Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ

Բառերը միայն ձայներ չեն, դրանք նաև ունեն իրենց <<հոտն ու համը>>։ Երբ մենք խոսում ենք, մենք ուղղակի ձայներ չենք հանում, մենք մի աշխարհ ենք նկարում բառերով։ Ամեն մի բառը իր փոքրիկ հոտն ու համը ունի, բայց երբ իրար ենք միացնում ստանում ենք մի գեղեցիկ բան։ Սա կարող է նմանվել համեմունքներին և ուտեստին։ Ամեն համեմունք իր հոտն ու համը ունի, և միգուցե ոչ լավը, բայց դրանք ճիշտ համադրելով ստանում ենք համեղ ուտեստ։ Բայց արդյոք, բառերը ունեն իրենց <<համն ու հոտը>>։

Իհարկե ոչ, քանի որ դրանք ֆիզիկապես գոյություն առարկաներ չեն, բայց նրանք այնպիսի զգացողություններ են փոխանցում, որ կարող ես ասել՝ բառերը ունեն իրենց <<համն ու հոտը>>։ Ամեն բառը ունի իր համն ու հոտը։ Բառեր կան, որոնք ջերմություն են տալիս, բառեր կան, որոնք տխրություն են տալիս, նոստալգիա և այլն։ Բայց տարբեր մարդկանց համար բառերի համն ու հոտը կարող է տարբերվել։ Մեկին կարող է ջերմություն տալ <<ամառ>> բառը, մյուսին <<շոգը>>։ Կարող է հիմարություն թվալ, բայց <<ձմեռ>> և <<Նոր Տարի>> բառերը ինձ ջերմություն են տալիս։ Այս բառերը կապված են ցուրտ ձմեռվա հետ, բայց ես այդ բառերը լսելիս զգում եմ ոչ թե այդ ցուրտը, այլ այն ջերմությունը, որը ստանում եմ ներքուստ ձմեռվա կամ Նոր Տարվա ընթացքում։ Տխուր զգացողություն առաջացնող բառերը կարծես <<կծու>> լինի՝ երբեք հաճելի չի դրանք արտասանել և ամեն անգամ արտասանելիս լեզվիտ մեջ կարծես կծու բիբար լինի։ Այդ բառերն են՝ <<վեճ>>, <<հիասթափություն>>, <<տխրություն>>, <<մենակություն>> և այլն։ Գրեթե ոչ մեկի համար էլ այս բառերը արտասանելը հաճույք չի պատճառում։ Հաճույք է պատճառում միայն նրանց, ովքեր սիրում են <<կծու>> բաներ։ Ուրախ բառերը այն բառերն են, որոնք արտասանելիս հաճույք ես ստանում, կարծես ինչ-որ <<քաղցր>> բան լինի բերանիդ մեջ։ Այդ բառերն են՝ <<ուրախություն>>, <<ընտանիք>>, <<ընկերներ>>, <<ժպիտ>> և այլն։ Այս բառերը ուրախություն չեն պատճառում այն մադկանց, ովքեր <<քաղցր>> բաներ չեն սիրում։

Այսպիսով, բառերը ուղղակի ձայներ չէն, նրանք արտահայտում են զգացմունքներ, համեր և հոտեր։ Բառերը մեր կյանքի անբաժան մասն են, կապ չունի նրանք ջերմություն են տալիս թե տխրություն։ Բառերը հիշողություններ են բերում։ Եթե բառերը ճիշտ օգտագործես, կարող ես ինչ-որ մեկի ամբողջ օրը ավելի <<բուրավետ>> և <<համեղ>> դարձնես։

ՀՀ հողային ծածկույթը, բուսականությունը և կենդանական աշխարհը

Սովորել դաս՝ & 17, էջ 51-55։

օգտագործվող քարտեզ

Դասը ամփոփել հետևյալ հարցերի օգնությամբ՝

Ինչպիսի՞ հողեր կան Հայսատանում։

Կիսաանապատային գորշ հողեր, լեռնաշականակագույն հողեր, լեռնային սևահողեր, լեռնանտառային գորշ և դարչնագույն հողերը, մարգագետնատափաստանային հողեր, լեռնամարգագետնային հողեր։

Նկարագրե՛լ կիսաանապատային հողերը։

Կիսաանապատային հողերը տարածված են Արարատյան դաշտի ամենաչոր շրջաններում։ Դրանք քիչ հումուս ունեն, աղակալված են և քիչ բերրի։ Այս հողերում աճում է սակավ, հիմնականում աղասեր բուսականություն։

Նկարագրե՛լ ամենատարածված հողատեսակը։

Լեռնային սևահողերը Հայաստանում ամենատարածված հողերից են և մեծ նշանակություն ունեն գյուղատնտեսության համար։ Դրանք տարածված են 1300–2400 մ բարձրություններում, հատկապես հրաբխային սարավանդներում։ Սևահողերն ունեն խիտ կառուցվածք, հարուստ են հումուսով, և նրանց բերրի շերտը հասնում է մոտ 75 սմ-ի։

Ինչպիսի՞ էնդեմիկ բուսատեսակներ գիտեք Հայաստանում։

Հայաստանում կա մոտ 120 էնդեմիկ բուսատեսակ։ Դրանց օրինակներն են՝ պատատուկ հայկական, ոզնաթուփ հայկական, ոշինդր հայկական, Հայաստանի արմատ (տորոն), զանգեզուրի սզնի, արաքսյան կաղնի և շատ ուրիշներ։

Ինչպիսի՞ էնդեմիկ կենդանատեսակներ գիտեք Հայաստանում։

Հայաստանում կան կենդանիներ, որոնք հատուկ են միայն հայկական լեռնաշխարհին։ Դրանք են՝ հայկական վայրի ոչխար (մուֆլոն), բեզոարյան այծ, կովկասյան ընձառյուծը, հայկական եղջերավոր օձ և որոշ հազվագյուտ այլ տեսակներ։

Հիմնականում ՀՀ անտառները ինչպիսի՞ նշանակություն ունեն։

Հայաստանի անտառները հիմնականում էկոլոգիական նշանակություն ունեն։ Դրանք պահպանում են հողը, կարգավորում են ջրի ռեժիմը, նպաստում են խոնավության ու կլիմայի կայունությանը։

Ի՞նչ կներկայացնեք ֆրիգանոիդ բուսականության մասին։

Ֆրիգանոիդ (լեռնային չորասեր) բուսականությունը տարածված է քարքարոտ լեռնային հողերում՝ հատկապես Ուրցի, Երանոսի, Վայքի լեռներում։ Այստեղ աճում են չորադիմացկուն փշոտ ու ցածրահասակ թփեր՝ մասրենի, տարբեր ցածրաճ բույսեր, ինչպես նաև դեղատու և եթերայուղատու տեսակներ։ Այս գոտուն բնորոշ են բեզոարյան այծը և մուֆլոնը։

Նկարագրե՛լ անապատային և կիսանապատային գոտին։

Անապատային և կիսանապատային գոտին գտնվում է Արարատյան դաշտավայրի ստորին մասերում։ Այստեղ բուսականությունը ներկայացված է փոքր կղզյակներով՝ աղուտներում և ավազուտներում։ Տարածված են օշինդրը, հազարատերևուկը, վաղ ծաղկող էֆեմերները։ Կենդանիներից հանդիպում են աղվես, ակիս, համստեր, ինչպես նաև թունավոր օձեր՝ գյուրզա, և միջատներ՝ կարիճներ։

ա․(x+5)(x+3)>_0
x^2+3x+5x+15>_0
x^2+8x+15>_0
b=8, c=15

բ․(x-2)(x-7)>_0
x^2-7x-2x+14>_0
x^2-9x+14>_0
b=-9, c=14

ա․(x+2.3)(x-4)>_0
x^2-4x+2.3x-9.2>_0
x^2-1.7x-9.2>_0
Պատ․՝ Դրական է։

ա․(x-5)(x-8)>0
x=5
x=8
[5, 8]

ա․D=49
x1=0
x2=-7
(− ∞,​− 7) ∪ (0,​+ ∞)

գ․x^2-7x<_0
D=49
x1=7
x2=0
[ 0, 7 ]

ե․x>-✓48, x<

Թեմա- Ատոմների էլեկտրոնային թաղանթների կառուցմածքը։

Էջ՝ 28-31

Տարրի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են էլեկտրոնային թաղանթի վերջին, որոշ դեպքերում նաև նախավերջին էլեկտրոնային շերտերի էլեկտրոներով: Նշված էլեկտրոնային շերտերը հաճախ անվանում են վալենտային շերտեր:

Տարրերի ատոմներում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ հետևյալ սկզբունքների.

*Նվազագույն էներգիայի սկզբունք (Կլեչկովսկու կանոն):

Ըստ որի էլեկտրոնային թաղանթում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ n+ℓ գումարի աճի, ընդ որում որոշիչ է գլխավոր քվանտային թվի արժեքը:

Էլեկտրոնը նախ զբաղեցնում է ամենացածր էներգիական ենթամակարդակը՝ 1s(n=1,ℓ=0;n+ℓ=1+0=1), ապա՝ 2s,2p,3s,3p,4s,3d,4p և այլն, ինչպես բերված է նկարում:

Ըստ որի էլեկտրոնային թաղանթում էլեկտրոնները լրացվում են ըստ n+ℓ գումարի աճի, ընդ որում որոշիչ է գլխավոր քվանտային թվի արժեքը:

Էլեկտրոնը նախ զբաղեցնում է ամենացածր էներգիական ենթամակարդակը՝ 1s(n=1,ℓ=0;n+ℓ=1+0=1), ապա՝ 2s,2p,3s,3p,4s,3d,4p և այլն, ինչպես բերված է նկարում:

Պաուլիի արգելման սկզբունք:

Ըստ որի ատոմում չեն կարող լինել չորս քվանտային թվերի նույն արժեքներն ունեցող երկու էլեկտրոն կամ նույն քվանտային բջիջում կարող են գտնվել ամենաշատը երկու էլեկտրոն՝ հակառակ սպիններով:

Հաջորդ նկարում բերված է երրորդ պարբերության որոշ տարրերի ատոմներում էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների, ենթամակարդակների, ապա ըստ օրբիտալների (քվանտային բջիջների):

3p ենթամակարդակի լրացումից հետո, ըստ նվազագույն էներգիայի սկզբունքի, լրացվում է 4s ենթամակարդակը (կալիում, կալցիում), ապա՝ 3d-ն (սկանդիումից ցինկ):

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է էլեկտրոնային թաղանթը։

Այն մակարդակները, որտեղ էլէկտրոններն են գտնվում։

2.Քանի՞ էլեկտրոն կարող է տեղավորվել n-րդ էներգետիկ մակարդակում։

Առաջին մակարդակ(S)-2
Երկրորդ մակարդակ(P)-8
Երրորդ մակարդակ(D)-3^2*2=18
Չորրորդ մակարդակ(F)-4^2*2=32

3.Քանի՞ ենթամակարդակ կա 3-րդ էներգետիկ մակարդակում։

Երեք հատ։ s, p, d

4.Ի՞նչ կարգով են լցվում էլեկտրոնները էներգետիկ մակարդակները ։

5.Ինչո՞վ են տարբերվում s, p, d, f ենթամակարդակները։

Իրենց օրբիտալների և էլեկտրոնների քանակով։

6.Գրեք հետևյալ տարրերի էլեկտրոնային կառուցվածքը․

a) Na (Z=11)

b) S (Z=16)

c) Ca (Z=20)

7.Որոշել՝ ո՞ր էներգետիկ մակարդակում է գտնվում տարրի վալենտային էլեկտրոնը․

a) Cl (Z=17)

b) Mg (Z=12)

8.Ինչ է նշանակում sp³ հիբրիդացում, և ինչ կառուցվածք է առաջացնում։

9.Ինչու՞ d-էլեկտրոնները լցվում են 4s ենթամակարդակից ուշ։

10.Ինչ է Պաուլիի արգելման բնութագիրը։

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

Խալիֆան անլուրջ էր վերաբերվում, քանի որ նա չէր ուզում պատերազմել և չէր հավատում, որ ինչ-որ մեկը կարող է հարձակվի իր տերության վրա։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

Իմ կարծիքով խալիֆաին թվում էր, որ լավ տրամադրություnն ու ոգին, որը ստեղծում էր երաժշտությունը կարող է պաշտպանել իր պետությունը:

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

Նա այդքան էլ իրատես չէր և չէր հասկանում, որ իր մտածած միտքը չի աշխատել և, որ արդեն ներխուժել են իր երկիր։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 

Ըստ տեքստի խալիֆան դրական կերպար էր, բայց ես նրան համարում եմ վատը, քանի որ նա չպպաշտպանեց իր պետությունը:

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։ 

Այս տողերով խալիֆան ուզում էր ասել, որ ամեն մարդ ապրի իր ուզած ձևով և անի այն ինչ ուզում է, միայն ապրի խաղաղ և թողնի, որ ուրիշներն էլ այդպես ապրեն: Ինձ թվում է, որ հնարավոր է հասնել խաղաղ համակեցության:

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

Իմ կարծիքով հեղինակի ասելիքը այն է, որ պետք է լինել միքիչ ռեալիստ, քանի որ խալիֆան ուզում էր ստեղծել երազանքի պետությունը, որտեղ կա կյանք, երաժշտություն և չկան խիստ օրենքներ, բայց վերջում թշնամին համարյա գրավեց ողջ պետությունը։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 

Նա հետևյալ տողով ուզում էր ասել, որ երբ հասկանաք, որ կռվի մեջ եք և պարտվում էք, այդ ժամանակ դուք կպարտվեք։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

• Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
• Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
• Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
• Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Երբ արվեստը դառնում է փախուստ

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման /շարունակություն/․
Թեմա 2․Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք

2․ Ընթերցե՛ք Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և առանձնացրեք ընտանեկան իրավունքին վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․

Հոդված 12.

Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել իր անձնական ու ընտանեկան կյանքում կամայական միջամտության, իր տան, իր նամակագրության կամ իր պատվի ու հեղինակության նկատմամբ կամայական ոտնձգությունների: Յուրաքանչյուր ոք ունի նման միջամտությունից կամ ոտնձգությունից օրենքի պաշտպանության իրավունք:

Հոդվածը ասում է, որ ոչ ոք չի կարող կամայականորեն խառնվել մարդու անձնական կյանքին կամ վնասել նրա պատիվը։ Մարդը իրավունք ունի օրենքով պաշտպանվելու նման միջամտություններից։

Հոդված 16.

1. Չափահաս դարձած տղամարդիկ ու կանայք իրավունք ունեն, առանց ռասայական, ազգային ու կրոնական պատկանելության հատկանիշների որևէ սահմանափակման, ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու: Նրանք օգտվում են նույն իրավունքներից ամուսնանալու պահին, ամուսնության ընթացքում և ամուսնալուծության դեպքում:

2. Ամուսնությունը կարող է կայանալ միայն ամուսնացող երկու կողմերի ազատ ու լիակատար համաձայնության դեպքում:

3. Ընտանիքը հանդիսանում է հասարակության բնական ու հիմնական բջիջը և ունի հասարակության ու պետության կողմից պաշտպանության իրավունք:

Այս հոդվախում խոսվում է ընտանիք կազմելու իրավունքների մասին։ Մեծահասակ տղամարդը և կինը կարող են ազատ ամուսնանալ ու ընտանիք կազմել՝ հավասար իրավունքներով։ Ամուսնությունը հնարավոր է միայն երկու կողմերի լիակատար համաձայնությամբ։ Ընտանիքը հասարակության հիմնական մասն է և պետք է պաշտպանվի պետության կողմից։

Հոդված 23.

