կենսաբանություն

Հենաշարժիչ համակարգ

Ընկերներ ջան, այս շաբաթ ներկայացնելու եք․

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

1.Որո՞նք են կմախքի բաժինները:
Ուղեղային (գանգատուփ) և դիմային բաժիններից։

2. Ի՞նչ բաժիններից է կազմված իրանի կմախքը:
Ողնաշարից, կրծքավանդակից:

3. Ի՞նչ ոսկրերից է կազմված կրծքա վանդակը:
Կրծոսկրից, կողոսկրերից, կրծքային ողերից

4.Ի նչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի մարդու կմախքը` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ:

5. Ի՞նչ դեր են կատարում ողնաշարի կորությունները:
Կորությունները մեծացնում են ողնաշարի ճկունությունը և մեղմացնում այն հարվածներն ու ցնցումները, որոնք գանգին են հասնում քայլելիս, ցատկելիս, վազելիս։

Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ դասարանական 11.12.2024

ա.-2x^2+7x-6
a=-2, b=7, c=-6
D=b^2-4ac=49-48=1
x1=-b+√D/2a=-7+√1/2(-2)=-7+1/-4=-3/-2=1,5 x2=-b-√D/2a=-7-1/2(-2)=-8/-4=2
գ.0.2y^2+0.4y-7=0
a=0.2, b=0.4, c=-7
D=b^2-4ac=0.4^2-40.2(-7)=0.16+5.6=5.76
x1=-b+√D/2a=-0.4+√5.76/20.2=-0.4+2.4/0.4=2/0.4=5 x2=-b-√D/2a=-0.4-√5.76/20.2=-0.4-2.4/0.4=-2.8/0.4=-7

Գրականություն

Կարդում ենք Զահրատ

Կարդում ենք Զահրատ

1. Կարդալ տեղեկություններ Զահրատի մասին։

2. Ընտրել Զահրատի բանաստեղծություններից մեկը, գրավոր ներկայացնել , թե բանաստեղծությունն ինչ բովանդակություն ունի, ասելիքը որն է։

ՍԻՐՈՅ ԿԱՂԱՆԴ

Սէր կը կանչէ
Սիրոյ Կաղանդ – որ այս գիշեր
Երկինքն ի վար կը ղօղանջէ

– Երբ ղօղանջէ
ոտնաձայն մը – ան է – ան չէ –
Սիրոյ Կաղանդ որ չի տեսներ
թէ սէրն ինչպէս զիս կը տանջէ

Սէր կը կանչէ
Սիրոյ Կաղանղ – որ այս գիշեր
լուսաճաճանչ կը ճաճանչէ

– երբ ճաճանչէ
ոտնաձայն մը – ա՞ն է – ան չէ –
Սիրոյ Կաղանդ որ չի գիտեր
թէ սէրն ինչու զիս կը տանջէ

Սիրոյ Կաղանդ – կը նահանջէ –

Այս բանաստեղծությունը ներկայացնում է սիրո հմայքն ու տառապանքը: Սերը նկարագրվում է որպես կախարդական կանչ՝ լույսի ու մթության, ներկայության ու բացակայության հակադրությամբ: Հեղինակը սպասում է, բայց անորոշությունը տանջում է. սերը թվում է մատչելի, բայց միաժամանակ հեռու: Բանաստեղծության ասելիքն այն է, որ սերը գեղեցիկ է, բայց նաև ցավոտ, անսահման հուզական ուժ, որը միաժամանակ լուսավորում ու խոցում է:

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:
Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից:
Դահլիճը լավ կահավորել էին:
Դահլիճը լավ կահավորվել էր:
Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:
Մշակութային շատ արժեքներ են ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրջվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդովվել, կապել-կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:
Դարձրեցի վ ածանցի օգնությամբ:

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:
Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:-Այս նկարը պատին է ամրացվել պապիս կողմից:
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:-Այս գիրքը կարդացվել է նաև ընկերոջս կողմից:
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:-Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողից:
Տերը շանը կապել էր ծառից:-Շունը կապվել էր ծառին տիրոջ կողմից:
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:-Առավոտվա դեպքը տարբեր ձևով էր պատմվում տարբեր մարդկանց կողմից:
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:-Թեթև ցնցնում գրանցվեց սարքերի կողմից:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:-Մարդիկ սպասվող փոթորիկի մասին զգուշացվեցին ինսիտուտի աշխատակիցների կողմից:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:-Այդ երեխան անտառում գտնվել էր որսորդների կողմից:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:-Տղան միշտ նույն երազներից է կախարդվում:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:-Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էին դրվում վարպետի խնամքոտ ձեռքերի կողմից:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:-Շինարարությունը ավարտին հասցվեց:

4. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:

Գնձաձև սենյակ հիշեցնող զվարժալի և ուսանելի կարուսելը կառուցվել էր մի ձեռնակատիրոջ կողմից հասարակությանը զվարճացնելու համար։

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:

Ինչու՞ իրար ձգվելը սովորական իրերի կողմից մենք չենք նկատում։
Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:

Թույլ ամրացված տանիքները սկզբում քշվեցին քամու կողմից։
Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:
Դեմքը տաքացվում է նուրբ շղարշի կողմից։

Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:
Սեղանը ծածկվել էր մրջյունների կողմից։

Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին: 

Հիվանդը փրկվեց ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրով։

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական:
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում կրավորական նախադասության ենթակա:

Ենթական գնւոմ է նախադասուրյան վերջ և ավելանում է կողմից կամ ով հոլովը։

Ռուսաց լեզու

Степени сравнения прилагательных

2 урок. Степени сравнения прилагательных

Упражнение 1

Образуйте от этих прилагательных простую сравнительную степень.

Замечательный-замечательнее, наглый-наглее, хороший-лучше, притягательный-притягательнее, симпатичный-симпатичнее, дорогой-дороже, молодой-моложе, стройный-стройнее, питательный-питательнее, крутой-круче.

Упражнение 2

Образуйте от этих прилагательных простую превосходную степень:

Краткий-кратчайший, мощный-мощнейший, жестокий-жесточайший, старый-старейший, высокий-высочайший, дорогой-дорожайший, подлый-подлейший, редкий-редчайший, страшный-страшнейший, тяжелый-тяжелыйший.

Упражнение 3

Распределите эти слова на две группы: в первую запишите прилагательные в составной форме сравнительной степени, во вторую поместите прилагательный в составной форме превосходной степени.

Более уверенный, менее истощенный, самый некрасивый, менее занятой, добрее всех, наименее вкусный, наиболее удачный, менее интересный, самый светлый, любознательные всех.

Сравнительная степень-Более уверенный, менее истощенный, менее занятой, добрее всех, наименее вкусный, наиболее удачный, менее интересный любознательные всех.
Превосходная степень-Самый некрасивый, самый светлый.

Упражнение 4

Поставьте прилагательные в скобках в форму простой сравнительной степени.

  1. Этот фильм интереснее.
  2. Зеленая кофта дешевее, чем красная.
  3. Путь через поле короче, чем через лес.
  4. Сумка тяжелее, чем я думала.
  5. Учитель по биологии строже, чем преподаватель по географии.
  6. Здесь дорога шире, а дальше становится уже.
  7. Математика для меня труднее, чем русский язык.
  8. Отец сильнее обнял дочь.
  9. Этот подъем опаснее, чем предыдущий.
  10. Лед там тонше, поэтому туда опасно выходить.
Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

1. Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով:

 Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ (կախվել) է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման (կրծել) մարդու հոգին և (տակնուվրա անել) էությունը, այլև (առաջացնել) ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե (չցանկանալ) տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման (թունավորել) նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն (լինել): Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ (գտնել): Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես (չորանալ):


 Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում է մարդու հոգին և տակնուվրա է անում էությունը, այլև առաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չես ցանկանում տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման 
թունավորում են նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն են եղել: Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ են գտել: Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես 
չորանա:

2.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Դժվար է ասել, թև մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվի նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ փոփոխություն մտցներ, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշում է իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծել են տրանսպորտային թանկարժեք, բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգա:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցրեց, տուն բերեց: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ անի, ինչպե՞ս  անի, որ իր փողերը ետ բերի: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ:
Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթեր ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատեր ահավոր տառապանքներից:
Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվեր ու ամեն ինչ բացատրեր:
Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեի:
Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենամ:
Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեմ:


Դժվար է ասել, թե մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվեր նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չի եղել, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ փոփոխություն մտցներ, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշեց իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծվել են  տրանսպորտային  թանկարժեք,  բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգում:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցրեց, տուն բերեց: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ աներ, ինչպե՞ս  աներ, որ իր փողերը ետ բերեր: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ:
Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթի ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատի ահավոր տառապանքներից:
Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվի ու ամեն ինչ բացատրի:
Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեմ:
Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենայի:
Ի՜նչ ասես չեմ տա, որ ուզածիս հասնեմ:

Ռուսաց լեզու

Исправление ошибок

Я не люблю смотреть телевизионные передачи. Но были программы, которые я смотрел всегда: танцы на льду. Потом я устал от них и смотреть перестал. Перестал систематически, смотрю только эпизодически. Больше всего мне нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно. Удача начинающих или удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.

Но дело не в этом. Больше всего меня восхищает, как «конькобежец» (так в старину называли спортсменов на льду) выправляет свои ошибки во время танца. Упал и встаёт, быстро вступая снова в танец, и ведёт этот танец как ни в чём не бывало. Это искусство, огромное искусство.

Но ведь в жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Да, именно красиво. Когда человек упорствует в своей ошибке или чересчур переживает, думает, что жизнь кончилась, «всё погибло»,  — это досадно и для него, и для окружающих. Окружающие испытывают неловкость не от самой ошибки, а от того, какое неумение проявляет ошибившийся в её исправлении.

