյան —մատենիկ-յան-ը դարձել է են:

սառույց —սառցահատ-ույ-ը սղվել է

կառույց – կառուցել-ույց-ը դարձել է ու

կույտ – կուտակել-ույ-ը դարձել է ու:

3. 1.     Հնչյունափոխություն բառը բաղադրիչների բաժանի՛ր և դրանց օգնությամբ բացատրիր:

 Հնչյուն+ա+փոխվել+ություն=Հնյչունը փողվել

4.Տրված բաղադրիչներով բառեր կազմի՛ր և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Ոսկի + ա + գույն-ոսկեգույն-ի-ն դարձել է ե:

 փոշի + ա + կուլ-փոշեկուլ-ի-ն դարձել է ե:  

 տարի + ա + վերջ-տարեվերջ-ի-ն դարձել է ե:

 այգի + ա + պան-Այգեպան-ի-ն դարձել է ե

բարի + ա + կամ-բարեկամ-ի-ն դարձել է ե:

5.Յուրաքանչյուր շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր և բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր: Նշի՛ր, թե ի՞նչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝

գգույշ + անալ — գգուշանալ (ույ-ը՝ու):

Ա. Բազում, ամուր, բույր, կապույտ, բույս, ողջույն, որդի, ոսկի.

Բ. -պատիկ, -անալ, -ավետ, -ական, ակ, յա:

Բազմապատիկ-ում-ը դարձել է մ

Ամրանալ-ուր-ը դարձել է ր:

Բուրավետ-յ-ն սղվել է:

Բուսական-ույ-ը ու:

որդյակ-ի-ն յ:

ոսկյա-ի-ն սղվելա:

Jack was a young sailor. He lived in England, but he was often away with his
ship.
One summer he came back from a long voyage and found new neighbours
near his mother’s house. They had a pretty daughter, and Jack soon loved her
very much.
He said to her, ‘My next voyage will begin in a few days’ time, Gloria. I love
you, and I’ll marry you when I come back. I’ll think about you all the time, and
I’ll write to you and send you a present from every port.’
Jack’s first port was Freetown in Africa, and he sent Gloria a parrot from
there. It spoke five languages.
When Jack’s ship reached Australia, there was a letter from Gloria. It said,
‘Thank you for the parrot, Jack. It tasted much better than a chicken.

Ջեքը երիտասարդ նավաստի էր:Նա ապրում էր Անգլիայում,բայց նա հաճախ ճանապարհորդում էր նրա նավով:Մի ամառ նա հետ եկավ երկար ճանապարհորդությունից և հայտնաբերեց նոր հարևաններին նրա մայրիկի տան մոտ:Նրանք տեսան գեղեցիկ դուստրին,և Ջեքը շուտով նրան սիրահարվեց:Նա ասաց նրան:

-Իմ մյուս ճանապարհորդությունը լինելու 5 օրից,Գլորիա:Ես քեզ սիրում եմ,և ես կամուսնանամ քո հետ երբ ես վերադառնամ.Ես միշտ կգրեմ քեզ ամենինչի մասին, և կուղարկեմ քեզ նվերներ ամեն նավահանգիստից: Ջեքի առաջին նավահանգիստ Ֆրիթոուներ՝Աֆրիկայում,և նա ուղարկեց Գլորիաին թութակ այնտեղից:Նա խոսում էր հինգ լեզվով: Երբ Ջեքի նավը հասավ Ավստրալիա,որտեղ ստացավ նամակ Գլորիաից: Որտեղ ասված էր՝

-Մերսի թութակի համար,Ջեք.Նա ավելի համեղ էր, քան հավը:

A. Answer these questions.

1. Why did Jack make long voyages?He found new neighbors near his mothers house
2. Where did Gloria live?Near Jack’s mother’s house.
3. Why did Jack think about Gloria all the time?He write her.
4. Where did Jack send Gloria the parrot from?Jack’s first port was Freetown in Africa.
5. Where did Jack get Gloria’s letter about the parrot?He was very angry.
6. What did Gloria do to the parrot?She ate the parrot.
   B. Which words in the story on page 4 mean the opposite of:
7. short- 4. old-young 7. worse
8. last 3. little
9. ugly 6.wine
   C. Write this story. Put one word in each empty place. You will find all
   the correct words in the story on page 4.
   Freetown is a city in West Africa. Jack and another from his ship
   went into a shop there and saw a beautiful bird. It was a red and grey . . . . and
   it . . . . ‘Hullo,’ to them. Jack said to his friend, ‘I’m going . . . . it to Gloria.
   She’s the daughter of my mother’s . . . . It will be a nice . . . . for her,’ Then
   Jack and his friend . . . . a restaurant and ate . . . . and fried potatoes there.
   They . . . . very good

Դհավալմուքհը երկու ընկեր ուներ, որոնց անչափ սիրում էր և ամեն օր այցելում նրանց։ Առաջին ընկերը շատ հարուստ էր։ Ամեն անգամ, երթ Դհավալմուքհը այցելում էր նրան, նստում էին համեղ խորտիկներով ու քաղցրավենիքով ծանրաբեռնված ճոխ սեղանի շուրջ և ուրախ զրուցում։ Երկրորդ ընկերը աղքատ էր։ Նա շատ բան չուներ հյուրասիրելու, բայց միշտ ուրախությամբ էր ընդունում Դհավալմուքհին և նրա հետ կիսում իր վշտերն ու ուրախությունները։

Ընկերների հետ ունեցած այդ մտերմությունը վերջապես շարժեց Դհավալմուքհի կնոջ հետաքրքրությունը։ Նա շատ էր ցանկանում իմանալ, թե ովքեր են նրանք, և խնդրեց ամուսնուն՝ ծանոթացնել նրանց հետ։

Եվ ահա մի օր Դհավալմուքհը կնոջն իր հետ տարավ ընկերների մոտ։

— Օ՜, բարով, բարով եկաք,— ողջունեց նրանց աոաջին ընկերը։— Համեցեք, խնդրեմ։ եվ հյուրասիրեց նրանց ընտիր թեյով ու համեղ նախաճաշով։ Ընկերոջ հյուրասիրությունը մեծ տպավորություն թողեց Դհավալմուքհի կնոջ վրա։

Հաջորդ օրը նրանք այցելեցին երկրորդ ընկերոջը։ Նա գրկաբաց ընդունեց հյուրերին ու թեև ոչ խմելու, ոչ էլ ուտելու բան ուներ նրանց առաջարկելու, բայց շատ լավ ժամանակ անցկացրին։

Երբ տուն էին վերադառնում, Դհավալմուքհի կինը միայն առաջին ընկերոջն էր գովաբանում։ Բայց ամուսինն ասաց.

— Նա լավ ընկեր է, կասկած չկա, բայց մյուսն ավելի լավն է։

— Ի՞նչ, նա նույնիսկ մի բաժակ ջուր չառաջարկեց մեզ,— զարմացած ասաց կինը։

— Դրանով չեն դատում ընկերոջը,— ասաց Դհավալմուքհը։— Ինձ թվում է, որ երկրորդ ընկերոջս զգացմունքներն ավելի անկեղծ են։

— Իսկ ես էդ կարծիքին չեմ,— համառեց կինը։— Համոզված եմ, որ քո առաջին ընկերը քեզ ավելի է սիրում, քան երկրորդը։

Դհավալմուքհը որոշ ժամանակ լուռ մնաց, ապա ասաց.

— Եթե դու իրոք ուզում ես պարզել ճշմարտությունը, արի փորձենք նրանց։

Եվ նա ասաց կնոջը, թե ինչպես պետք է փորձեին նրանց։

Հաջորդ օրը, ինչպես որոշել էին, Դհավալմուքհի կինը գնաց առաջին ընկերոջ մոտ ու տխուր պատմեց, որ թագավորը շատ բարկացած է ամուսնու վրա։ Չգիտեն ինչ անեն։ 

Ընկերը ուսերը վեր քաշեց ու ասաց.

— Շատ եմ ցավում, բայց ոչնչով օգնել չեմ կարող։ Ո՞վ կհամարձակվի թագավորին դեմ գնալ։

Կինը հուսահատ դեմք ընդունեց ու գնաց երկրորդ ընկերոջ մոտ, որը, լսելով նրան, անմիջապես վերցրեց թուրն ու վահանը և, հավատացնելով, որ ամեն ինչ կանի նրա ամուսնուն պաշտպանելու համար, գնաց պալատ։

Բայց ճանապարհին Դհավալմուքհը հանդիպեց նրան ու ասաց.

— Սիրելի ընկեր, մի՛ անհանգստանա, թագավորը ներեց ինձ։ Տուն գնանք։

Այսպիսով, Դհավալմուքհի կինը համոզվեց, որ երկրորդ ընկերն իրոք ճշմարիտ ընկեր է, որովհետև պատրաստ էր կռվելու հանուն ընկերոջ, նույնիսկ սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով։

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր։ 

Վիշտ-դժբախտություն

գրկաբաց-Գիրկը բացած, բաց գրկով

վահան-Ռազմիկի ձեռքի պաշտպանողական զենք՝ սովորաբար մետաղից կամ փայտից

2. Շարադրի՛ր մտքերդ ընկերության մասին։ 6-8 նախադասություն։ 

Ընկերները լինում են տարբեր,ազնիվ կամ դավաճան:Ընկերներին դատելու շատ ձևեր կա,բայց ամենաճիշտ ձևերը դա՝որ ընկերը քեզ օգնի և չխափի կամ ել նրա հետ դու քեզ հաճելի ըզգազ:Նաև ինչպես ասում են մեծերը՝ընկերոջը իսկապես լավ ճանաչելու համար պետք է հետը ճամփորդես:Մարդը կարող է ունենալ 20 վատ ընկեր կամ 1 լավ,և իհարկե ես կնտրեի 1 լավ:Ընկերությունը համեմատում են ոսկիի հետ:Նա շատ թանկ է,շատ կեղծ կա և իսկականը հանդիպում ենք հազվադեպ: