Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛ր, թե ընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղ` բայ կազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):

կպչել- կպել է, հաչել — հաչել է  (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է):
Հանե-հանել է, վանել-վանել է, բարձրանալ-բարձրացել է, մանկանալ-մանկացել է, հենել-հենել է, վախենալ-վախեցել է, մեռնել-մեռել է, բռնել-բռնել է, թռչել-թռել է, խաչել-խաչել է, հառաչել-հառաչել է:

2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:
Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):
Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):
Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:
Ա և Բ խմբի հիմքերը նման են իրար, քանի որ երկու խմբում էլ բայերը ցույց են տալիս ներկա ժամանակի գործողություն են ցույց տալիս:
Գ և Դ խմբի հիմքերը նման են իրար, քանի որ երկու խմբում էլ բայերը ցույց են տալիս ավարտված գործողություններ:
Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:
Գ և Դ խմբի հիմքերը
Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:

Ներկայի կամ շարունակական հիմքեր

3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցրիք այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցիր:
Հավերը երկարեցրին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
 Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին:

Ռուսաց լեզու

1 Урок

Прочитайте биографию В.Я. Брюсова и ответьте на вопросы:

Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых. Дед со стороны отца, Кузьма Андреевич, был купец из бывших крепостных, он оставил сыну свой дом, лавку и капитал, но купцом Кузьма Андреевич так и не стал, увлекшись литературой и естественными науками.
По воспоминаниям родных, Валерий Брюсов рос живым, любознательным мальчиком. Читать научился рано — в четыре года, по газетам. Для воспитания в дом приглашали учителей и гувернанток. Вместо игрушек ему покупали модели паровых машин, приборы для физических и электрических опытов. С юных лет Брюсов слушал разговоры об «умных вещах», читал книги научного содержания. Особенно полюбились ему очерки биографий великих людей: Кеплера, Фультона, Ливингстона.
С одиннадцати лет Брюсова отдали учиться в частную гимназию Ф. И. Креймана, причём сразу во второй класс. Новичок Брюсов поступил в класс, как белая ворона, попал под град насмешек и издевательств. С течением времени до гимназистов все же дошло, что он много знает, а главное, умеет хорошо пересказывать целые книги. У него появились товарищи.

На втором году обучения вместе с одноклассником В. К. Станюковичем он издает рукописный гимназический журнал «Начало», через который впервые осознает себя «литератором». В 1889 году он выпускает рукописный «Листок V класса», в котором обличает гимназические порядки. Из-за этой статьи у Брюсова обостряются отношения с администрацией, вследствие чего ему приходится перейти в гимназию Л. И. Поливанова.
В 1893—1899 годах Брюсов учится на историко-филологическом факультете Московского университета. Помимо классической филологии он изучает Канта и Лейбница, слушает курсы истории В. О. Ключевского, П. Г. Виноградова, ходит на семинары Ф. Е. Корша. На годы учебы в университете приходится первый начальный период осознанного литературного творчества Брюсова.

В 1894—1895 годах Брюсов издает три небольших выпуска сборника «Русские символисты», в которых дает образцы «новой поэзии». Это был первый коллективный манифест русского модернизма в России. Реакция на сборники была скандальной и оглушительной. Нападки критики и неприятие читателей мало смутило Брюсова: он понимал, что на первых порах это неизбежно.

В 1895—1986 году Брюсов издает первый авторский сборник стихов «Шедевры», состоящий из двух изданий. Броское название, вызывающее содержание и далекое от скромности предисловие, обращенное к «вечности и искусству», вызвали дружное неприятие критики. В период с 1895 по 1899 год он сближается с известными писателями-символистами: К. К. Случевским, К. М. Фофановым, Ф. Сологубом, Д. С. Мережковским, 3. Н. Гиппиус, Н. М. Минским. На «субботах» Георга Бахмана, а затем и на собственных «средах» Брюсов начинает регулярно встречаться с московскими модернистами.
В 1897 году Брюсов впервые выезжает за границу, в Германию. В этом же году женится на Иоанне Матвеевне Рунт, ставшей его спутницей жизни и помощницей в литературных делах.
С 1900 по 1903 год Брюсов — секретарь редакции «Архива». Он публикует здесь ряд статей, в том числе «О собрании сочинений Ф. И. Тютчева» (1898), «Ф. И. Тютчев. Летопись его жизни» (1903). Осенью 1900 года в издательстве «Скорпион» выходит третья книга лирики Брюсова «Третья стража. Книга новых стихотворений. 1897—1900», открывающая второй зрелый период творчества писателя.

Вопросы:

Когда и где родился Валерий Яковлевич Брюсов?
Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых.

Какие увлечения были у дедушки Брюсова, Кузьмы Андреевича?
Увлекшись литературой и естественными науками.

В каком возрасте Брюсов научился читать и что он читал?
Читать научился рано — в четыре года, по газетам.

Какие особенности воспитания Брюсова можно выделить в детские годы?
Для воспитания в дом приглашали учителей и гувернанток. Вместо игрушек ему покупали модели паровых машин, приборы для физических и электрических опытов.

Почему Брюсов был «белой вороной» в гимназии?
С одиннадцати лет Брюсова отдали учиться в частную гимназию Ф. И. Креймана, причём сразу во второй класс. Новичок Брюсов поступил в класс, как белая ворона, попал под град насмешек и издевательств.

Прочитайте стихотворение:

Первый снег

Серебро, огни и блестки, —
Целый мир из серебра!
В жемчугах горят березки,
Черно-голые вчера.

Это — область чьей-то грезы,
Это — призраки и сны!
Все предметы старой прозы
Волшебством озарены.

Экипажи, пешеходы,
На лазури белый дым.
Жизнь людей и жизнь природы
Полны новым и святым.

Воплощение мечтаний,
Жизни с грезою игра,
Этот мир очарований,
Этот мир из серебра!

Дайте определения следующим словам:

Грезы — мечты, фантазии, сновидения или образы, возникающие в воображении.

Лазурь — небесно-голубой цвет, часто ассоциируемый с ясным небом.

Проза — обыденность, повседневность, лишённая поэтического или фантазийного восприятия.

Дайте ответы на вопросы по стихотворению:

Какое настроение передает стихотворение?

Стихотворение передает настроение восторга, удивления и вдохновения. Оно пронизано ощущением волшебства и торжественной обновлённости, которую приносит первый снег.

Какие образы использует автор, чтобы передать атмосферу первого снега?

Серебро, огни и блёстки, жемчуга на берёзах, призраки и сны, белый дым на лазури .

Какое значение имеет слово «серебро» в контексте стихотворения?

«Серебро» символизирует чистоту, свежесть и волшебство первого снега. Оно подчёркивает магическую атмосферу и преобразование обыденного мира в сказочный.

Как автор описывает природу и её изменение в момент первого снега?

Природа представлена в волшебной, почти сказочной манере:

  • Чёрные берёзы, которые вчера были голыми, сегодня сверкают жемчугами.
  • Все обыденные предметы, ранее прозаичные, теперь освещены волшебным светом.
  • Зимний пейзаж с небом («лазурь») и дымом становится живописным и одухотворённым.

Почему поэт говорит о мире как о «чьей-то грезе» и «призраках и снах»?

Первый снег трансформирует реальность в нечто эфемерное, иллюзорное, словно из фантазий или сновидений. Мир кажется чужим, нереальным, созданным мечтателем. Это подчёркивает необычность момента.

Какие эпитеты и метафоры используются для создания волшебной атмосферы?

Эпитеты: серебро, жемчуга, чёрно-голые, белый дым, новый и святой.

Метафоры: «область чьей-то грезы», «воплощение мечтаний», «мир очарований», «волшебством озарены».

Աշխարհագրություն

Հարավարևմտյան Ասիա

Դեկտեմբերի 2-8

Դասի հղումը

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1. Գնահատե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:

Հարավարևմտյան Ասիան զբաղեցնում է աշխարհագրական ռազմավարական դիրք, որը կապում է երեք մայրցամաք՝ Ասիան, Եվրոպան և Աֆրիկան։ Տարածաշրջանը ներառում է երկրներ, ինչպիսիք են Թուրքիան, Իրանն, Իրաքը, Սաուդյան Արաբիան, Իսրայելը և այլ երկրներ։

2. Բացատրե՛ք ջրի և նավթի նշանակությունը տարածաշրջանի համար:

Նավթ: Տարածաշրջանը աշխարհի նավթի պաշարների մոտ 50%-ն է ապահովում, և այս ռեսուրսը համարվում է տնտեսական զարգացման առանցք։ ՕՊԵԿ անդամ երկրները, ինչպիսիք են Սաուդյան Արաբիան, Իրանը, Ռուսաստանը, Քաթարը և Իրաքը, մեծ ազդեցություն ունեն նավթի համաշխարհային շուկայում։

Ջուր: Ջրի պակասը լուրջ խնդիր է. հիմնական ջրային աղբյուրները Եփրատն ու Տիգրիսն են, որոնք մատակարարում են Իրաքին, Սիրիային և Թուրքիային։ Ջրի համար վեճերն այս տարածաշրջանում հաճախ են առաջացնում հակամարտություններ։

3. Գնահատե՛ք տարածաշրջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման հնարավորությունների տեսակետից:

Բնական պայմաններ: Հարավարևմտյան Ասիայի կլիման մեծ մասամբ անապատային է, սակայն առկա են նաև օազիսներ ու լեռնային տարածքներ։

Ռեսուրսներ: Նավթ և գազ՝ արդյունաբերական զարգացման հիմքը։ Ջրային ռեսուրսների սակավությունը խոչընդոտում է գյուղատնտեսությանը։ Մետաղներ և հանքանյութեր։

4. Պատրաստե՛ք նյութեր Հարավարևմտյան Ասիայի պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ:

Պետրա, Հորդանան: Պատմական ժայռաքաղաք, որը հայտնի է իր հրաշալի ճարտարապետությամբ։

Բաբելոնի աշտարակ, Իրաք: Մերձավոր Արևելքի ամենահայտնի հուշարձաններից։

Ալ-Աքսա մզկիթ, Երուսաղեմ: Իսլամական աշխարհի սրբազան վայրերից մեկը։

Պարսից փառքի դարպասները, Իրան: Աքեմենյան դարաշրջանի ճարտարապետության վառ օրինակ։

5. Ի՞նչ գիտեք տարածաշրջանի «թեժ» կետերի մասին:

Սիրիա, Իրաք, Իրան, Թուրքիա, Հայաստան, Ադրբեջան:

6. Պատրաստե՛ք նյութ «Անապատը և մարդը» թեմայով:

Անապատային տարածքներում մարդիկ մշտապես հարմարվել են կոշտ պայմաններին։ Օրինակ՝

  • Օազիսներ: Օրինակ՝ Սաուդյան Արաբիայի բազմաթիվ բնակավայրեր հիմնված են օազիսների շուրջ։
  • Քաղաքների զարգացում: Դուբայը և Աբու Դաբին հայտնի են իրենց անապատային պայմաններում խոշոր քաղաքների վերածվելու շնորհիվ։

Տնտեսական նշանակություն:

  • Զբոսաշրջություն (անապատային արշավներ, բեդուինական մշակույթի ցուցադրություններ)։
  • Էներգետիկ ռեսուրսներ՝ արևային էներգիայի հնարավորություններ։
Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում 

1. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Ա խմբի բայերի վերջավորությունը ել է, իսկ Բ խմբինը ալ:

2. Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր-ընկերանալ, թանձր-թանձրանալ, խոր-խորանալ:

Բ. Վախ-վախենալ, կամ-կամենալ, մոտ-մոտենալ:

Գ. Հաս-հասնել, անց-անցնել, հագ-հագնել:

Դ-. Թիռ-թռչել, սառ-սառչել, կիպ-կպչել:

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնել, թռցնել, տեսցնել:

4. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս է փոխվում ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:

հագենալ — հագեցել է – են-ը դառնում է եց:

Հեռանալ-հեռացել է, մոտենալ-մոտեցել է, դալկանալ-դալկացել է, ամրանալ-ամրացել է, գտնել-գտել է, տեսնել-տեսել է, թռնել-թռել է, փախչել-փախել է, հասցնել-հասցրել է, մեծացնել-մեծացրել է:

Գրականություն

Սուրբ Ծննդյան գիշեը Չարլի Չապլինի գրած նամակը դստերը՝ Ջերալդինային։

Կարդա՛ և գրավոր վերլուծի՛ր քեզ դուր եկած մտքերը․ 

Սուրբ Ծննդյան գիշեը Չարլի Չապլինի գրած նամակը դստերը՝ Ջերալդինային։ 

Ես չեմ եղել հրեշտակ, բայց որքան կարողացել եմ՝ ձգտել եմ լինել մարդ։ Փորձիր և դու։

Այս խոսքը Չապլինը ուզում էր դուստրին ասել, որ պետք չէ լինել հրեշտակի պես բարի, բավարար է լինել մարդու պես բարի:

Արվեստը, նախքան մարդուն թևեր տալը, սովորաբար կտրում է նրա ոտքերը:

Չապլինը զգուշացնում է դուստրին, որ արվեստում հաջողության հասնելու ճանապարհին պարտություններ կան:

Մարդիկ գետնի վրա ավելի անհաստատ են, քան լարախաղացները՝ երերուն լարի վրա։

Չապլինը դուստրին կյանքի փորձանքների և զգույշ լինելու մասին էր ուզում ասել այս տողով:

Եթե գա այն պահը, երբ դու քեզ վեր կզգաս հասարակությունից, անմիջապես թող բեմը։

Չապլինը ուզում էր դուստրին ասել, որ ինչքան էլ հաջողությունների հասնես պետք է համեստ մնալ:

Պատմություն

Նոյեմբերի 23-30

Առաջադրանք 1 Անգլիական հեղափոխություն

Բացատրել բառերը՝
Հեղափոխություն-Հասարակության քաղաքական, սոցիալ–տնտեսական
կառուցվածքի և մշակութային կյանքի արմատական փոփոխություն։
Քաղաքացիական պատերազմ-Քաղաքական ուժերի, սոցիալական խմբերի
միջև զինված պայքարը քաղաքական իշխանության հասնելու համար։
Անկախականներ-Անգլիական հեղափոխության առաջատար ուժերից։
Պրեսբիտերականներ-Բողոքական եկեղեցուց ծագած կրոնական ուղղություն։
Ռազմական դիկտատուրա-Քաղաքական ուժի կամ անձանց իշխանություն,
որը պետության կառավարումն իրականացնում է բանակի վրա հենվելով։
Ռոյալիստներ-Թագավորի կողմնակիցներ։
Սահմանադրություն-Պետության հիմնական օրենք, որը սահմանում է քաղաքացիների ազատություններն ու իրավունքները, իշխանության մարմինների կառուցվածքը, գործառույթները, դատական համակարգը և այլն։
Սահմանադրական միապետություն-Միապետական կառավարման համակարգ, որտեղ թագավորի իշխանությունը ժառանգական է, բայց սահմանափակված է սահմանադրությամբ։

1.16-17-րդ դարերում Անգլիան արդյունաբերութական վերելք ապրեց:
2.Ավատատիրական կարգը երկրի զարգացման խոչընդոտ էր հանդիսանում:
3.Խորհրդարանը:

4.1640թ. մինչև 60-ականներ
5.1640թ. մինչև 1647թ.
6.1645 թ. հուլիսի 14-ին Քրոմվելի բանակը հաղթեց հակառակորդին:
7.Շոտլանդիա:
8.Անգլիան դարձավ հանրապետություն:

9.Պրեսբիտերականներ և անկախականներ:

10.Նա նշանակվեց բանակի գլխավոր հրամանատար:

11.Որպեսզի ստեղծի իր սեփական խորհրդարանը, որը իր կարծիքով ավելի լավ արդյունքներ կունենա:

12.1653 թվականին:

13.1660 թվականին:

14.Վիլհելմ Օրանցու:

15.Հարկերի և պետական եկամուտների տնօրինումը, ինչպես նաև դատական իշխանությունը անցնում էին խորհրդարանին:

16.Խորհրդարանը:

17.Խոսքի և դավանանքի:

18.Սահմանադրական միապետություն:

1.Հեղափոխություն-Հասարակության քաղաքական, սոցիալ–տնտեսական
կառուցվածքի և մշակութային կյանքի արմատական փոփոխություն։
Քաղաքացիական պատերազմ-Քաղաքական ուժերի, սոցիալական խմբերի
միջև զինված պայքարը քաղաքական իշխանության հասնելու համար։

2.Կոնկրետ չեմ կարող ասել ճիշտ եր թե ոչ: Կարող եմ միայն լավ և վատ կողմերը ասել:
Լավ կողմեր-մահապատիժը երաշխավորում էր թագավորական աբսոլյուտիզմի վերջը և նոր կառավարման համակարգի սկիզբը:
Վատ կողմեր-թագավորի մահապատիժը թուլացրեց պետական միասնականությունը և խորացրեց քաղաքական ճգնաժամը:

3.Քրոմվելը փաստացի դարձավ դիկտատոր՝ օգտագործելով լորդ-պաշտպան տիտղոսը: Նրա կառավարելու ձևը կենտրոնացված էր ռազմական ուժի վրա:

4.