Признаться в своей ошибке перед самим собой (не обязательно делать это публично: тогда это либо стыдно, либо рисовка) не всегда легко, нужен опыт. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях. Иногда даже награждать спортсмена, легко исправившего свою ошибку, радостными аплодисментами при первом же удобном случае.

Надо не запоминать сотни правил, а запомнить одно  — необходимость уважительного отношения к себе и к другим.

(По Д. С. Лихачёву)

Вопросы к представленном тексту:

1.Какие телевизионные передачи автор изначально любил смотреть?
Он любил смотреть танцы на льду.

2.Что, по мнению автора, приносит больше удовлетворения: удача начинающих или удача признанных спортсменов?
Больше удовлетворения приносит удача начинающих.

3.Как автор описывает процесс исправления ошибок в жизни по сравнению с танцем на льду?
Он сравнивает исправление ошибок в жизни с действиями спортсменов на льду, которые после падения быстро поднимаются и продолжают танец, как ни в чём не бывало.

4.Как вы понимаете фразу «исправлять ошибки немедленно и красиво» в контексте жизни?
Это означает умение не задерживаться на сожалениях и неуклюжести, а сразу принимать меры для устранения ошибки с достоинством и спокойствием, продолжая своё дело.

5.Почему автор считает важным не запоминать много правил, а сосредоточиться на уважительном отношении к себе и другим?
Он считает, что уважение к себе и другим это правило которая помогает человеку справляться с ошибками достойно.

6.Как вы справляетесь с ошибками в своей жизни? Используете ли вы какие-либо из рекомендаций автора?
Ошибки я воспринимаю как уроки. Признаю их, анализирую, исправляю спокойно и обдуманно. Стараюсь реагировать быстро, не зацикливаясь на сожалениях, и сохранять уважение к себе и другим. Советы автора близки мне, особенно идея исправлять ошибки немедленно и красиво.

7.Как можно поддерживать уважение и позитивное отношение в трудных ситуациях, связанных с ошибками?
Можно проявлять терпимость к себе и другим, избегать осуждения, предлагать помощь или поддержку, а также обрашать внимание на исправлении, а не на самой ошибке.

Задания к представленному тексту:

1.Определите и запишите основные идеи автора о том, как нужно исправлять ошибки.
Ошибки нужно исправлять немедленно и красиво. Признание ошибок перед собой важно, но не обязательно делать это публично. Опыт помогает легче и быстрее справляться с ошибками.

2. Напишите отзыв на текст, в котором вы изложите свои соглашения и несогласия с идеями автора, опираясь на личный опыт или дополнительные источники.
Автор верно подметил, что ошибки — неизбежная часть жизни, и важно уметь их исправлять без излишнего драматизма. Я согласен с мыслью о том, что способность быстро подняться после падения достойна уважения. Однако, не всегда нужну торопится и нужно время на обдумие.

3. Исследуйте, как известные успешные личности исправляют свои ошибки и как это соотносится с подходами, описанными в тексте. Приведите примеры.
Стив Джобс, вернувшись в Apple после ошибок в управлении, заново выстроил компанию, сосредоточившись на инновациях.
Опра Уинфри признаёт свои ошибки открыто, используя их как уроки, чтобы стать лучше.

Творческие задания:

Проведите анализ того, как ошибка исправляется в разных культурах или странах. Как это соотносится с идеями автора?

Анализ того, как ошибки исправляются в разных культурах, показывает, что подходы к этому вопросу зависят от ценностей общества, его традиций и уровня толерантности к неудачам. Вот некоторые примеры:

1. Япония: «Каизен» и культура извинений

В японской культуре ошибки рассматриваются как часть процесса улучшения. Принцип «каизен» (непрерывное совершенствование) означает, что каждая ошибка — это возможность совершенствовать себя или систему.

  • В деловой среде ошибку часто исправляют через групповой анализ проблемы (систему «пяти почему»).
  • Личное извинение также имеет большое значение. Японцы считают, что искреннее признание ошибки и готовность исправить её помогают восстановить гармонию и доверие.

2. США: «Fail fast, fail forward»

Американская культура, особенно в бизнесе и технологиях, акцентирует внимание на принципе «fail fast, fail forward» (ошибайся быстро, двигайся дальше).

  • Ошибки воспринимаются как необходимый этап пути к успеху.
  • Главное — учиться на ошибках и внедрять изменения. Например, многие стартапы гордятся тем, как быстро они преодолевают провалы.

3.Китай: Коллективная ответственность

В китайской культуре коллективизм играет ключевую роль. Ошибки часто считаются результатом недостатков системы или группы, а не отдельных людей.

  • Исправление ошибок идёт через совместные усилия, чтобы улучшить процесс.
  • Конфуцианская философия учит, что важно признать свои недостатки и стремиться к самосовершенствованию.