1. Յուրաքանչյուր ոք ունի աշխատանքի, աշխատանքի ազատ ընտրության, աշխատանքի արդար ու բարենպաստ պայմանների և գործազրկությունից պաշտպանվելու իրավունք:

2. Յուրաքանչյուր ոք, առանց որևէ խտրականության, ունի հավասար աշխատանքի համար հավասար վարձատրության իրավունք:

3. Յուրաքանչյուր աշխատող իրավունք ունի արդար ու գոհացուցիչ վարձատրության, որը ապահովի մարդավայել գոյություն իր և իր ընտանիքի համար և անհրաժեշտության դեպքում լրացվի սոցիալական ապահովության այլ միջոցներով:

4. Յուրաքանչյուր ոք ունի արհեստակցական միություններ ստեղծելու և իր շահերը պաշտպանելու համար արհեստակցական միություններ ընդունվելու իրավունք:

Այս հոդվածում խոսվում է աշխատանքի իրավունքների մասին։ Ամեն մարդ ունի աշխատելու և գործազրկությունից պաշտպանվելու իրավունք։ Նույն աշխատանքի համար բոլորը պետք է ստանան հավասար վարձատրություն։ Աշխատողը պետք է ստանա արդար վարձատրություն, որը կապահովի նորմալ կյանք։ Ամեն մարդ կարող է ստեղծել կամ միանալ արհմիության՝ իր շահերը պաշտպանելու համար։

Հոդված 25.

1. Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի այնպիսի կենսամակարդակի, ներառյալ սնունդը, հագուստը, բնակարանը, բժշկական խնամքը և սոցիալական անհրաժեշտ սպասարկումը, որն անհրաժեշտ է իր և իր ընտանիքի առողջությունն ու բարեկեցությունը պահպանելու համար, և գործազրկության, հիվանդության, հաշմանդամության, այրիանալու, ծերության կամ իր կամքից անկախ ապրուստի միջոցներից զրկվելու դեպքում` ապահովելու իրավունք:

2. Մայրությունն ու մանկությունը տալիս են առանձնահատուկ խնամքի և օգնության իրավունք: Ամուսնությունից կամ արտաամուսնական կապից ծնված բոլոր երեխաները պետք է օգտվեն սոցիալական միանման պաշտպանությունից:

Այս հոդվածում խոսվում է խնամքի իրավունքների մասին։ Ամեն մարդ իրավունք ունի նորմալ կենսամակարդակի՝ սնունդով, հագուստով, բնակությամբ և բուժօգնությամբ։ Նա պետք է պաշտպանված լինի, եթե կորցնում է իր ապրուստի միջոցները՝ հիվանդության, տարիքային կամ այլ պատճառներով։ Մայրությունն ու մանկությունը պահանջում են հատուկ խնամք և աջակցություն։ Բոլոր երեխաները պետք է ստանան հավասար սոցիալական պաշտպանություն՝ անկախ ծնվելու ձևից։

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 145;147;149;150

r=a+b-c/2=2
r=a+b-c=4
r=6+b-c=4
b-c=-2
c-b=2
c=x+2
b=x
(2+x)^2=6^2+x^2
4+4x+x^2=36+x^2
4x+x^2-x^2=0
4x=32
x=8
c=10
S=8*6/2=24

r=6+b-c/2=2
6+b-c=4
b-c=-2
c-b=2
c=x+2
b=x
(2+x)^2=6^2+x^2
4+4x+x^2=36+x^2
4x+x^2-x^2=0
4x=32
x=8
c=10
r=10/2=5

c=✓12^2+16^2=✓144+256=20

R=20/2=10

r=a+b-c/2=12+16-20/2=4

10-4=6

2✓5

AC=✓m^2+c^2

Listening gap fill

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Correct the spelling

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Unjumble the words

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

17.11-21.11.2025

1.  Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։ 

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգում էինք, խաղա, վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։ 

Դիմավոր-երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, երգում էինք, վերցրո՛ւ, վերցրել էինք։

Անդեմ-գրած, երգող, մտածել, հուզվելիս, խաղա, ընտրել, հասած, լողացող։

2. Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։ 

Պարտված-հարակատար

Խմել-անորոշ

քանդակել-անորոշ

գրելու-անորոշ դերբայի սեռական հոլով

կռվող-ենթակայական

հաղթող-ենթակայական

մտածող-ենթակայական

ընտրող-ենթակայական

աղացած-հարակատար

քնած-հարակատար

թափված-հարակատար

կարդալիս-համակատար

աշխատելիս-համակատար

վազելիս-համակատար

3. Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Անկատար ներկա-գրում եմ
Անկատար անցյալ-գրում էի

3. Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։ 

Սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հրամայական և հարկադրական։

3. Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Վաղակատար ներկա-մտածել եմ
Վաղակատար անցյալ-մտածել էի

3. Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Ապակատար ներկա-նստելու եմ
Ապակատար անցյալ-նստելու էի

3. Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։ 

Անցյալ կատարյալ։

Գրեցինք

3. Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։ 

Գրեմ , գրես, գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

Ենթադրական-կգրեմ, կգրես, կգրի, կգրենք, կգրեք, կգրեն

Հարկադրական-պիտի գրեմ, պիտի գրես, պիտի գրի, պիտի գրենք, պիտի գրեք, պիտի գրեն

Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։ 

Ենթադրական-կկարդայի, կկարդայիր, կկարդար, կկարդայինք, կկարդայիք, կկարդային

Հարկադրական-պիտի կարդայի, պիտի կարդայիր, պիտի կարդար, պիտի կարդայինք, պիտի կարդայիք, պիտի կարդային

9. Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։ 

Մտածել-մտածի՛ր, խոսել-խոսի՛ր, վազել-վազի՛ր, կարդալ-կարդա՛, գրել-գրի՛ր, նստել-նստի՛ր, երգել-երգի՛ր, մաքրել-մաքրի՛ր, զգուշանալ-զգուշացի՛ր։ 

Այս եղանակի առանձնահատկությունը այն է, որ բառի վերջին ձայնավորից հետո պետք է գրենք շեշտ։

10. Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

Կերած

Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել, 

Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։ 

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։
Սկզբում, Թադմորի ապարանքը գեղեցիկ և կյանքով լի տեղ էր, իսկ վերջում ապարանքը կարծես լինի փլոտած տեղ, որտեղ տիրում է լռություն։

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։
Բամբիշ — թագուհի, իշխանուհի

Մանկլավիկ — սենեկապետ

Նաժիշտ — աղախին

Ձեղուն — շինության ծածկը, տանիք

Սնդուս — դիպակ

Թալկանալ — ուշաթափվել

Եբենոսյան — եբենոսից

Մուշկ — բույս

Կնդրուկ — լիբանոս

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը պատմում է հավերժ մնացող սիրո մասին։ Սկզբում ցույց է տրվում սիրո պայծառ և գեղեցիկ աշխարհը, իսկ վերջում՝ մութ ու տխուր պատկերներ։ Բայց թեև ամեն ինչ փոխվում ու մարում է, սերը շարունակվում է և մնում հավերժ։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

• Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
• Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
• Սերը չի չափվում ժամանակով, 
• Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությունը, երազանքը, թե հավատը զգացումիդ հանդեպ,
• Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

5. Վերհիշել ,,Շատ չհամարվի,, ստեղծագործությունը։