5.Փառահեղ հեղափոխություն: Քանի որ բոլոր իրադարձությունները կատարվեցին առանց բռնի ուժով և արյունահեղության:

6.Այո, հիմնականում նպատակներին հասան, բայց կային նպատակներ որոնց չկարողացան հասնել:

Քիմիա

Քիմիա

Տնային

Սովորել

Այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են երկու տարրի ատոմներից, որոնցից մեկը թթվածինն է, կոչվում են օքսիդներ: (օրինակ՝ — H2O)

Թթուները  բարդ նյութեր են, որոնց մոլեկուլները կազմված են մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:(օրինակ՝ H2CO3)

Հիմքերի շարքին են դասվում այն նյութերը, որոնց մոլեկուլում մետաղի ատոմը կապված է մեկ կամ մի քանի հիդրօքսո՝ (OH), խմբի հետ։ (օրինակ՝ NaOH)

Աղերը բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են մետաղների ատոմներից և թթվային մնացորդներից։  (օրինակ՝ NaNO3)

Հայոց լեզու, Ուսումնական նախագիծ

Ընկերությունը և ընկերներիս արժեքը

Ես իմ ընկերներին շատ եմ կարևորում, և նրանք ինձ համար հանդես են գալիս որպես իմ կյանքի մի մեծ մասնիկ: Ես ունեմ ընկերներ շատ տեղերում: Մի քանի ընկեր բակից են, մի քանիսը՝ դպրոցից, մի քանիսը՝ պարապունքներից և այլն: Իմ կարծիքով, տարբեր ընկերներ ունենալը լավ է, այսինքն նրանց բնավորությունները տարբեր են: Մի քանի ընկերոջ հետ կարող եմ խոսել սպորտի մասին, մյուս մի քանիսի հետ կարող եմ խոսել դպրոցի/դասերի մասին, մի քանիսի հետ՝ առողջ ապրելակերպի և այլն: Ես իմ կյանքն առանց նրանց չեմ կարող պատկերացնել, որովհետև ես նրանց հետ շատ եմ ժամանակ անցկացնում: Իհարկե, ընտանիքիս արժեքը չեմ կարող համեմատել ընկերներիս արժեքի հետ, բայց ես չեմ կարող ունենալ տարբեր ընտանիքներ, իսկ տարբեր ընկերներ կարող եմ: Ես ընդհանրապես չեմ նախանձում նրանց, ովքեր ընկերներ չունեն, կամ ունեն շատ քիչ, որովհետև ես շատ քիչ մարդկանց գիտեմ, ում հետ կարող եմ գրեթե ամեն ինչ անել, իսկ երբ ընկերներդ իրարից տարբերվող են, մեկի հետ արա սա, մյուսի հետ արա ուրիշ բան: Ես ընկեր չեմ համարում միայն այն մարդկանց, ում հետ շատ եմ շփվում: Ես ունեմ ընկեր, ում երկու տարի չեմ հանդիպել, բայց դեռ շարունակում եմ նրա հետ օնլայն շփվել և վստահ եմ՝ մենք, երբ նորից հանդիպենք, շատ բան կունենանք խոսելու, և երբ պետք է, նա ինձ ամեն հնարավոր ձև կփորձի օգնել: Հույսով եմ՝ դուք էլ ունեք ընկերներ, բայց եթե չունեք, վստահ եղեք, որ օրերից մի օր կունենաք:

կենսաբանություն

Նոյեմբեր ամսվա կենսաբանության ամփոփում

1.Նյարդային համակարգի կառուցվածք և գործառույթ:

Նյարդային համակարգը մարդու մարմնի կարևոր համակարգ է, որը կառավարում է օրգանների և մկանների աշխատանքը։ Այն բաղկացած է ուղեղից, ողնուղեղից և նյարդերից։ Նյարդային համակարգը ստանում է տեղեկություն արտաքին միջավայրից, վերլուծում այն և տալիս հրահանգներ։ Այն օգնում է մտածել, հիշել, զգալ ու շարժվել։ Այս համակարգը նաև պատասխանատու է ռեֆլեքսների և
ներքին օրգանների աշխատանքի համար։

2.Ողնուղեղի կառուցվածք:

Ողնուղեղը երկար և բարակ կառուցվածք է, որը գտնվում է ողնաշարի խողովակի մեջ։ Այն բաժանված է մասերի, որոնցից յուրաքանչյուրից դուրս են գալիս նյարդեր՝ մարմնի տարբեր մասերին ազդակներ փոխանցելու համար։ Ներսում կա մոխրագույն նյութ, որը կառավարում է ռեֆլեքսները, և սպիտակ նյութ, որը փոխանցում է ազդակները ուղեղի հետ։ Ողնուղեղը օգնում է շարժվել, զգալ և արագ արձագանքել միջավայրի փոփոխություններին։

3.Ի՞նչ է ռեֆլեքսը:

Ռեֆլեքսը արագ և ավտոմատ արձագանք է արտաքին կամ ներքին գրգռիչին։ Այն տեղի է ունենում առանց մտածելու, Ռեֆլեքսը կազմակերպվում է նյարդային համակարգի միջոցով, հիմնականում ողնուղեղում։ Այս գործընթացը օգնում է պաշտպանել մարմինը վնասից։ Ռեֆլեքսները կարևոր են արագ արձագանքելու համար՝ առանց ժամանակ կորցնելու։ Կան ռեֆլեքսի երկու տեսակ;
Անպայմանական ռեֆլեքսներ՝ բնածին, բնական ռեֆլեքսներ, որոնք ժառանգաբար փոխանցվում են (օրինակ՝ շնչառություն, կուլ տալը)։
Պայմանական ռեֆլեքսներ՝ որոնք ձեռք են բերվում կյանքի ընթացքում սովորելով և պայմանների ազդեցությամբ (օրինակ՝ ձեռքը քաշել տաք առարկայից)։

4.Գլխուղեղի բաժինները և նրանց կատարած ֆունկցիան:

Մեծ կիսագնդեր՝ ապահովում են մտածողությունը, հիշողությունը, լեզուն և կամավոր շարժումները։
Կողմնային ուղեղ ՝ կառավարում է շնչառությունը, սրտի աշխատանքը և մարմնի հավասարակշռությունը։
Փոքր ուղեղ ՝ պատասխանատու է շարժումների կոորդինացիայի և հավասարակշռության համար։

5.Վերցնել գլխուղեղի մեկ բաժին, ներկայացնել նրա կատարած ֆունկցիան նաև ներկայացնել ինչ կլինի մարդու հետ, եթե այդ բաժինը բացակայի:

Մեծ կիսագնդերը պատասխանատու են մտածելու, խոսելու, հիշելու, տեսնելու և կամավոր շարժումների համար։ Եթե այս բաժինը չլիներ, մարդը չէր կարող մտածել, խոսել կամ գիտակցաբար շարժվել։ Նա չէր ունենա հիշողություն և չէր ունենա տեսողություն և հպման զգացողություն։ Այս բաժինը շատ կարևոր է մարդու գիտակցված գործունեության համար, և առանց դրա անհնար կլիներ նորմալ կյանք վարել։

6.Տեսողական վերլուծչի կառուցվածք և նրա կատարած գործառույթը:

Տեսողական վերլուծիչը օգնում է մարդուն տեսնել շրջապատը։ Այն բաղկացած է աչքից, տեսողական նյարդերից և գլխուղեղի տեսողական կենտրոնից։ Աչքը ստանում է լույսը և փոխանցում տեղեկությունը տեսողական նյարդի միջոցով դեպի ուղեղ։ Գլխուղեղի տեսողական կենտրոնը վերլուծում է այդ տեղեկությունը և օգնում է տեսնել պատկերներ։ Եթե այս վերլուծիչը չաշխատի, մարդը չի կարողանա տեսնել կամ ճիշտ հասկանալ իր տեսածը։

7.Լսողական վերլուծչի կառուցվածք և նրա կատարած գործառույթը:

Լսողական վերլուծիչը օգնում է մարդուն լսել ձայները և հասկանալ դրանք։ Այն բաղկացած է ականջից, լսողական նյարդից և գլխուղեղի լսողական կենտրոնից։ Ականջը հավաքում է ձայները, վերածում է դրանք նյարդային ազդակների և փոխանցում լսողական նյարդով դեպի ուղեղ։ Գլխուղեղի լսողական կենտրոնը վերլուծում է այդ ազդակները և մարդը հասկանում է ձայնի բովանդակությունը։ Եթե այս վերլուծիչը չաշխատի, մարդը չի կարողանա լսել կամ տարբերել ձայները։

Ներկայացնել նոյեմբեր ամսվա բլոգային աշխատանքը:

Նյարդ

Ռեֆլեքս

Գլխուղեղ

Տեսողական վերլուծիչ

Լսողական վերլուծիչ