Месяц: Октябрь 2023

1. Տրված դարձվածքները գրի՛ր հոմանիշ բառերի և արտահայտությունների փոխարեն և անհրաժեշտ փոփոխություններ արա՛:

Համեմատի՛ր տրված ու ստացված տեքստերը:

Աչքդ է մտնում, ցավին ուրիշ դարման է գտել, խելքը գնում է (ուշքն ու միտքն իրենը չէ), թուրը աջ ու ձախ կտրում է, աչքի չընկնեն, խելքին փչածը, ամպերի հետ է խաղում, իր կաշվից վախեցող, կողքով անցնեն:

Մարդուն դուր է գալիս անտեսանելի դառնալու գաղափարը, ու նա մտածածը հեքիաթի է վերածում անտեսանելի դարձնող գլխարկի, անտեսանելի մարդու մասին: Իսկ բնությունն այդ խնդրին այլ լուծում է գտել: Նա ներկում է իր ստեղծած էակներին, պաշտպանական գունավորում է տալիս, որ թշնամիները նրանց չնկատեն: Բնության մեջ դա ամեն քայլափոխի երևում է: Անապատային գորշ դեղնավուն գույնն ունեն անապատի կենդանիների մեծ մաս` և՛ սարդը, և՛ որդը: Հյուսիսի ձյունածածկ հարթավայրերում ապրող կենդանիներին էլ` լինի դա բևեռային արջ, որ ձյան ֆոնի վրա նրանք չնկատվեն: 

Մարդու խելքը գնում է անտեսանելի դառնալու գաղափարը, ու նրա խելքի փչածը հեքիաթի է վերածում անտեսանելի դարձնող գլխարկի, անտեսանելի մարդու մասին: Իսկ բնությունն այդ ցավին ուրիշ դարման է գտել: Նա ներկում է իր ստեղծած էակներին, պաշտպանական գունավորում է տալիս, որ թշնամիների աչքին չընկնեն: Բնության մեջ դա ամեն քայլափոխի երևում է: Անապատային գորշ դեղնավուն գույնն ունեն անապատի կենդանիների մեծ մաս` և՛ սարդը, և՛ որդը: Հյուսիսի ձյունածածկ հարթավայրերում ապրող կենդանիներին էլ` լինի դա բևեռային արջ, որ ձյան ֆոնի վրա նրանք չնկատվեն: 

2. Տրված բարդ բառերի երկրորդ արմատը փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:Բառապաշար – բառարան

վիրաբույժ – վիրահատություն

միամիտ – միավանք

սևահոգի – սևահող

մանրազնին – մանրադիտակ

սրբատաշ – սրբապատկեր

մազապուրծ – մազակալ

փայտահատ – փայտաշեն

մթնկա – մթություն

դյուրահավան – դյուրահավատ

մրրկածեծ – մրրկակործան

որմնադիր – որմնասյուն

3. Տրված բառերի բաղադրիչներով կազմի՛ր բաղադրյալ նոր բառեր:

Հայրապետ, հայրանուն, պետություն, վարպետ

դիմադիր, դիմադրություն

խաչակնքել, կնքահայր

ծանրակշիռ, ծանրություն, կշռաքար

գլխարկ, գլխանոց, արկղ

զվարթաբան, զվարթություն, բանականություն

ձայնասփյուռ, ձայնալար, սփյուռքահայ

լուսապսակ, լուսավոր, ծաղկեպսակ

աստղագուշակ, աստղանիշ, գուշակություն

մեղմաշունչ, մեղմավոր, անշունչ

կանխավճար, կանխագուշակել

բարետես, բարեխիղճ, տեսանյութ

ժպտալից, ժպտերես

Առողջությունը կախված է հետևյալ գործոններից
1.հիգենիա
2.վնասակար սովորություններ
3.շրջապատ միջավայր
4.սնունդ
5.հոգեվիճակ
6.մարզանք
7.կրթություն
8.աղքատություն
9.ժառանգականություն
10.պատասխանատու վարքագիծ

Վերադասավորում են այս գործոնները ըստ իմ կարծիքի

1.Ժառանգականություն

2.Սնունդ

3.Հիգիենա

4.Վնասակար սովորություններ

5.Շրջապատ միջավայր

6.Աղքատություն

7.Հոգեվիճակ

8.Մարզանք

9.Կրթություն

10.Պատասխանատու վարքագիծ

93; 95;97;99;101

P=10+5+13=28սմ²

x+2x+2x=55

5x=55

x=55:5=11

11×2=22

Պատ.՛AB=22սմ,AC=22սմ,BC=11սմ

2x+4x+5x=11x

11x=66

66:11=6սմ

AB=6×2=12սմ

BC=6×4=24սմ

AC=6×5=30սմ

30=AB

6x=30

30:6=5

BC=5×4=20սմ

CB=5×3=15սմ

Կա հետաքրքիր զվարճանք. կկոցիր աչքերդ
և ստեղծված խավարում
Ասա ինքդ քեզ.
Ես հրաշագործ եմ և հիմա`
Բացելով աչքերս, կտեսնեմ իմ իսկ ստեղծած աշխարհը,
Որի այդպիսին լինելու համար ես, միայն ես եմ պատասխան տալու:
Իսկ հիմա դանդաղ բացիր աչքերդ,
Ինչպես բարձրացնում են թատերական վարագույրը:
Դե իհարկե, ահա նա`
Քո աշխարհը,
Հենց այնպիսին, ինչպիսին դու նրան ստեղծել ես:

