Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

Խալիֆան անլուրջ էր վերաբերվում, քանի որ նա չէր ուզում պատերազմել և չէր հավատում, որ ինչ-որ մեկը կարող է հարձակվի իր տերության վրա։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

Իմ կարծիքով խալիֆաին թվում էր, որ լավ տրամադրություnն ու ոգին, որը ստեղծում էր երաժշտությունը կարող է պաշտպանել իր պետությունը:

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

Նա այդքան էլ իրատես չէր և չէր հասկանում, որ իր մտածած միտքը չի աշխատել և, որ արդեն ներխուժել են իր երկիր։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 

Ըստ տեքստի խալիֆան դրական կերպար էր, բայց ես նրան համարում եմ վատը, քանի որ նա չպպաշտպանեց իր պետությունը:

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։ 

Այս տողերով խալիֆան ուզում էր ասել, որ ամեն մարդ ապրի իր ուզած ձևով և անի այն ինչ ուզում է, միայն ապրի խաղաղ և թողնի, որ ուրիշներն էլ այդպես ապրեն: Ինձ թվում է, որ հնարավոր է հասնել խաղաղ համակեցության:

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

Իմ կարծիքով հեղինակի ասելիքը այն է, որ պետք է լինել միքիչ ռեալիստ, քանի որ խալիֆան ուզում էր ստեղծել երազանքի պետությունը, որտեղ կա կյանք, երաժշտություն և չկան խիստ օրենքներ, բայց վերջում թշնամին համարյա գրավեց ողջ պետությունը։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 

Նա հետևյալ տողով ուզում էր ասել, որ երբ հասկանաք, որ կռվի մեջ եք և պարտվում էք, այդ ժամանակ դուք կպարտվեք։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

• Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
• Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
• Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
• Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Երբ արվեստը դառնում է փախուստ

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման /շարունակություն/․
Թեմա 2․Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք

2․ Ընթերցե՛ք Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և առանձնացրեք ընտանեկան իրավունքին վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․

Հոդված 12.

Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել իր անձնական ու ընտանեկան կյանքում կամայական միջամտության, իր տան, իր նամակագրության կամ իր պատվի ու հեղինակության նկատմամբ կամայական ոտնձգությունների: Յուրաքանչյուր ոք ունի նման միջամտությունից կամ ոտնձգությունից օրենքի պաշտպանության իրավունք:

Հոդվածը ասում է, որ ոչ ոք չի կարող կամայականորեն խառնվել մարդու անձնական կյանքին կամ վնասել նրա պատիվը։ Մարդը իրավունք ունի օրենքով պաշտպանվելու նման միջամտություններից։

Հոդված 16.

1. Չափահաս դարձած տղամարդիկ ու կանայք իրավունք ունեն, առանց ռասայական, ազգային ու կրոնական պատկանելության հատկանիշների որևէ սահմանափակման, ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու: Նրանք օգտվում են նույն իրավունքներից ամուսնանալու պահին, ամուսնության ընթացքում և ամուսնալուծության դեպքում:

2. Ամուսնությունը կարող է կայանալ միայն ամուսնացող երկու կողմերի ազատ ու լիակատար համաձայնության դեպքում:

3. Ընտանիքը հանդիսանում է հասարակության բնական ու հիմնական բջիջը և ունի հասարակության ու պետության կողմից պաշտպանության իրավունք:

Այս հոդվախում խոսվում է ընտանիք կազմելու իրավունքների մասին։ Մեծահասակ տղամարդը և կինը կարող են ազատ ամուսնանալ ու ընտանիք կազմել՝ հավասար իրավունքներով։ Ամուսնությունը հնարավոր է միայն երկու կողմերի լիակատար համաձայնությամբ։ Ընտանիքը հասարակության հիմնական մասն է և պետք է պաշտպանվի պետության կողմից։

Հոդված 23.

1. Յուրաքանչյուր ոք ունի աշխատանքի, աշխատանքի ազատ ընտրության, աշխատանքի արդար ու բարենպաստ պայմանների և գործազրկությունից պաշտպանվելու իրավունք:

2. Յուրաքանչյուր ոք, առանց որևէ խտրականության, ունի հավասար աշխատանքի համար հավասար վարձատրության իրավունք:

3. Յուրաքանչյուր աշխատող իրավունք ունի արդար ու գոհացուցիչ վարձատրության, որը ապահովի մարդավայել գոյություն իր և իր ընտանիքի համար և անհրաժեշտության դեպքում լրացվի սոցիալական ապահովության այլ միջոցներով:

4. Յուրաքանչյուր ոք ունի արհեստակցական միություններ ստեղծելու և իր շահերը պաշտպանելու համար արհեստակցական միություններ ընդունվելու իրավունք:

Այս հոդվածում խոսվում է աշխատանքի իրավունքների մասին։ Ամեն մարդ ունի աշխատելու և գործազրկությունից պաշտպանվելու իրավունք։ Նույն աշխատանքի համար բոլորը պետք է ստանան հավասար վարձատրություն։ Աշխատողը պետք է ստանա արդար վարձատրություն, որը կապահովի նորմալ կյանք։ Ամեն մարդ կարող է ստեղծել կամ միանալ արհմիության՝ իր շահերը պաշտպանելու համար։

Հոդված 25.

1. Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի այնպիսի կենսամակարդակի, ներառյալ սնունդը, հագուստը, բնակարանը, բժշկական խնամքը և սոցիալական անհրաժեշտ սպասարկումը, որն անհրաժեշտ է իր և իր ընտանիքի առողջությունն ու բարեկեցությունը պահպանելու համար, և գործազրկության, հիվանդության, հաշմանդամության, այրիանալու, ծերության կամ իր կամքից անկախ ապրուստի միջոցներից զրկվելու դեպքում` ապահովելու իրավունք:

2. Մայրությունն ու մանկությունը տալիս են առանձնահատուկ խնամքի և օգնության իրավունք: Ամուսնությունից կամ արտաամուսնական կապից ծնված բոլոր երեխաները պետք է օգտվեն սոցիալական միանման պաշտպանությունից:

Այս հոդվածում խոսվում է խնամքի իրավունքների մասին։ Ամեն մարդ իրավունք ունի նորմալ կենսամակարդակի՝ սնունդով, հագուստով, բնակությամբ և բուժօգնությամբ։ Նա պետք է պաշտպանված լինի, եթե կորցնում է իր ապրուստի միջոցները՝ հիվանդության, տարիքային կամ այլ պատճառներով։ Մայրությունն ու մանկությունը պահանջում են հատուկ խնամք և աջակցություն։ Բոլոր երեխաները պետք է ստանան հավասար սոցիալական պաշտպանություն՝ անկախ ծնվելու ձևից։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 145;147;149;150

r=a+b-c/2=2
r=a+b-c=4
r=6+b-c=4
b-c=-2
c-b=2
c=x+2
b=x
(2+x)^2=6^2+x^2
4+4x+x^2=36+x^2
4x+x^2-x^2=0
4x=32
x=8
c=10
S=8*6/2=24

r=6+b-c/2=2
6+b-c=4
b-c=-2
c-b=2
c=x+2
b=x
(2+x)^2=6^2+x^2
4+4x+x^2=36+x^2
4x+x^2-x^2=0
4x=32
x=8
c=10
r=10/2=5

c=✓12^2+16^2=✓144+256=20

R=20/2=10

r=a+b-c/2=12+16-20/2=4

10-4=6

2✓5

AC=✓m^2+c^2

Listening gap fill

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Correct the spelling

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Unjumble the words

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

17.11-21.11.2025

1.  Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։ 

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգում էինք, խաղա, վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։ 

Դիմավոր-երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, երգում էինք, վերցրո՛ւ, վերցրել էինք։

Անդեմ-գրած, երգող, մտածել, հուզվելիս, խաղա, ընտրել, հասած, լողացող։

2. Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։ 

Պարտված-հարակատար

Խմել-անորոշ

քանդակել-անորոշ

գրելու-անորոշ դերբայի սեռական հոլով

կռվող-ենթակայական

հաղթող-ենթակայական

մտածող-ենթակայական

ընտրող-ենթակայական

աղացած-հարակատար

քնած-հարակատար

թափված-հարակատար

կարդալիս-համակատար

աշխատելիս-համակատար

վազելիս-համակատար

3. Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Անկատար ներկա-գրում եմ
Անկատար անցյալ-գրում էի

3. Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։ 

Սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հրամայական և հարկադրական։

3. Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Վաղակատար ներկա-մտածել եմ
Վաղակատար անցյալ-մտածել էի

3. Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Ապակատար ներկա-նստելու եմ
Ապակատար անցյալ-նստելու էի

3. Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։ 

Անցյալ կատարյալ։

Գրեցինք

3. Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։ 

Գրեմ , գրես, գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

Ենթադրական-կգրեմ, կգրես, կգրի, կգրենք, կգրեք, կգրեն

Հարկադրական-պիտի գրեմ, պիտի գրես, պիտի գրի, պիտի գրենք, պիտի գրեք, պիտի գրեն

Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։ 

Ենթադրական-կկարդայի, կկարդայիր, կկարդար, կկարդայինք, կկարդայիք, կկարդային

Հարկադրական-պիտի կարդայի, պիտի կարդայիր, պիտի կարդար, պիտի կարդայինք, պիտի կարդայիք, պիտի կարդային

9. Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։ 

Մտածել-մտածի՛ր, խոսել-խոսի՛ր, վազել-վազի՛ր, կարդալ-կարդա՛, գրել-գրի՛ր, նստել-նստի՛ր, երգել-երգի՛ր, մաքրել-մաքրի՛ր, զգուշանալ-զգուշացի՛ր։ 

Այս եղանակի առանձնահատկությունը այն է, որ բառի վերջին ձայնավորից հետո պետք է գրենք շեշտ։

10. Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

Կերած

Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել, 

Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։ 

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։
Սկզբում, Թադմորի ապարանքը գեղեցիկ և կյանքով լի տեղ էր, իսկ վերջում ապարանքը կարծես լինի փլոտած տեղ, որտեղ տիրում է լռություն։

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։
Բամբիշ — թագուհի, իշխանուհի

Մանկլավիկ — սենեկապետ

Նաժիշտ — աղախին

Ձեղուն — շինության ծածկը, տանիք

Սնդուս — դիպակ

Թալկանալ — ուշաթափվել

Եբենոսյան — եբենոսից

Մուշկ — բույս

Կնդրուկ — լիբանոս

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը պատմում է հավերժ մնացող սիրո մասին։ Սկզբում ցույց է տրվում սիրո պայծառ և գեղեցիկ աշխարհը, իսկ վերջում՝ մութ ու տխուր պատկերներ։ Բայց թեև ամեն ինչ փոխվում ու մարում է, սերը շարունակվում է և մնում հավերժ։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

• Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
• Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
• Սերը չի չափվում ժամանակով, 
• Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությունը, երազանքը, թե հավատը զգացումիդ հանդեպ,
• Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

5. Վերհիշել ,,Շատ չհամարվի,, ստեղծագործությունը։ 

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 209-ա,գ,;210-ա,գ,;211-ա,գ,ե;է; 212-ա,գ,ե

ա․3x^2-5x+2>0
D=1
x1=1
x2=2/3
(− ∞,​ ​ 2 / 3 ​)​ ∪ ​(1,​+ ∞)

գ․5x^2+9x+4>_0
D=1
x1=-4/5
x2=-1
(− ∞,​− 1] ∪ ​[− ​ 4 / 5 ​ , ​+ ∞)

ա․x^2+3x+2>_0
D=1
x1=-1
x2=-2
(− ∞, − 2]​ ∪ ​[− 1,​+ ∞)

