Երբ մենք Հայաստանի մեծագույն մասը բռնակցեցինք, մեր նպատակն էր հայերին մեզ ենթարկել թե՛ քաղաքական, թե՛ կրոնական և թե՛ մշակույթային առումներով, որպեսզի մենք կարողանանք հայերին կառավարել ներսից և որ նրանք լիովին մեր տիրապետության տակ մնային: Մեր համար նաև կարևոր թուլացնել հայերին ռազմական կողմից, որ մեր հարձակումներից հետո նրանց ապստաամբությունները ուժեղ չլինեն:
Մարդը և շրջակա աշխարհը
Մարդը մի յուրահատուկ արարած է, որն իր հատկություններով և ունակություններով տարբերվում է մյուս կենդանիներից։ Նա ունի զարգացած մտավոր կարողություններ, որոնք թույլ են տալիս նրան մտածել, ծրագրել և ստեղծել։ Մարդը կարող է վերլուծել իրավիճակները, գտնել լուծումներ և ընդունել որոշումներ, ինչը շատ կարևոր է նրա գոյության համար։
Մարդկային կյանքում հաղորդակցությունը նույնպես խաղում է մեծ դեր: Մարդը լեզվի միջոցով արտահայտում է իր մտքերն ու զգացմունքները, և դա ստեղծում է հնարավորություններ՝ ձևավորելու կապեր ընտանիքի, ընկերների և համայնքի հետ։ Այս հարաբերությունները հիմք են տալիս սոցիալական կյանքի և համագործակցության համար։
Մարդու զգացմունքները՝ ուրախությունը, սերը և ատելությունը, խորը ազդեցություն ունեն նրա վարքի վրա։ Այս զգացմունքները մեզ օգնության են հասնում հասկանալ միմյանց և ստեղծել ամուր կապեր։ Մարդը կարող է սիրել, աջակցել լավ բաներ անել մյուսներին, ինչը մեր հասարակությունը դարձնում է ավելի հարուստ և բազմազան։
Այսօր մարդը նաև մշակում է տեխնոլոգիաներ, որոնք փոխում են նրա կյանքը։ Տեխնոլոգիաները օգնում են բարելավել պայմանները, բայց նաև ստեղծում են նոր մարտահրավերներ, որոնք պահանջում են պատասխանատվություն և հմտություն։
Մարդը, իր յուրահատկություններով, շարունակում է որոնել իր տեղը աշխարհում, զարգացնել գիտելիքները և հմտությունները՝ միաժամանակ հոգ տանելով շրջակա միջավայրի պահպանման մասին: Այնպես որ, մարդն այնքան արժեքավոր է, որքան նա կարողանում է լինել բարեկամ, գործընկեր և պատասխանատու քաղաքացի։
Գեղձեր
Օրգանիզմի կենսական գործառությների կարգավորման եղանակները:
Գեղձեր, տեսակները, ֆունկցիաները:
Լրացուցիչ առաջադրանք-պատասխանել հարցերին․
-
- Ինչո՞վ են տրբերվում իրարից արտազատական և ներզատական գեղձերը
Ներզատական համակարգ, օրգանիզմում ներզատական բջիջների և գեղձերի համակարգ, որոնք արտադրում են կենսաբանական ակտիվ նյութեր՝ հորմոններ։ Հիմնական նպատակը օրգանիզմի տարբեր օրգան-համակարգերի գործունեության կարգավորումն է, որն իրականացվում է նրանց կողմից արտադրվող հորմոններով, այլ կենսաբանական ակտիվ նյութերով, կենտրոնական նյարդային համակարգի և իմունային համակարգի անմիջական մասնակցությամբ և համագործակցությամբ։
Արտազատական գեղձերն ունեն ծորաններ, որոնցով նյութերն արտազատվում են մարմնի խոռոչների մեջ կամ մաշկի մակերևույթին:Արտազատական գեղձերից են արցունքագեղձերը, թքագեղձերը,լյարդը, քրտնագեղձերը, ճարպագեղձերը և կաթնագեղձերը։
- Ո՞ր գործընթացների վրա է ազդում մակուղեղը
Մակուղեղի հորմոնները կարգավորում են մի շարք գեղձերի (մակերիկամ, վահանաձև և սեռական գեղձեր) աշխատանքը, հսկում է մեզի գոյացման գործընթացը, օրգանիզմի աճը ու ֆիզիկական զարգացման գործընթացները, սեռական հասունացումը, նյութափոխանակությունը, նյարդային ու մտավոր ունակությունները, կապակցում օրգանների ու նրանց համակարգերի գործունեությունը և մաշկի գունավորումը։ Մակուղեղի հորմոններից են աճի հորմոնը,որը կարգավորում է օրգանների ու հյուսվածքների աճը։
- Ո՞րն է վահանագեղձի գործառույթը
Վահանագեղձ ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու մասնագիտացված ներզատիչ օրգան, արտադրում և կուտակում է յոդ պարունակող հորմոններ, որոնք մասնակցում են օրգանիզմում նյութերի և էներգիայի փոխանակության կարգավորմանը։
- Ինչու՞ է ադրենալինը կոչվում է << տագնապի հորմոն>>
Հնաոճ սիրավեպ սիրային ոտանավորներով և այլևայլ բաներով
Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի ,,Հնաոճ սիրավեպ սիրային ոտանավորներով և այլևայլ բաներով,, պատմվածքը։
1. Պատմվածքի վերաբերյալ գրիր քո կարծիքը։
Ինձ թվում է այս պատմվածքի մեջ լավ էր նկարագրված այն ժամանակների դպրոցները: Հիմա ով կարող է պատկերացնել, որ իր տնորենը իրեն գոտիով ծեծի: Ինձ համար մի քիչ խառը և հումորային պատմվածք էր: Ինձ շատ էր նեռվայնացնում այդ Առաք կոչվածը:
2. Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:
3. Վերաբերմունք արտահայտի՛ր պատմվածքի հերոսներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ և պատճառաբանիր:
Վիլլի-Պատմվածքում նշվում էր, որ նա չար երեխա էր, սկզբում հեղինակը ոնց որ նրա դեմ լիներ, հետո նրա կողմից, դրա համար դժվար է կողմնորոշվել նրա բնավորության
Առաք-Առաքից ես շատ էի նեռվայնանում, որովհետև նա անում էր վատ բաներ, իմանալով, որ նա չի պատժվի այլ կպատժվի իր զարմիկը:
Ուսուցչուհի-Ուսուցչուհին պատժում էր Վիլլիին, որովհետև առաջ նա էր վատ բաներ անում և նրան թվում էր, որ հիմա դրանք նույնպես նա է անում: Նա կարող էր չալարել և մի ձև փորձեր գտնել մեղավորին:
Տնորեն-Տնորենը ուղղակի սերից կույր էր, և ուսուցչուհին նրան ինչ ասում դա ել նա անում էր:
Գեղձեր
- Մակուղեղի գործառույթի ինչպիսի՞ խանգարուﬓեր գիտեք:
Մակուղեղի (հիպոֆիզի) խանգարումները հաճախ կապված են հորմոնների ավելացված կամ նվազեցված արտադրության հետ։ Հիպոպիտուիտարիզմը մակուղեղի անբավարար հորմոնարտադրություն է, որը կարող է հանգեցնել սեռական հորմոնների անկմանը կամ հիպոթիրեոզի։ Դիաբետինսիպիդը առաջանում է անտիդիուրետիկ հորմոնի պակասից և առաջացնում է ծարավ և չափազանց շատ միզարտադրություն։
- Ո՞րն է վահանագեղձի գործառույթը. նրա թերգործառույթի և գերգործառույթի
դեպքում ինչպիսի՞ խանգարուﬓեր են առաջանում
Վահանագեղձը արտադրում է հորմոններ, որոնք կարգավորում են նյութափոխանակությունը, սրտի աշխատանքը և մարմնի ջերմաստիճանը։ Նրա թերգործառույթի դեպքում (հիպոթիրեոզ) առաջանում են հոգնածություն, քաշի ավելացում, մաշկի չորություն և սրտի դանդաղ աշխատանք։ Գերգործառույթի դեպքում (հիպերթիրեոզ) նկատվում են քաշի կորուստ, արագ սրտի բաբախում, նյարդայնություն և քրտնարտադրություն։
- Ի նչպե՞ս են մակերիկաﬓերի և ենթաստամոքսային գեղձի հորմոններն ազդում ածխաջ րերի փոխանակության վրա:
Մակերիկամների հորմոնները, այդ թվում՝ ադրենալինը, բարձրացնում են արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը՝ խթանելով գլիկոգենի քանդումը լյարդում։ Ենթաստամոքսային գեղձը արտադրում է ինսուլին, որը իջեցնում է գլյուկոզի մակարդակը, և գլուկագոն, որը բարձրացնում է այն՝ խթանելով գլիկոգենի ազատումը։ Այս հորմոնները համագործակցում են արյան գլյուկոզի կայուն մակարդակի պահպանման համար։
Հանրահաշիվ դասարանական 25.09.2024
Դասարանական առաջադրանքներ՝ 8-ա,գ,ե,է; 9-ա,գ,ե,է; 10-ա,գ,ե; 11-ա,գ,ե

ա.x=71.88888….
10x=718.8888….
10x-x=718.8888…. — 71.88888….
9x=647
647/9
գ.x=-4.55555….
10x=-45.5555…..
10x-x=(-45).5555….. — (-4).55555….
9x=(-41)
-41/9
ե.x=2.72727272….
100x=272.727272….
100x-x=272.727272…. — 2.72727272….
99x=270
270/99
է.x=9.181818….
100x=918.181818….
100x-x=918.181818…. — 9.181818….
99x=909
909/99

ա.1.5 + 0.(3)
x=0.33…
10x=3.333…
10x-x=3.3333… — 0.33…
9x=3
3/9=1/3
1/5=15/10
15/10+1/3=45+10/30=55/30
գ.6.7+5.(4)
6.7=67/10
x=5.4…
10x=54.44…
10x-x=54.4… — 5.4…
9x=49
49/9
67/10+49/9=603+490/90=1093/90
ե.4.(13) + 5.(2)
x=4.13..
10x=
է.
Գործնական քերականություն
1. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված, տեքստի ոճին համապատասխանող հոմանիշներից մեկը:
Ներկա ժամանակներում մարդկանց առողջության համար առանձնահատուկ վտանգ է ներկայացնում (հարուցում, ներկայացնում) մթնոլորտային օդի աղտոտումը (կեղտոտումը, աղտոտումը), որովհետև (քանզի, որովհնտև) դա այն միջավայրն է, որի հետ մարդն իր կյանքի յուրաքանչյուր (ամեն մի, յուրաքանչյուր) ակնթարթում շփվում է: Բազմաթիվ են մթնոլորտային օդն աղտոտող միացությունները: Մեզ հայտնի ընդարձակ (մեծ, ընդարձակ) ցուցակից կարելի է առանձնացնել (ջոկել, անջատել, առանձնացնել) մի խումբ նյութեր, որոնք գրեթե միշտ առկա են արդյունաբերական մեծ (մեծ, խոշոր, կարևոր) քաղաքների մթնոլորտում:
2. Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:
Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական:
արագընթաց-սրընթաց
Ընչազուրկ-աղքատ
դյուրաթեք-ճկուն
անընկճելի-անկոտրում
հերոսական-դյուցազնական
3. Կետերր փոխարինի՛ր փակագծում տրված այնպիսի հոմանիշով,որ տեքստի ոճն ավելի վերամբարձ դառնա:
Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց էին հրապուրում (ձգում, հրապուրում, քաշում) ճամփորդներին: Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի զարմանահրաշ (զարմանալի, զարմանահրաշ, սքանչելի, հիանալի) պարիսպները, որոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողք-կողքի ընթանալ: Սակայն ճամփորդներին ամենից ավելի դյութում (գրավում, դյութում, ձգում, հրապուրում) էր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի չքնաղագեղ (հիասքանչ, չքնաղ, հրաշազեղ, չքնաղագեղ) պալատը: Պալատի կողքին վեր էր խոյանում (բարձրանում էր, վեր էր խոյանում) ապշեցուցիչ մի կերտվածք (կառույց, կառուցվածք, կերտվածք, շինվածք)` կախովի այգիները: Թագավորը դրանք գոյության էր կոչել (ստեղծել էր, շինել էր, գոյության էր կոչել) իր սիրելի կնոջ համար: Թագուհին մեդացի էր` իր հայրենիքի զմրուխտ (կանաչ, զմրուխտ, անտառոտ) լեռներին ու անտառներին սովոր: Տոթակեզ (շոգ, տոթ, տոթակեզ) ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում Էր Մեդիայի լեռնային անտառների զեփյուռին (զեփյուռին, հովին, քամուն) ու ստվերին: Կնոջ թախիծը (տխրությունը, թախիծը, վիշտը) փարատելու (պակասեցնելու, նվազեցնելու, փարատելու) համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս ընծայել (պարգևել, ընծայել, նվիրել): Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին աշխարհահռչակ (հայտնի, աշխարհահռչակ, ծանոթ) կախովի պարտեզները: Հասարակ հողածինների (մահկանացուների, հողածինների, մարդկանց) համար պարտեզներն անմատչելի էին. չէ՞որ դրանք արքայական (թագավորական, արքայական) պալատի բարձր պարիսպների ետևում էին, իսկ մուտքը պահպանում էր ահարկու (ահարկու, սարսափելի, ահավոր, սարսափազդու) պահակախումբը: Այդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղել, դրանք հիանալի (շատ լավ, հիանալի, հրաշալի) էին մտածված և հեքիաթային գեղեցկություն (սիրունություն, գեղեցկություն) ունեին, իզուր չէ, որ աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքում էին:
4. Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր տարբեր հոմանիշներով: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատիր:
Հեքիաթային աշխարհ է բացվում մեծ քարանձավ ընկած մարդու առջև: Աշխարհի ամենամեծ քարանձավը ԱՄՆ-ի Կենտակի նահանգում է: Այդ քարանձավի խոր անդունդներն ապշեցնում են բոլորին: Քարանձավում ստորերկրյա լճեր ու երկու մեծ գետ կա: Այդ քարանձավն է նկարագրել Մարկ Տվենն իր «Թոմ Սոյերի արկածները» գրքում: Դրա անունը Մամոնտի քարանձավ է:
Հեքիաթային աշխարհ է բացվում հսկա քարայր ընկած մարդու առջև: Աշխարհի ամենաընդարձակ քարանձավը ԱՄՆ-ի Կենտակի նահանգում է: Այդ քարանձավի խոր անդունդներն զարմանեցնում են բոլորին: Քարանձավում ընդերկրյա լճեր ու երկու մեծ գետ կա: Այդ քարանձավն է նկարագրել Մարկ Տվենն իր «Թոմ Սոյերի արկածները» գրքում: Դրա անունը Մամոնտի քարանձավ է:
Երկրաչափություն դասարանական 24.09.2024
Դասարանական առաջադրանքներ՝37; 39; 41; 44; 46


AD = BC = 13սմ
AB = CD = 13սմ
P = AD*2 + CD*2
P = 13*2 + 10*2=46

Կենտրոնում, որովհետև կենտրոնից դեպի բոլոր անկյունների հեռավորությունը նույնն է:

Այդ զուգահեռագիծը ուղղանկյունն է, որի անկյունները 90-են:


Քանի որ BO=OC, AO=OC, BO=DO, հետևաբար BO=AO, CO=DO, հետևաբար BOD=AOC: Հետևաբար այն ուղղանկյուն է, իսկ ուղղանկյան անկյունը 90o:
<ABO=90-<OBC=90-27=63օ

Լաբորատոր աշխատանք․<<Հեղուկի մեջ ընկղմված մարմինն արտամղող ուժի որոշումը>>
Աշխատանքի նպատակը․
Հաշվել ջրում ընկղմված մարմնի վրա ազդող արքիմեդիյան ուժը և փորձով ստուգել ստացված արդյունքը։
Համառոտ տեսություն․
Համաձայն Արքիմեդի ՝ հեղուկն իր մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված ուժով, որը հավասար է հեղուկի կշեռին։ Արքիմեդիյան ուժը կարելի է որոշել տարբեր եղանակներով։
1. Եթե չափենք որևէ մարմին կշիռը օդում ՝ ρ0 ջրում ՝ ρ1, ապա արքիմեդիյան ուժը հավասար կլինի այդ երկու կշիռների տարբերությանը՝ FԱ = ρ0 — ρ1:
2. Արքիմեդիյան ուժը կարելի է որոշել նաև FԱ = ρհgVմ որտեղ ρհ = հեղուկի խտություն, g = 9,8 ն/կգ ≈ 10 ն/կգ հաստատուն թիվ է, Vմ= 100 սմ3։
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․
Ամրակալան կցորդիչով, չափագլան, ուժաչափ, պինդ մարմին իր ծավալով բաժակ, ջրթափ անոթ, վերամբարձ սեղան և ջուր։
Առաջին փորձի արդյունքները՝ρ0 = 1,5ն FԱ = ρ0 — ρ1 = 1,5ն — 0,5ն = 1նρ1 = 0,5ն
————
FԱ-?
Երկրորդ փորձի արդյունքները՝
Vմ=100սմ3 | 1մ3=1մ*1մ*1մ=100սմ*100սմ*100սմ=1000000սմ3ρհ=1000 կգ/մ3 | 1սմ3=0,000001մ3
g≈10ն/կգ | Vմ=100սմ3=100*0,000001մ3=0,0001մ3
| FԱ=ρհ*gVմ=1000 կգ/մ3*10 ն/կգ*0,0001մ3=1ն
—————————————————-
FԱ-?
Եզրակացություն
Հաշվեցի ջրում ընկղմված մարմինն դուրս մղող արքիմեդիյան ուժը և փորձով ստուգեցի ստացված արդյունքը: Երկու դեպքում էլ FԱ=1ն
Проект «Проблемы и ценности современных подростков»
Ход проекта:
Задание 1.Прочитайте файлы и дайте ответы на вопросы:




Вопросы:
- Как вы думаете отличаются ли подростки 20 и 21 века? Чем?
Да подростки 20 и 21 века отличаются. В 21 веке больше технологий интернет и соцсети влияют на жизнь подростков. В 20 веке они больше времени проводили на улице и читали книги.
- Согласны ли вы, что ценности подростков кардинально изменились? Почему?
Да ценности изменились. Сейчас больше ценится технологии и успех в интернете а раньше важны были дружба и общение вживую.
- Какие конкретно у вас есть ценности?
Здоровье, спорт, обучение, друзья и родные.
- С какими проблемами сталкивается современный подросток? С какими проблемами столкнулись лично вы?
Мысли о будущем, кем я хочу стать, когда и где учиться, что учить чтобы у тебя было хорошее будущее.
- Почему старое поколение не одобряет увлечения и интересы современного поколения?
Старое поколение не одобряет, потому что не понимает новые технологии и изменения. Им привычнее то, что было в их молодости, например книги и живое общение.
Задание 2. Составьте вопросы по теме «Ценности и проблемы подростков», задайте их своим друзьям и представителям взрослого поколения.
Чем вы занимались в свободнее время?
Какие увлечение у вас были?
Как вы проводили своё лето?
Что вы делали после школы?
Задание 3.Проанализируйте ответы на вопросы из прошлого задания. Приведите диаграмму. Сделайте вывод.
Чем вы занимались в свободнее время?

Какие увлечение у вас были?

Как вы проводили своё лето?

Что вы делали после школы?

Задание 4. Напишите сочинение по теме «Современный подросток в современном мире» или создайте постер «Ценности и проблемы современного подростка».