День: 20 ноября 2023

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝132-բ,դ,զ,ը; 134; 135-բ,դ,զ;136-բ,դ,զ;

132. Միանդամը գրե՛ք կատարյալ տեսքով և որոշե՛ք կարգը.
     բ) dcab-dcab-կարգը-4
     դ) cdab-cdab-կարգը-4,զ) 3a c 3 bc-9ac²b-կարգը-3
     ը) 34z²az-34z³a-կարգը-2

135. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք a հիմքով ցուցչային արտահայտություն,
     որպեսզի ստացվի նույնություն.
     բ) a² ⋅ a ³ = a ⁵
     դ) a n+1 = a ² ⋅ *
     զ) a ² ⋅ a ⁷ = a⁹

136. Գրե՛ք արտադրյալի կատարյալ տեսքը.
     բ) 8bc 4 ⋅ bc=32bc²
     դ) 7x 2 y ⋅ 2x 2 y 4=224x²y²
     զ) 25!a 3 ⋅ 0a 2=0a²
     

Պարտեզում լուսինն է և խոտի ու բույսերի հոտը, որն  հիշեցնում  է որոշ անցած-գնացած առավոտներ (երբևէ եղե՞լ  են դրանք), երբ լուսադեմին, երկարաճիտ կոշիկներով ու հրացանով, դուրս էինք գալիս որսի: Բայց հիմա խաղաղավետ լուսին է, հանգած պատուհաններ, շատրվանն այլև չի ցայտում. լռություն: Մարգագետնին  չորս-հինգ, փոքրիկ սև կետեր են: Ամեն անգամ շարժվում են` զվարճալի, արագ ցատկերով, առանց փոքր իսկ աղմուկի: Ծաղկանոցների ստվերում` ասես սպասում են: Ճագարներ են: Պարտեզը, խոտը, այդ անուշ բուրմունքը, անդորրագին լուսինը, գիշերն ` այնքան անսահման ու հեշտագին, որ ներսումդ ցավ ես զգում անհասկանալի պատճառներով, այս ամբողջ հիասքանչ գիշերը իրենցն է: Երջանի՞կ են: Ցատկոտում են  զույգ-զույգ, նրանց թաթերից  ամենաթեթև սոսափյուն իսկ չի լսվում: Կարծես ստվերներ լինեն: Պստիկ ուրվականներ, անօգնական ոգիներն այս գյուղի, որը քնած է շուրջ բոլորը, տեսանելի` լուսնի ներքո, այնտեղ` շատ հեռվում: Ու թույլ կայծկլտում են նաև ժայռի հեռավոր պատերը, մենակյաց լեռները: Բայց ճագարներն ականջները սրած`սպասում են, ինչի՞ են սպասում: Գուցե հույս են տածում, թե կարող են ավելի երջանի՞կ լինել: Այնտեղ, փոքր պատի ետևում, հորատանցք  տանող թունելի մեջ, որտեղ արշալույսին պիտի մտնեն քնելու, թակարդ է դրված: Նրանք այդ մասին չգիտեն: Ոչ էլ մենք գիտենք, երբ ընկերների հետ խաղում ենք ու ծիծաղում, թե  ինչ  է սպասում  մեզ. ոչ ոք չի կարող իմանալ ցավերը, անականկալները, հիվանդությունները, որ գուցե պահված են վաղվա համար: Ճագարների նման` մենք էլ մարգագետնին ենք, անշարժ, մեզ թունավորող նույն անհանգստությամբ: Որտե՞ղ է թակարդը լարվել: Ամենաերջանիկ գիշերները ևս, անցնում են `մեզ չսփոփելով:

Սպասում ենք, սպասում: Մինչդեռ լուսինը մի երկար կամար է կազմել   երկնքում: Նրա ստվերները րոպե առ րոպե դառնում են ավելի երկարավուն: Ճագարները, ականջները ցցած`լուսավոր խոտի վրա պատկերագծում են հրեշավոր  սև զոլեր: Մենք նույնպես, գիշերվա մեջ, գյուղի մեջտեղում, այլ բան չենք այլևս, քան ստվերներ,  մութ ուրվականներ` հոգսերի անտեսանելի բեռով մեր ներսում:
Որտե՞ ղ է թակարդը լարված:

Լուսնի հեքիաթային լույսի տակ երգում են ծղրիդները:

Հարցարան

1. Ցո՛ւյց տվեք Ճագարների և մարդկանց միջև արված համեմատությունները: Ո՞րն է դրանց փոխաբերական իմաստը:

Ճագարները և մարդիկ սովորաբար ընկնում են թակարդը, երբ նրանք ուրախ են, որովհետև, երբ նրանք ուրախ են, նրանք թույլ են, իսկ երբ ինչ-որ բան թույլ է, նրան ավելի հեշտ է գցել թակարդը: Փոխաբերական իմաստը այն է, որ մարդիկ ընկնում են հոգեպես թակարդ, ոչ թե ֆիզիկապես, այսնինք ոտքով կանգնում իսկական թակարդին:

1. Դո՛ւրս գրեք այն հատվածները, որտեղ Ձեր կարծիքով խտացված է ստեղծագործության ասելիքը:

Ցատկոտում են  զույգ-զույգ, նրանց թաթերից  ամենաթեթև սոսափյուն իսկ չի լսվում: Կարծես ստվերներ լինեն: Պստիկ ուրվականներ, անօգնական ոգիներն այս գյուղի, որը քնած է շուրջ բոլորը, տեսանելի` լուսնի ներքո, այնտեղ` շատ հեռվում: Ու թույլ կայծկլտում են նաև ժայռի հեռավոր պատերը, մենակյաց լեռները: Բայց ճագարներն ականջները սրած`սպասում են, ինչի՞ են սպասում: Գուցե հույս են տածում, թե կարող են ավելի երջանի՞կ լինել: Այնտեղ, փոքր պատի ետևում, հորատանցք  տանող թունելի մեջ, որտեղ արշալույսին պիտի մտնեն քնելու, թակարդ է դրված: Նրանք այդ մասին չգիտեն: Ոչ էլ մենք գիտենք, երբ ընկերների հետ խաղում ենք ու ծիծաղում, թե  ինչ  է սպասում  մեզ. ոչ ոք չի կարող իմանալ ցավերը, անականկալները, հիվանդությունները, որ գուցե պահված են վաղվա համար: Ճագարների նման` մենք էլ մարգագետնին ենք, անշարժ, մեզ թունավորող նույն անհանգստությամբ: Որտե՞ղ է թակարդը լարվել:

Աղբյուր

1. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ տիեզերագնացների հեռավոր միջաստղային ճանապարհորդության  մասին:  Նրանց  աստղաթիռի արագությունը  շատ  մոտ  է  լույսի արագությանը,  և  ժամանակը  երկրայինի համեմատությամբ շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները 
գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու առաջադրանք ունեն: 
Պիտի հասնեն այն աստղին, որի մոլորակներից մեկի վրա, ըստ որոշ 
ենթադրության մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ 
մարդկության ցնծությունը, երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի 
մարդկանցից ողջույն բերեն:

2. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

«Քավության նոխազ» արտահայտությունը  հին  հրեաների  կրոնական  մի  սովորույթից է առաջացել: Տարին մի անգամ հրեաները երկու այծ էին բռնում, որոնցից  մեկին էին միայն զոհում: Մյուսի վրա մարդիկ հերթականությամբ   դնում  էին  ձեռքերն  ու  դրանով իբր իրենց մեղքերը բարդում նրա վրա: Հետո այդ այծին ազատություն էին տալիս:Հիմա քավության նոխազ» անվանում են այն մարդկանց, որոնք իրենց վրա են 
վերցնում ուրիշի մեղքերը, ստիպված են լինում պատասխան տալ ուրիշ 
արարքների համար:

3. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի բառը չունի:

ա) վանք     բ) հարսնացու    գ) Հովհաննես Թումանյան դ) կապիկ

անտառ      տիեզերագնաց     Թբիլիսի                           տեր

գայլ            եղբայր                    Լուսաստղ                     սարսափ  

երեխա      գիտնական              մոլորակ                         կամուրջ

թփուտ       առնետ                   «Ջութակ և սրինգ»        երեխա

Դասարանական առաջադրանքներ՝  132-ա,գ,ե,է,թ; 133; 135-ա,գ,ե;136-ա,գ,ե;

132. Միանդամը գրե՛ք կատարյալ տեսքով և որոշե՛ք կարգը.
     ա) 3acb5-15acb, կարգը-3 գ) (−1)ac7b=(-7)acb, կարգը-3
     ե) 7yxt-7yxt, կարգը-3
     է) 15-15, կարգը-0 թ) 2t2 sb5-20tsb, կարգը-3

135. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք a հիմքով ցուցչային արտահայտություն,
     որպեսզի ստացվի նույնություն.
     ա) a⁷ ⋅ a ⁴ = a ¹¹
     գ) a ⁶ ⋅ a³= a ⁹
     ե) a ³ ⋅ a ⁵ = a⁸

136. Գրե՛ք արտադրյալի կատարյալ տեսքը.
     ա) 3ab ⋅ 2a=6a²b,գ) 9c t2 ⋅ 1ct=9c²t²2
     ե) 1.5x 3 y ⋅ 4x y 2=18x²y²2

1. Ջրածին և թթվածին տարրերն այդպես է անվանել ֆրանսիացի քիմիկոս Անտուան Լավուազիեն: Փորձի՛ր պարզաբանել, թե ինչու:

Ջրածին-ջուր ծնող

Թթվածին-թթու ծնող

1. Պարբերական համակարգից օգտվելով՝ լրացրո՛ւ աղյուսակը.

Տարրի անունը………………………………

Տարրի նշանը

He-Հելիում

Li-Լիցիում

Ne-Նեոն

F-Ֆտոր

Al-Ալյումին

Br-Բրոմ

Ag-Արծաթ

U-Ուրան

3. Թվարկի՛ր, թե ինչ տարրերի ատոմներից են կազմված՝

ա) ջուրը՝ H2O-Ջրածին և Թթվածին, բ) կերակրի աղը՝ NaCI-Նատրիում և Քլոր:

գ) ծծմբական թթուն՝ H2SO4-Ջրածին, Ծծումբ և Թթվածին:

դ) կալիումի հիդրօքսիդը՝ KOH-,Կալիում, Թթվածին և Ջրածին:

4. Թվարկի՛ր ածխածին տարր պարունակող առնվազն երեք նյութ:

H2CO3,CO2,CO:

4. Ո՞ր տարրերի ատոմներից է բաղկացած նարնջագույն սնդիկի օքսիդը։

H2O,