գ․5x^2+8x-3<0
D=124
x1=-4+✓31/5
x2=-4-✓31/5

ա․(x-3)(x-5)>0
x^2-5x-3x+15>0
x^2-8x+15>0

գ․(x+5)(x-1)>_0
x^2-x+5x-5>_0
x^2+4x-5>_0

ե․(x+0)(x-7)>_0
x^2-7x>_0

է․(x-2,5)(x-7)<_0
x^2-7x-2,5x+17,5<_0
x^2-9,5x+17,5<_0

1. Приём «говорящие имена и фамилии». Как живётся герою с таким именем?
   Фамилия Башмачкин отсылает к «башмаку» — чему-то маленькому, незначительному. Имя Акакий Акакиевич звучит смешно и нелепо. Такое имя как будто заранее «обрекает» героя на смешное и незаметное существование, и окружающие относятся к нему свысока.
2. Как к Акакию Акакиевичу Башмачкину относятся сослуживцы?
   По-детски дразнят, смеются, издеваются.
3. Каково авторское отношение к герою?
   Автор одновременно иронизирует и глубоко сочувствует.
4. На какие жертвы идёт герой ради приобретения новой шинели?
   Экономит на всем что можно.
5. Какие перемены в жизнь героя вносит новая шинель?
   Он впервые чувствует уважение, радость и внимание от окружающих.
6. Опишите петербургскую площадь, на которой ограбили Акакия Акакиевича. В чем заключается особый драматизм этой ситуации?
   Пустая, тёмная площадь усиливает трагедию: героя лишают единственной радости.
7. Как в повести нарисован групповой портрет петербургского чиновничества?
   Это равнодушная толпа, озабоченная чинами, а не людьми.
8. К кому обращается Акакий Акакиевич за  помощью? Почему  чиновники не  спешат  помочь Башмачкину?
   Он идёт к «значительному лицу», но чиновники пренебрегают им из-за его низкого положения.
9. Каким же вы увидели «значительное  лицо»?
   Высокомерным, пустым человеком, скрывающимся за важностью чина.
10. Финал повести. Кого «наказывает»  призрак Башмачкина? Почему?
    Он пугает тех, кто обидел его при жизни, особенно значительное лицо
11. Зачем автор в реалистическом произведении использует элементы фантастики?
    Чтобы показать недоступность справедливости в реальной жизни.
12. Какие чувства у читателя вызывает герой? Когда вы смеялись, а когда сочувствовали ему?
    Сначала смешит своей странностью, а потом вызывает глубокое сочувствие и жалость.

Вопросы для обсуждения по повести Н.В. Гоголя «Шинель»

1. Назовите главного героя повести «Шинель».

Акакий Акакиевич Башмачкин.

2. Как было дано ему имя? Что оно обозначает?

Имя и фамилия подчёркивают его малозначительность и комичность.

3. Где служил главный герой повести? Назовите его должность.

В Петербурге, канцелярист.

4. Что обозначает фамилия героя?

«Башмачкин» показывает его скромность и ничтожность.

5. Как он относился к своей службе?

Он был исполнительным, усердным и скромным.

6. Как относятся к Акакию Акакиевичу его сослуживцы? Какие чувства вызвал у вас этот фрагмент из текста?

Смех и насмешки; вызывает жалость и сочувствие.

7. Какое сравнение использует Гоголь, чтобы показать унизительность положения этого человека?

Сравнивает его с насекомым или тенью в канцелярии.

8. Каким образом Н.В. Гоголь показывает на страницах повести обезличенность главного героя?

Через одинаковые дни, отсутствие личной жизни и внимания коллег.

9. Что вы можете сказать об особенностях речи Акакия Акакиевича?

Он говорит коротко, робко, повторяет слова и фразы.

10. Какое событие нарушило привычную жизнь Башмачкина?

Старая шинель износилась, и он решил купить новую.

11. Как вы считаете, приобретение новой шинели – это роскошь или жизненная необходимость для героя повести?

Это жизненная необходимость, а не роскошь.

12. Отчего ещё пришлось отказаться Акакию Акакиевичу ради покупки новой шинели?

От еды, чая, свечей и личного комфорта.

13. Как изменилась жизнь героя, носившего «в мыслях своих вечную идею будущей шинели»?

Он стал мечтать и радоваться будущей шинели, жизнь приобрела смысл.

14. Какие перемены в жизнь героя вносит появление новой шинели?

Уважение сослуживцев, радость, уверенность и внимание окружающих.

15. Что происходит с Акакием Акакиевичем после кражи шинели?

Он опустошён, заболевает и теряет смысл жизни.

16. Что он предпринимает, чтобы вернуть шинель?

Обращается к чиновникам и «значительному лицу» с просьбой о помощи.

17. Помог ли ему частный пристав? Каков был следующий шаг в попытке быть услышанным?

Нет, пристав не помог; он идёт к важному чиновнику.

18. Почему автор вводит элементы фантастики в финале повести «Шинель»?

Чтобы показать позднюю справедливость и наказание жестоких людей.

19. Скажите, по вашему мнению, Акакий Акакиевич — «бедный чиновник» или «бедный человек»?

Он и бедный чиновник, и бедный человек, не защищён ни материально, ни духовно.

Тема и идея

В повести затрагивается несколько остросоциальных и психологических тем:

Судьба маленького человека — главная тема произведения, связанная с Акакием Акакиевичем Башмачкиным, трагизм судьбы которого заключается в его положении в обществе, слабости и незащищенности.

Сострадание и любовь к ближнему — именно этого не хватало главному герою, ему нужна была не шинель, а поддержка и помощь.

Равнодушие и эгоизм в повести проявляют окружающие Башмачкина люди.

Безнравственность — и в факте грабежа, и в отношении общества к Башмачкину.

Мечта — Башмачкин экономил на всем ради шинели, говорил о ней с упоением, все его силы были направлены на достижение этой материальной мечты.

Возмездие — призрак Башмачкина срывает шинель со «значительного лица».

Проблемы
В повести обозначены следующие социальные, нравственно-психологические проблемы:

выбор между материальными и духовными ценностями;

важность гуманизма;

равнодушие и черствость общества;

крайняя бедность, самоограничение;

социальное неравенство.

Башмачкин, скромный и добрый, сталкивается с несправедливостью и отсутствием поддержки со стороны других людей. Это социально-бытовой конфликт, который показывает неравенство и жестокость мира.

Особенности композиции
Источник — Онлайн школа Skysmart: https://skysmart.ru/articles/literature/gogol-shinel

§12.Էլեկտրական դիմադրություն: Օհմի օրենքը շղթայի տեղամասի    համար:

1. Ինչպե՞ս են կապված տրված հաղորդչում հոսանքի ուժի և լարման արժեքները:

Հաղորդչում հոսանքի ուժի արժեքը ուղիղ համեմատական է լարման արժեքին։

2. Ինչպե՞ս է սահմանվում հաղորդչի էլեկտրական դիմադրությունը:

Հաղորդչում լարման և հոսանքի ուժի հարաբերությունն անվանում են էլեկտրական դիմադրություն։

3. Ինչպիսի՞ն է տարբեր հաղորդիչներում հոսանքի ուժի արժեքների և այդ հաղորդիչների դիմադրությունների կապը նույն լարման դեպքում:

Միևնույն լարման դեպքում տարբեր հաղորդիչներում հոսանքի ուժի արժեքները հակադարձ համեմատական են այդ հաղորդիչների դիմադրություների արժեքներին։

4. Ինչպե՞ս է սահմանվում հաղորդչի էլեկտրական դիմադրության միավորը՝ օհմը: Էլեկտրական դիմադրության ուրիշ ի՞նչ միավորներ գիտեք:

1 կՕմ = 1000 Oմ — կիլոՕհմ

1 ՄՕմ =1000000 Օմ — ՄեգաՕմ

5. Կախված է արդյոք հաղորդչի դիմադրությունը նրա ծայրերին կիրառված լարումից: Իսկ հաղորդչում հոսանքի ուժից: Պատասխանը հիմնավորեք:

Համաձայն Օհմի օրենքի՝ I=U/R, Դիմադրությունը ուղիղ համեմատական է հոսանքի լարմանը և հակադարձ համեատական հոսանքի ուժին ՝ R=U/I:Հետևաբար , հաղորդչի դիմադրությունը կախված է նրա ծայրերին կիրառված լարումից և հաղորդչում հոսանքի ուժից։

6. Ձևակերպեք Օհմի օրենքը: Օհմի օրենքից որոշեք շղթայի տեղամասում լարումը՝ արտահայտված հոսանքի ուժով և դիմադրությամբ:

Շղթայի տեղամասում հոսանքի ուժն ուղիղ համեմատական է տեղամասի ծայրերին կիրառված լարմանը և հակարդարձ համեմատական այդ տեղամասի դիմադրությանը։

U=I*R

7. Ի՞նչ տեսք ունի հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի հայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը:

Հայոց եկեղեցին հանրապետության փուլում/ էջ 54 պատմել/

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ուրվագծի՛ր եկեղեցու գործունեությունը ՀՀ գոյության
շրջանում:
բ. Բացատրի՛ր։ Որպես առանձին կառույց՝ եկեղեցու և պետության միջև
ի՞նչ խնդիրներ էին առաջացել
Պետության եկեղեցու որոշ հողամասեր տալիս էր բնակիչներին, ինչի հետ եկեղեցին համաձայն չէր։
գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ քաղաքական, կրոնական և կրթամշակութային խնդիրների էր անդրադառնում դաշնագրի նախագիծը։

Նախագիծը պահանջում էր Էջմիածնի և եկեղեցական տարածքների քաղաքական ինքնավարություն և սեփական վարչական մարմիններ։ Կրոնական առումով այն ցանկանում էր, որ եկեղեցին ունենա անկախություն իր ներքին գործերում՝ առանց պետական վերահսկողության։ Կրթամշակութային հատվածում նշվում էր հոգևոր կրթության վերահսկումը, ճեմարանի գործունեության վերականգնումը և եկեղեցու դերակատարումը ազգային մշակութային կյանքում։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Գնահատի՛ր: Ի՞նչ դեր է կատարել եկեղեցին ՀՀ ներքին կյանքում:

Եկեղեցին ՀՀ-ի ներքին կյանքում մեծ և կարևոր դեր է կատարել, քանի որ այն օգնել պետությանը ամեն ձև ինչպես կարող էր, նույնիսկ իր տարածքները անվճար տրամադրել է որբանոցներին և հիվանդանոցներին։

Սոցիալ-տնտեսական դրությունը/էջ 55-56-ը պատմել/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
Հ. Քաջազնունի-եղել է ՀՀ-ի վարչապետ
Ամերկոմ-Ամերկոմը ամերիկյան կոմիտե էր, որի օգնությամբ հայ որբերի մեծ մասը գտնվում էին խնամքի տակ։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Նկարագրի՛ր ՀՀ սոցիալ-տնտեսական աղետալի վիճակը և կառավարության ձեռնարկած քայլերն այդ ուղղությամբ:
Նոր անկախացած երկրի վիճակը վատ էր, քանի որ հիգիենայի հետ կային խնդիրներ, ինչպես նաև տիրում էր սով, ինչից մահացել են շուրջ 150-180 հազար հայ։ Կառավարությունը սովի դեմ պայքարելու համար օգնություն է ուզել այլ երկրներից, այսինքն այլ երկրներից ուտելիքի պաշարներ է ուզել։
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ գործոններով էր պայմանավորված ՀՀ սոցիալ-տնտեսական ծանր կացությունը:
Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ ամերիկ­յան օգնությունը ՀՀ սոցիալ-տնտեսական կյանքում:
Հիմնական գործոնները ուրիշ երկների կողմից ճնշումներ և այն, որ Հայաստանը նոր էր անկախացել, այսինքն բոլորը անփորձ էին, չգիտեին ինչ անեին։ Ամերիկայի սննդի պաշարի տալը և Ամերկոմի կողմից որբերի խնամքը շատ կարևոր էին հայերի համար, քանի որ նրանք օգնեցին լուծել ամենամեծ խնդիրները՝ սովն ու որբերը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Քո պատկերացում­ների համաձայն՝ ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ կան Առաջին հանրապետության և 1990-ական թթ. սոցիալ-տնտեսական իրավիճակների միջև:
Ընդհանրությունները նրանք են, որ երկուսն էլ եղել են շատ ծանր իրավիճակներում՝ սով, աղքատություն և այլն։
2. Ընդհանրացո՛ւ։ Ինչպե՞ս կբնութագրես կառավարության քաղաքականությունը տնտեսության ոլորտներում:

Առաջադրանք 2

Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության ձևավորումը: Բաթումի պայմանագրի վերանայման/էջ 57 պատմել/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Հ. Օհանջանյան • Ա. Ահարոնյան • Անտանտ • Ազգերի լիգա • Գերմանիա • Մեծ Բրիտանիա

Հ․ Օհանջանյան-Հայկական պատվիրակության անդամ, զբաղվել է Հայաստանի շահերի ներկայացմամբ Բեռլինում և Կ.Պոլսում:

Ա. Ահարոնյան-Հայկական պատվիրակության անդամ, զբաղվել է Հայաստանի շահերի ներկայացմամբ Բեռլինում և Կ.Պոլսում:

Անտանտ-Երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքում ձևավորված պատերազմական կողմ, որի մեջ կային Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Ռուսաստանը։ Անտանտը հետագայում աջակցություն ցուցաբերեց հայ ժողովրդին։

Գերմանիա – Երկիր, որտեղ հայկական պատվիրականները փորձում էին ապահովել Հայաստանի համար աջակցություն։

Մեծ Բրիտանիա-

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Որո՞նք էին ՀՀ արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները: Ինչպիսի՞
հարաբերություններ է ձևավորում ՀՀ-ն Թուրքիայի և
Քառյակ միության մյուս պետությունների հետ:
ՀՀ արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները նրանք էին, որ պահպանեն ՀՀ-ի անկախությունը, տարածքների ընդլայնումը, ժողովրդի կյանքի ապահովումը և դաշնակիցներ գտնելը։ ՀՀ-ն փորձում է ձևավորել բարեկամություն այդ երկների հետ։
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ կարգավիճակ ուներ ՀՀ-ն, ո՞ր պետություններն էին ճանաչել նրան:
1919–1920 թթ. Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչվում էր Անտանտի Գերագույն խորհրդի և ԱՄՆ–ի կողմից, իսկ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվել են շուրջ 40 երկրների հետ:
գ. Վերլուծի՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված ՀՀ նկատմամբ Անտանտի դրական վերաբերմունքը
Ինձ թվում է այն, որ ՀՀ-ն վատ հարաբերություններում էր Թուրքիայի հետ։ Անտանտը նույնպես վատ հարաբերություններ ուներ Թուրքիայի հետ, և Անտանտը Հայաստանին աջակցելով թուլացնում էր Թուրքիայի ազդեցությունը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Գնահատի՛ր: Ի՞նչ ընդհանրություններ կան 1918 թ.
ՀՀ-Թուրքիա և ներկայիս Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների միջև:
հարցը

Ընդհանրությունները նրանք են, որ երկու ժամանակաշրջանում էլ երկու պետությունների հարաբերություներն էլ եղել են լարված։

Բայազետի հերոսական պաշտպանությունը և անհատի դերը այդ պաշտպանության ժամանակ