День: 12 ноября 2023

1.էջ 23-24-ը պատմել, պատասխանել էջ 24-ի հարցերին/

2.Կարդալ Համմուրաբիի օրենքների, արտահայտել ձեր կարծիքը, բնութագրել թագավորին:

Համմուրաբի թագավորի օրենքները (Համմուրաբիի կոդեքսը) լավ պահպանված հնադարյան օրենքների հավաքածու է, որը ստեղծվել է մ․ թ․ ա․ 1790-ին Բաբելոնում։ Այն ուժի մեջ է դրվել Բաբելոնի թագավոր Համմուրաբիի կողմից։ Օրենքները հայտնաբերվել են XX դարի սկզբներին հայտնաբերած մարդու հասակի չափերին հասնող սև քարե սյան վրա (ստելա), որի մակերեսը ծածկված է եղել սեպագրերով։ Համմուրաբի թագավորի օրենքները բաղկացած են 282 օրենքներից, որոնք տարբեր պատիժներ էին սահմանում` ըստ մարդկանց հասարակարգային դիրքի, կամ կախված այն բանից, թե օրենք խախտողը ազատ մարդ է, թե ստրուկ։
Համմուրաբին հրամայել է հավաքել բոլոր գործող օրենքները և ստեղծել միասնական օրենսգիրք: Ինչպես արդեն նշեցի՝ օրենսգիրքը բաղկացած էր 282 հոդվածից: Դրանցից են օրինակ՝

• Եթե մարդը գողանա տաճարի կամ թագավորի գույքը, նրան պետք է սպանել․ ով կընդունի գողացած գույքը, նույնպես պետք է սպանել։
• Եթե մարդը գողանա ստրուկին կամ ստրկուհուն, նրան պետք է սպանել։
• Եթե մարդը թաքցնի փախած ստրուկին, նրան պետք է սպանել։
• Եթե մարդու տունն այրվում է, և մեկ ուրիշը, ով գնացել է այնտեղ՝ կրակը մարելու, աչք դնի նրա ունեցվածքի վրա, ապա այդ մարդուն պետք է նետել հրդեհի մեջ:
• Եթե մարդը վկաների ներկայությամբ արծաթ, ոսկի կամ որևէ իր է տվել այլ մարդու՝ պահպանելու, և այդ մարդը ժխտում է դրանք վերցնելու փաստը, ապա նա պետք է վճարի կրկնակի:
• Եթե որդին հարվածել է հորը, ապա նրա ձեռքը պետք է կտրվի:
• Եթե բժիշկը վիրահատում է ազատ մարդուն, և նա մահանում է, նրա ձեռքը պետք է կտրել:

Համմուրաբին հասկանում էր, որ զենքի ուժով ստեղծած պետությունը չէր կարող երկար գոյատևել, եթե այն ներսից ամուր չլիներ։ Ուստի անհրաժեշտ էր մտցնել գրավոր օրենքներ և նրանցով կարգավորել կյանքի բոլոր բնագավառները։ Համմուրաբին հանձնարարեց հավաքել երկրում գործող բոլոր բանավոր և գրավոր օրենքներն ու դրանց հիման վրա կազմել օրենսգիրք։ Համմուրաբիի օրենսգիրքը մեծ դեր ունեցավ Բաբելոնի քաղաքական և տնտեսական կյանքի զարգացման համար։ Օրենսգրքի հեղինակությունն այնքան մեծ էր, որ հետագայում այն հաշվի էին առնում Առաջավոր Ասիայի բոլոր պետությունները օրենքներ ընդունելու ժամանակ։ Համմուրաբիի օրենքները փորագրվել են 9 մ բարձրությամբ բազալտե սյան վրա։

Իմ կարծիքով օրենքները շատ դաժան էին, բայց հաշվի առնելով այդ ժամանակվա սովորույթները, հնարավոր է, որ մարդկանց համար նորմալ լիներ այդպիսի օրենքները:

Օդապարիկ

Գլեբ Եվգենիվիչ Կոտելնիկովը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Ժողովրդական տան թատերական դերասան: Այդ ժամանակ, օդաչուի մահվան ազդեցության տակ Կոտելնիկովը սկսել է օդապարիկի ստեղծումը: Կոտելնիկովից առաջ օդաչուները փրկվում էին երկար ծալված «անձրևանոցի» օգնությամբ, որոնք ամրացված էին ինքնաթիռին: Այն այդքան էլ վստահելի չէր, դրան էլ ավելացրած շատ էին ավելացնում ինքնաթիռի քաշը: Այդ պատճառով, դրանք հազվադեպ էին օգտագործում: Իր պայուսակ- օդապարիկի ավարտած նախագիծը Գլեբ Եվգենիվիչը առաջարկեց 1911 թվականին: Բայց, չնայած հաջող փորձարկումների, Ռուսաստանում նա արտոնագիր չստացավ: Երկրորդ փորձը ավելի հաջող էր, և 1912 թվականին Ֆրանսիայում նրա բացահայտումը ստացավ իրավաբանական ուժ: Բայց այս փաստն էլ չօգնեց օդապարիկը լայնածավալ արտադրել Ռուսաստանում: Եվ միայն 1924 թվին նա վերջապես ստանում է հայրենական արտոնագիր, իսկ ավելի ուշ, փոխանցում է օգտագործելու բոլոր իրավունքները կառավարությանը:

Լազեր

Լազերի ստեղծումը սկսվել է Էյնշտեյնի կողմից, ով պատրաստեց նյութի հետ ճառագայթման փոխազդեցության տեսությունը:  Այդ ժամանակ էլ Ալեքսեյ Տոլստոյը իր հայտնի վեպում «Ինժիներ Գարինի հիպերբոլոիդը» գրել էր մոտավորապես դրա մասին: Մինչև 1955 թվականը լազեր ստեղծելու փորձերը անհաջող էին: Եվ միայն երկու ռուս ինժիներ-ֆիզիկոսների օգնությամբ ՝  Ն.Գ. Բասովի և Ա.Մ. Պռոխոռովի, որոնք մշակել էին քվանտային գեներատոր, լազերը սկսեց իր պատմությունը պրակտիկայով: 1964 թվականին Բասովը և Պռոխոռովը ստացան ֆիզիկայից Նոբելյան մրցանակ:

Աղբյուր