Բանաստեղծության ասելիքն այն է, որ քո կյանքի իրադարձությունների համար միայն դու ես պատասխանատու, և միայն դու ես կառավարում քո կյանքը:

***
Եթե դու ցանկանում ես հանդիպել Նրան,
Ով ընդունակ է հարթելու
Յուրաքանչյուր իրավիճակ,
Որը քեզ համար տհաճ է,
Ով կարող է քեզ երջանկացնել`
Անկախ նրանից, թե ինչ են խոսում կամ մտածում ուրիշները,
Նայիր հայելուն
Եվ ասա կախարդական բառը.
— Ողջո´ւյն …

Բանաստեղծության ասելիքն այն է, որ միայն դու կարող ես երջանկացնել ինքդ քեզ և հարթեցնել տհաճ իրավիճակները:

Հին Եգիպտոսի քաղաքակրթության արշալույսը/էջ 12-13-ը պատմել, էջ 13-ի հարցերը գրավոր:

Առաջադրանքներ/հավելյալ առաջադրանքներ /

1.Հին Եգիպտոսի աշխարհագրական դիրքը , 21-րդ դարում այդ տարածքում ինչ պետություն է ձևավորվել/ պատասխանիր այս հարցին՝ օգտվելով քարտեզից/:

Եգիպտոսը գտնվում է Աֆրիկայի հյուսիս-արևելքում՝ Նեղոս գետի ափին։ Այդտեղ ձևավորվել է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունը։

2.Համեմատիր/15-20 նախադասությամբ/Հին եգիպտական մայրաքաղաք Մեմֆիսը և 21-րդ դարի Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մայրաքաղաք Կահիրեն:

Մեմֆիսը գտնվում էր Ստորին եգիպտոսի թագավորությունում, իսկ Կահիրեն պարզապես Եգիպտոսում։ Մեմֆիսը հիմնադրվել է մ․թ․ա․ 31-րդ դարում, իսկ Կահիրեն 969 թվականին։ Մեմֆիսում և Կահիրեում իրարից բավականին տարբեր հագուստներ են կրել, նաև Մեմֆիսում ուրիշ լեզվով են խոսել։ Բայց Մեմֆիսն ու Կահիրեն գտնվում են միևնույն տարածքում: Քաղաքը գտնվում է ժամանակակից Կահիրեից 19 կմ հեռավորության վրա դեպի հարավ։

3.Ովքեր էին փարավոնները:

Փարավոնները Հին Եգիպտոսի Աստվածներն ու թագավորներն էին:

Եգիպտոսի հզոր արքաներից Ռամզես Երկրորդ/գրավոր փոքրիկ հետազոտություն անցկացրու անդրադառնալով  նշված կետերին, նյութդ պետք է ունենա նախաբան, ընթացք, վերջաբան, վերջաբանը ամփոփիր քո  կարծիքը հայտնելով տվյալ արքայի մասին/,

Ռամզես երկրորդ

• ուսումնասիրել ստորև աղբյուրներից մեկը, պատմել նոր բացահայտումների մասին

Ռամզես Եկրորդ /Մեծ/

Հին Եգիպտոս /տեսաֆիլմ/

Նեֆերտիտին եւ առեղծվածային Միտանի պետությունը/տեսաֆիլմ/

  Հին աշխարհի երկրների մշակույթը

   Հին Եգիպտոս

Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունը

Եգիպտական փարավոնը կին

   Հետաքրքրիր փաստեր Հին Եգիպտոսի մասին

Նեֆերտիտին եւ առեղծվածային Միտանի պետությունը

Նեֆերտիտին եւ առեղծվածային Միտանի պետությունը

1. Ընդգծված բառերով նախադասությունները ձևափոխի՛ր` ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինելով հականիշ բառերով ու արտահայտություններով:

Օրինակ`
Մարդը որ բարի ու ներողամիտ լինի, ավելի քիչ հիվանդ կլինի:-
Մարդը որ չար ու հիշաչար չլինի, ավելի շատ առողջ կլինի:
Անտառը ոչ մեկի թշնամին չէ:
Անտառը բոլորի ընկերն է։

