Անգլերեն

Class work

Give the definition of the following words and make sentences using: coast ,woollen, directly, branches, luncheon, magnificent, prepare, whisper, pipe, plug, enormous, dealers, imitation, ancient, durability, equipment, tram, wire, discourage, hesitate, scornful, obedient, laconic

Coast – the land beside the sea.
We walked along the coast at sunset.

Woollen – made of wool.
She wore a warm woollen sweater in winter.

Directly – straight away; without delay.
He answered the question directly.

Branches – parts that grow from the trunk of a tree
The bird sat on the branches of the oak tree.

Luncheon – a formal lunch.
The guests arrived for the luncheon at noon.

Magnificent – very beautiful, impressive
The palace looked magnificent in the sunlight.

Prepare – to make ready.
I need to prepare for my exam tomorrow.

Whisper – to speak very quietly.
She had to whisper in the library.

Pipe – a tube for carrying water or gas; also something used for smoking.
He smoked his pipe.

Plug – an object used to connect electrical equipment to power.
Please plug the charger into the socket.

Enormous – very large.
They built an enormous shopping mall.

Dealers – people who buy and sell goods.
Car dealers showed their newest models.

Imitation – a copy of something.
The necklace was only an imitation of gold.

Ancient – very old, from a long time ago.
We visited ancient ruins in Greece.

Durability – the ability to last a long time.
This phone is known for its durability.

Equipment – tools or things needed for a task.
The gym has modern equipment.

Tram – a vehicle that runs on tracks in a city.
We took the tram to the city center.

Wire – thin metal thread.
The wire connected the battery to the lamp.

Discourage – to make someone lose confidence.
Bad weather did not discourage the players.

Hesitate – to pause before doing something because of doubt.
Do not hesitate to ask questions.

Scornful – showing disrespect or contempt.
He gave a scornful laugh.

Obedient – willing to obey.
The obedient dog followed its owner.

Laconic – using very few words.
His laconic reply surprised everyone.

Աշխարհագրություն

Մայիս ամսվա բլոգային առաջադրանք

Ուսումնական նախագիծ. «Հայաստանի մարզերի բացահայտումը»

Առաջադրանքի․ Ընտրե՛ք նշված երեք մարզերից մեկը՝ Կոտայք, Սյունիք կամ Տավուշ, և իրականացրե՛ք հետազոտական աշխատանք հետևյալ պլանով.

  1. Աշխարհագրական դիրք. որտե՞ղ է գտնվում մարզը, ո՞ր մարզերին կամ երկրներին է սահմանակից, ո՞րն է մարզկենտրոնը:
  2. Բնական պայմաններ և ռեսուրսներ. ներկայացրե՛ք մարզի ռելիեֆը (լեռներ, գետեր, լճեր), կլիման և օգտակար հանածոները:
  3. Բնակչություն. տեղեկություններ հաղորդե՛ք բնակչության թվաքանակի և խոշոր քաղաքների վերաբերյալ:
  4. Տնտեսություն. ի՞նչ արդյունաբերական ձեռնարկություններ կան մարզում, ինչո՞վ է զբաղվում բնակչությունը (գյուղատնտեսություն, տուրիզմ և այլն):
  5. Նշանավոր վայրեր. պատմե՛ք մարզի պատմամշակութային հուշարձանների, վանքերի կամ բնական տեսարժան վայրերի մասին

Աշխարհագրական դիրք
Տավուշի մարզը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում։ Սահմանակից է Վրաստանին, Ադրբեջանին, ինչպես նաև ՀՀ Լոռու և Գեղարքունիքի մարզերին։ Մարզկենտրոնը Իջևան քաղաքն է։

Բնական պայմաններ և ռեսուրսներ
Մարզի ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է։ Այստեղ են գտնվում Փոքր Կովկասի լեռնաշղթաների հատվածները։ Խոշոր գետերն են Աղստևը, Դեբեդի վտակները, Ոսկեպարը։ Տարածքում կան նաև փոքր լճեր և բազմաթիվ անտառներ։ Կլիման համեմատաբար մեղմ է․ ամառները տաք են, ձմեռները՝ չափավոր սառը։ Օգտակար հանածոներից կան շինանյութեր, կրաքար, կավ, հանքային ջրեր և անտառային ռեսուրսներ։

Բնակչություն
Տավուշի մարզի բնակչությունը մոտ 120 հազար մարդ է։
Խոշոր քաղաքներն են՝ Իջևանը, Դիլիջանը, Բերդը, Նոյեմբերյանը, Այրումը։

Տնտեսություն
Տավուշի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են գյուղատնտեսությունը, սննդի արդյունաբերությունը, անտառային տնտեսությունը և զբոսաշրջությունը։ Մարզում զարգացած է խաղողագործությունը, այգեգործությունը, անասնապահությունը, մեղվաբուծությունը։ Դիլիջանը հայտնի է որպես զբոսաշրջային և առողջարանային կենտրոն։ Գործում են գինու, պահածոների, փայտամշակման և սննդի արտադրության ձեռնարկություններ։

Նշանավոր վայրեր
Տավուշը հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով և բնության գեղեցիկ վայրերով։ Հայտնի են՝

  • Հաղարծնի վանք
  • Գոշավանք
  • Մակարավանք
  • Դիլիջանի ազգային պարկ
  • Պարզ լիճ
  • Ժուխտակ և Մաթոսավանքեր

Տավուշը հաճախ անվանում են Հայաստանի «կանաչ գոհար»՝ իր անտառների, մաքուր օդի և գեղեցիկ բնության պատճառով։

Քիմիա

Fe

Երկաթ-ը քիմիական տարր է, մետաղ, որը շատ ամուր է և լայնորեն օգտագործվում է տեխնիկայում, շինարարության մեջ ու կենցաղում։ Նրա քիմիական նշանն է Fe (լատիներեն ferrum բառից)։

Մի քանի կարևոր փաստ․

  • Գույնը՝ արծաթամոխրագույն
  • Մագնիսին ձգվում է
  • Լավ է փոխանցում ջերմությունն ու էլեկտրականությունը
  • Օդի և խոնավության ազդեցությամբ ժանգոտվում է

Երկաթից պատրաստում են․

  • կամուրջներ
  • մեքենաներ
  • ռելսեր
  • գործիքներ
  • շենքերի մետաղական մասեր

Երկաթը նաև կարևոր է մարդու օրգանիզմի համար, որովհետև օգնում է արյանը թթվածին տեղափոխել։ Երկաթի պակասի դեպքում կարող է առաջանալ թուլություն կամ սակավարյունություն։

Բնության մեջ երկաթը հանդիպում է հանքաքարերի ձևով, և այն հանում են հանքերից։

Երկաթի ատոմի կառուցվածքը․

  • Քիմիական նշանը՝ Fe
  • Ատոմային համարը՝ 26
  • Դա նշանակում է, որ երկաթի ատոմն ունի՝
    • 26 պրոտոն
    • 26 էլեկտրոն

Ամենատարածված երկաթի ատոմը ունի նաև մոտ 30 նեյտրոն։

Էլեկտրոնները դասավորված են շերտերով․

  • 1-ին շերտ — 2 էլեկտրոն
  • 2-րդ շերտ — 8 էլեկտրոն
  • 3-րդ շերտ — 14 էլեկտրոն
  • 4-րդ շերտ — 2 էլեկտրոն

Այսինքն՝ բաշխումը՝ 2, 8, 14, 2։

Երկաթի միջուկը կազմված է պրոտոններից և նեյտրոններից, իսկ էլեկտրոնները պտտվում են միջուկի շուրջը։ Քանի որ արտաքին շերտում ունի 2 էլեկտրոն, երկաթը հեշտությամբ մասնակցում է քիմիական ռեակցիաների և միացություններ է առաջացնում։

Գրականություն

Իսահակյան

Մի մրահոն աղջիկ տեսա
Ռիալտոյի կամուրջին,
Հորդ մազերը – գետ գիշերվա,
Եվ հակինթներ` ականջին:

Աչքերը սև — արևներ սև,
Արևների պես անշեջ,
Գալարում էր մեջքը թեթև
Ծաղկանկար շալի մեջ:

Աչքս դիպավ աչքի բոցին,
Ու գլուխըս կախեցի.
Ժպտաց ժպտով առեղծվածի,
Հավերժական կանացի:

Միամիտ չեմ` հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի. –
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտրեց սիրտս պատանի …

1. Ըստ բանաստեղծության նկարագրի՛ր աղջկան։

Աղջիկը մրահոն էր, սև աչքերով, հորդ մազերով և գեղեցիկ ժպիտով։

2. Մեկնաբանի՛ր ,,առեղծվածային ժպիտ,, արտահայտությունը։ 

3. Մեկնաբանի՛ր բանաստեղծությունը։

Հեղինակը տեսնում է աղջկա, բայց հիշելով իր անցյալ փորձը, զգուշանում է։ 

Ռավեննայում

Արարատի ծեր կատարին
Դար է եկել, վայրկյանի պես,
Ու անցել:

Անհուն թվով կայծակների
Սուրն է բեկվել ադամանդին,
Ու անցել:

Մահախուճապ սերունդների
Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
Ու անցել:

Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,

Ու անցիր…

1. Ինչպե՞ս է ներկայացվում ժամանակի անցողիկությունը։

Այն ներկայացվում է որպես արագ մի բան։ Դարերը անցնում են վարկյանների ընթացքում։

2. Ի՞նչ է խորհրդանշում Արարատը։ 

Արարատը խորհրդանշում է հավերժություն, ուժ և հայ ժողովրդի պատմությունը։

3. Ի՞նչ ուղերձ է փոխանցում բանաստեղծությունը։ 

Բանաստեղծությունը ասում է, որ կյանքը կարճ է, մարդը գալիս ու անցնում է, իսկ մեծ արժեքներն ու պատմությունը մնում են։