Անտարկտիդան գտնվում է երկրագնդի ծայր հարավում և ամբողջովին սառցապատ է:

Անտարկտիդան գտնվում է երկրագնդի ծայր հարավում և ընդհանրապես կանաչապատ չէ։

Այնտեղ շատ ցուրտ է, ձմռանը երբեմն մոտ իննսուն աստիճանի ցուրտ է լինում:

Այնտեղ շատ տաք չէ, ձմռանը երբեմն մոտ իննսուն աստիճանի ցուրտ է լինում:

Չնայած «աշխարհի յոթ հրաշալիքներ» հանդիսացող բոլոր արձաններն ու շինությունները, բացի եգիպտական բուրգերից, կործանվել են, նրանց մասին հիշողությունն ապրում է դարեդար:

Չնայած «աշխարհի յոթ հրաշալիքներ» հանդիսացող ոչ մի արձան ու շինություն, բացի եգիպտական բուրգերից, չի գոյատեվել, նրանց մասին հիշողությունն ապրում է դարեդար

Զարմանալի նյութ է ապակին:

Սովորական նյութ չէ ապակին։

Վերցնում ես միանգամայն անթափանց ավազ, սոդա և նման մի քանի այլ նյութ, իրար խառնում ու բարձր ջերմաստիճանի վառարանում հալեցնում, և ահա թափանցիկ ապակին պատրաստ է:

Վերցնում ես միանգամայն թափանցիկ ավազ, սոդա և նման մի քանի այլ նյութ, իրար խառնում ու բարձր ջերմաստիճանի վառարանում հալեցնում, և ահա անթափանց ապակին պատրաստ է:

Միջագետքցիներն իրենց քաղաքների փողոցների ուղիղ ու լայն լինելը շատ խիստ էին պահպանում:

Միջագետքցիներն իրենց քաղաքների փողոցների ծուռ ու նեղ լինելը շատ խիստ չէին պահպանում:

Բոլորը գիտեն, որ արևը դեղին է, իսկ արևածագի և մայրամուտի ժամանակ`կարմիր:

Ոչ մեկ չգիտի, որ արևը դեղին է, իսկ արևածագի և մայրամուտի ժամանակ`կարմիր:

Բայց 1950 թվականի սեպտեմբերին Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում ոչ թե դեղին, այլ երկնագույն արև են նկատել:

Դրա պատճառը Կանադայի տափաստանների ու անտառների հրդեհն է եղել:

Դա եղել է Կանադայի տափաստանների ու անտառների հրդեհի շնորհիվ:

Մթնոլորտի վերին շերտերում ծուխ ու մուր է հավաքվել, և արևի գույնը փոխվել է:

Մթնոլորտի վերին շերտերում ծուխ ու մուր չի հավաքվել, և արևի գույնը չի փոխվել :

• Տրված տեքստերը համեմատի՛ր և գրի՛ր, թե դրանք ինչո՛ վ են տարբերվում:
• 
  Ա. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորը մահապատժի էր ենթարկվում: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր աքսորում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջուրն է ենթակա վտանգի: Մարդիկ անխնա թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ ուրախանում են:
  Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆն արտահայտվել է թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ չէին հասկանում այդ տարօրինակ զուգորդումը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդպիսի դիրք ընդունում:
  Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներն ահավոր վախենում են: Նրանք ջրի մակերևույթի մոտ են ելք փնտրում, ցատկում օդ, նետվում ափ: Հոգեվարքի պարը վերջանում է ջղաձգություններով, ապա ձկները սատկում են:
  Ի՞նչ է մտածում բանական մարդը:
• 
  Բ. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորի աստղը խավարում էր: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր քշում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջրի գլխին է վտանգը կախված:Մարդիկ առանց սրտերը ցավելու թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ աշխարհքով մեկ են լինում:
  Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆը հանդես է գալիս թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ գլխի չէին ընկնում այդ տարօրինակ կապը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդ օրն ընկնում:
  Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներին անպատմելի սարսափ է պատում: Նրանք ջրի երեսին են ճար ու ճամփա ման գալիս, իրենց ափ գցում: Հոգեվարքի պարը վերջանում է թալիկ-թալիկ գալով, ապա ձկները շունչները փչում են:
  Ի՞նչ է մտքովն անցակցնում բանական մարդը:

Ա տարբերակում գրված է խոսակցական ձևով, իսկ Բ-ում գեղարվեստական արտահայտություններով։ Ինձ համար ավելի հասկանալի է Ա տարբերակը:

• Տրված բարդ բառերի առաջին արմատը փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Ոսկեշար-ատամնաշար

բազմազբաղ-մտազբաղ

բազկատարած-ճյուղատարած

գնդացիր-

ստրկահոգի-մեծահոգի

սիրահոժար-

մեղմանվագ-

սառցալեզու-օձալեզու

բանաձև-օվալաձև

գաղտագողի-որսագող

65-ա,գ,է; 66-ա,գ,է;67-ա,գ,է,ժա; 68; 70

• 65.7, 2, −5, 0 թվերից որո՞նք են հետևյալ հավասարման արմատներ.
  ա) x + 5 = 0
• x=-5
• գ) 3x + 8 = 7x,
• x=2
  է) −2x ⋅ x = −8
• x=2

Ա.a+4=0

Պատ.՛Ոչ մեկը

Գ.3a+5=3(a+2)-1

Պատ.՛1/2,-1,4,3/2,-2

Է.a.a=16

a=4

ա.x+4=0

x=0-4

x=-4

գ.8x=40

x=40:8=5

է.-17-6x=5x+27

5x+6x=-17-27

11x=-44

x=-44:11=-4

ժա.x/5-x/7=2

7x-5x=70

2x=70

x=70:2=35

68. Եթե մտապահած թիվը բազմապատկենք 8-ով և արդյունքին գումարենք 2,
    ապա կստանանք մտապահած թվից 86-ով մեծ թիվ։ Գտե՛ք մտապահած
    թիվը

8x+2=x+86

8x-x=86-2

7x=84

x=84:7=12

70. Խանութում հավասարակշռության վիճակում գտնվող նժարավոր կշեռքի ձախ
    նժարին դրված է 5 արկղ մանդարին և 10 կգ-անոց կշռաքար, իսկ աջ նժարին՝
    3 արկղ մանդարին և 50 կգ-անոց կշռաքար։ Հայտնի է, որ 1 կգ մանդարինն
    արժի 500 դրամ։ Որքա՞ն գումար է անհրաժեշտ 4 արկղ մանդարին գնելու
    համար

80×500=40 000

1. Սահմանե՛ք ֆիզիկական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ:

Ֆիզիկական երևույթի ընթացքում չեն առաջունում նոր նյութերը:Ապակու կոտրվելը,ջրի եռալը:

1. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են ֆիզիկական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).

ա) սառույցի հալվելը

բ) ջրի գոլորշիանալը

գ) պղնձի սևանալը տաքացնելիս

դ) բաժակի կոտրվելը

Որովհետև, նոր նյութ չի առաջանում:

3. Սահմանե՛ք քիմիական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ:

Քիմիական երևույթի ժամանակ առաջանում է նոր նյութ:Փայտի վառվելը, կաթի թթվելը:

3. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են քիմիական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).

ա) ջրի եռալը

բ) արծաթե զարդի սևանալը

գ) երկաթի ժանգոտվելը

դ) կաթի թթվելը

Որովհետև, առաջանում է նոր նյութ:

5. Թվարկե՛ք քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները: Բերե՛ք օրինակներ:

Համ, հոտ, գույն, նստվածք, գազի անջատում, մանրացում և ջերմություն:Շաքարի վառվելը:

5. Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ քիմիական ռեակցիաների ընթանալու համար: Թվարկե՛ք ձեզ հայտնի օրինակները:

Տաքացնել, խառնել:Սոդան և ջուրը խառնել:

1․Բակտերյաների արտաքին կառուցքվածքը և տարավածությունը

Բակտերիաները կառուցված են ցիտոպլազմայից, ցիտոպլազմիկ թաղանթից և ժառանգական նյութից։Բակտերիանները կան մեր մեջ, ուտելիքի մեջ, փոշիի մեջ և այլն

2․Ներկայացնել օգտակար և վնասակար բակտերյաներին

Օգտակար բակտերիաներ-կաթնաթթվային բակտերիաներ,լակտոզային և այլն

Վնասակար բակտերիաներ-Աղիքային ցուպիկ, ստաֆիլակոկ, ստրեպտոկոկ, կլեպսիելա և այլն:

3․Ներկայացնել մածունի նախագիծը

Մածուն

4․Ներկայացնել գինու նախագիծը

Գինի

5․Ներկայացնել բորբոսասնկերի կառուցքվածքը

Բորբոսանկերը մանրադիտակային չափեր ունեցող սնկեր են, որոնք առաջացնում են տարբեր գույների և խտության բորբոս, որը կազմված է սպորատվության օրգաններից և թելանման կամ խմորասնկանման սնկամարմնից:

6․Օգտակար և վնասակար բորբոսները 

Օգտակար բորբոսնրերներն են՝պենիցիլ,պանրային բորբոսը,ասպերգիլ:

Վնասակար բորբոսներն են-մուկոր, ֆոզարիում

7․Ինչպես հասկանալ գլխակաոր սունկը ուտելու է թե թունավոր:

Թունավոր սնկերը հիմանականում գույնզգույն են,իսկ ուտելու սնկերը ոչ: