Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ

1. Գնահատե՛ք Իրանի աշխարհագրական դիրքը: Ցո՛ւյց տվեք դրա ուժեղ և թույլ կողմերը:

Իրանի ռազմավարական դիրքը թույլ է տալիս վերահսկել առևտրային ուղիները և օգտվել նավթի ու գազի պաշարներից: Սակայն երկրաշարժերի վտանգը լուրջ խնդիր է երկրի համար։

2. Ներկայացրե՛ք Իրանի պետական կարգը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնահատուկ գծերը:

Իրանը իսլամական հանրապետություն է, որտեղ իշխանությունը կառավարում է հոգևոր առաջնորդը նաև հիմնական քաղաքական որոշումները։

3. Գնահատե՛ք Իրանի բնակլիմայական պայմանները՝ տնտեսության տարբեր ոլորտ ների տեսանկյունից:

Իրանի բնակլիմայական պայմանները բազմազան են, բայց երկիրը ավելի շատ շոգ և անապատային է: Իրանում նաև կան խոնավ տարածաշրջաններ: Այս պայմանները ազդեցություն ունեն տնտեսության վրա՝ հատկապես գյուղատնտեսության ոլորտում՝ ջրային ռեսուրսների սահմանափակությամբ: Հատկապես տուժում են հացահատիկային մշակաբույսերը, բայց սաստիկ շոգը նպաստում է նավթարդյունաբերությանը և էներգետիկ ոլորտին:

4. Նշե՛ք Իրանի՝ համաշխարհային նշանակության օգտակար հանածոները:

Իրանը մեծ նշանակություն ունի, քանի որ Իրանը ունի բավականին մեծ նավթի և գազի պաշար ինչպես նաև աղ և բազմազան մետաղներ օրինկ՝ պղինձ, ալյումին և այլն:

5. Ցո՛ւյց տվեք Իրանի կլիմայի ազդեցությունը երկրի բնական ու տնտեսական պայմանների վրա:

Իրանի կլիման ունի մեծ ազդեցություն երկրի բնական և տնտեսական պայմանների վրա: Դաշտերն ու անապատները սահմանափակում են գյուղատնտեսությունը, իսկ ջրի պակասը դժվարացնում է տարածքների մշակումը: Բայց տաք և չոր կլիման նպաստում է նավթի և գազի վրա: Իսկ այդ ոլորտները կարևոր են երկրի տնտեսության համար:

https://online.fliphtml5.com/fumf/pzox/ էջ 113-115

Վահան Տերյանը շատ յուրահատուկ գրող է: Ես գրող չգիտեմ, որը ունենա ՛՛իր անձնական բառերը՛՛, հայ գրականությունը այդքան ուժեղ և արագ փոխած լիներ: Սովորաբար գրողները գրում են իրենց զգանցմունքները, բայց Տերյանը հաճախ գրում էր այն ինչ չի զգացել, բայց այնքան լավ էր գրում կարծես հենց հիմա նա այդքանի միջով է անցնում: Ինչպես ասացի նա ունի իր բառերը, և ամեն տարի գնալով, ես նրա բառապաշարից մի քանի բառ եմ սովորում: Այս տարի կարդացինք և քննարկեցինք ՛՛Մթնշաղի անուրջներ՛՛ ժողովածուն, որտեղից ես անգիր եմ սովորել ՛՛Հրաժեշտ՛՛ բանաստեղծությունը: Նաև կարդացել ենք Տերյանի մասին: Ամեն տարի այս գրողի բանաստեղծությունները ավելի և ավելի եմ սկսում հասկանալ և հավանել:

Ձմեռը տարվա ամենառանձնահատուկ եղանակներից մեկն է: Օդը սառն է, իսկ երկինքը հաճախ մռայլ ու ամպամած է: Ձյունը ծածկում է ամեն ինչ՝ ծառերը, տան տանիքները, ճանապարհները։ Երբ գնում ես դուրս, ամեն քայլիդ ձյունը ճռճռում է։ Տանը մարդիկ սուրճ կամ տաք շոկոլադ են խմում, վառարանից ջերմություն են ստանում և դիտում են նոր տարվա ֆիլմեր՝ վայելելով արձակուրդը: Ձմռանը եղանակը հաճախ փոխվում է՝ մի պահ քամոտ և ցուրտ կարող է լինի, հետո կարող է տաքանալ ու մի փոքր արև հայտնվել: Ձմեռը իր հմայքով ու հանգստությամբ առանձնանում է:

√3/4*7^2=49√3/4

100√3/4

a=10

P=10*3=30

2.4սմ=24մմ

AH^2=AB^2-BH^2

AH=√25^2-24^2
AH=√625-576
Ah=7

HC^2=BC^2-HC^2
HC=√30^2-24^2
HC=18

AC=AH+HC=25

S=25*24/2=300

5x+5x+6x=32
16x=32
x=2
5x=10
6x=12
S=√P(P-a)(P-b)(P-c)
√16*6*6*4=48

Exercise 1: Convert the sentences into the past passive voice.
The chef cooked the meal.-The meal was cooked by the chef.
The team won the match.-The match was won by the team.
The teacher explained the lesson.-The lesson was explained by the teacher.
The company launched the new product.-The new product was launched by the company.
They repaired the road.-The road was repaired by them.
The artist painted the picture.-The picture was painted by the artist.
The workers built the house.-The house was built by the workers.
The students wrote the report.-The report was written by the students.
The children ate all the cookies.-All the cookies were eaten by children.
The director made the movie.-The movie was made by the director.
Exercise 2: Choose the correct passive form.
The book was written by an unknown author.
The car was repaired yesterday.
The cake was eaten by my friend.
The email was sent last night.
The movie was watched by millions of people.
Exercise 3: Fill in the blanks with the correct form of the verb in past passive voice.
The song was composed by a famous musician.
The house was built last year.
The homework was finished by the students.
The speech was delivered by the president.
The decision was made last week.

Պատմություն հորինի՛ր, որն ավարտվի այսպես`

Այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ հարազատ միջավայրից դուրս հայտնված մարդուն պետք է օգնել ու նեցուկ լինել, մինչև որ նոր տեղին հարմարվի:

Փոքրիկ գյուղից մի տղա տեղափոխվեց մեծ քաղաք։ Նա մեծացել էր բնության գրկում, որտեղ բոլորը ճանաչում էին իրար, իսկ կյանքը հոսում էր խաղաղ ու հանգիստ։ Բայց նոր վայրում ամեն ինչ այլ էր՝ աղմկոտ փողոցներ, անհայտ դեմքեր, դպրոց, որտեղ իրեն օտար էր զգում։ Առաջին օրերը դժվար էին։ Դասընկերները քիչ էին խոսում նրա հետ, դասերը բարդ էին թվում, իսկ քաղաքի արագ տեմպը շփոթեցնում էր։ Դպրոցի բակում նա հաճախ մենակ էր մնում՝ կարոտելով գյուղի ծանոթ ձայներն ու հոտերը։ Մի օր, դասամիջոցին, նրա կողքին կանգնեց մի տղա։

— Նոր աշակե՞րտ ես, — ժպտալով հարցրեց նա։

Նա լուռ գլխով արեց։

— Ես էլ մի քանի տարի առաջ եմ այստեղ եկել։ Սկզբում դժվար էր, բայց հետո սովորեցի։ Գնա՞նք՝ մնացածին ծանոթացնեմ։

Այդ պահից սկսած ամեն ինչ փոխվեց։ Նա նոր ընկերներ ձեռք բերեց, սկսեց սիրել քաղաքի անկյունները, ու օտարությունը կամաց-կամաց վերացավ։

Այս պատմությունը ցույց է տալիս, որ հարազատ միջավայրից դուրս հայտնված մարդուն պետք է օգնել ու նեցուկ լինել, մինչև որ նոր տեղին հարմարվի։

Ի՞նչ է արդարությունը: Բոլորս էլ հանդիպել ենք արդարությունների և անարդությունների: Արդարությունը և անարդուրությունը հազնյակ տարիներով ձևավորված հասկացություն են, որոնք տարբեր ազգերի մոտ և տարբեր ժամանակաշրջաններում տարբերվել են: Արդարությունը բաժանվում է երկու մասի՝ իրավական և բարոյական: Իրավականը օֆիցիալ օրենքներ է, որոնք խախտելիս ստանում ես պատիժ: Բարոյական արդարությունը ոչ մի օրենք էլ չէ, և դու այն խախտելիս ոչ մի օրենքի արջև պարտաճանաչ չես: Բայց, բարոյական արդարությունը ձևավորված է մարդկանց մեջ, որոնք խախտելիս քո մասին կարող են վատ բաներ խոսել և քո արժանապատվությունը կիջնի:

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա
Մեղմալույս, և՛ տխուր, և՛ անուշ.
Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…

Տարիներ, տարիներ կըսահեն,
Կըմեռնեն երազները բոլոր —
Քո պատ՛կերը անեղծ կըպահեմ
Օրերում անհաստատ ու մոլոր։

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ..

1. Բանաստեղծությունը վերնագիր չունի, վերնագրեք և բացատրեք ձեր ընտրած վերնագիրը:

՛՛Հիշողություն՛՛: Ես որոշեցի այսպես վերնագրել, քանի որ բանաստեղծը հիմա վատ իրավիճակում է, բայց միակ բանը, որը իրեն էներգիա է տալիս ապրելու համար՝ հիշողությունն է իր սիրելիի մասին:

1.  Բացատրի՛ր բառերը՝ անուրջ, անեղծ, անհաստատ, բեկում, փարոս:

Անուրջ-երազանք
Անեղծ-մաքուր
Անհաստատ-ոչ կայուն
Բեկում-կտրուկ փոփոխություն
Փարոս-առաջնորդող լույս

1. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը, ո՞ր տողերից է դա զգացվում:

Բանաստեղծությունը արտահայտում է նոստալգիկ տխուր տրամադրություն:

Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.

1. Ինչպիսի բառեր են մգեցված բառերը, դրանք փոխարինիր համարժեք այլ բառերով, այնպես որ բանաստեղծությունն ավելի ուրախ տրամադրություն արտահայտի: 

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա
Մեղմալույս, և՛ տխուր, և՛ անուշ.
Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…

Տարիներ, տարիներ կըսահեն,
Կըմեռնեն երազները բոլոր —
Քո պատ՛կերը անեղծ կըպահեմ
Օրերում անհաստատ ու մոլոր։

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Ուրախ օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Ճշմարիտ կյանքի և քաղցր մահու դեմ..

1. Բացատրի՛ր՝ 
   Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա:
   Անունդ թող փարոս լինի ինձ:

Սարի ետևում շողերը մեռան.
Անուշ դաշտերը պատեց կապույտ մեգ.
Տխուր երեկոն զարկել է վրան.
— Սիրտըս կարոտով կանչում է քեզ՝ ե՛կ։
Խորհրդավոր է երկինքն երազուն.
Վարսաթա՜փ ուռի, դողդոջո՜ւն եղեգ.
Արծաթ խոսքերով աղբյուրն է խոսում.
—Սիրտըս կարոտով կանչում է քեզ՝ ե՛կ։
Ծաղիկներն ահա քնքուշ փակվեցին,
Բացվեցին երկնի ծաղիկներն անհաս.
Սև տագնապները իմ սիրտը լցրին.
— Արդյոք ո՞ւր ես դու, իմ անուշ երազ։
Սիրտ իմ, այդ ո՞ ւմ ես դու իզուր կանչում,
Տե՛ս՝ գիշերն անցավ, աստղերը մեռան,
Մենավոր իմ սիրտ, մոլորված թռչուն,
Կարոտիդ կանչը չի հասնի նրան…

1. Առանձնացնել բնության նկարագրությունները:

Սարի ետևում շողերը մեռան.
Անուշ դաշտերը պատեց կապույտ մեգ.

Խորհրդավոր է երկինքն երազուն.
Վարսաթա՜փ ուռի, դողդոջո՜ւն եղեգ.
Արծաթ խոսքերով աղբյուրն է խոսում.

Ծաղիկներն ահա քնքուշ փակվեցին,
Բացվեցին երկնի ծաղիկներն անհաս.

Տե՛ս՝ գիշերն անցավ, աստղերը մեռան,

1. Բացատրեք բառերը՝  պատել, վարսաթափ, տագնապ:

Պատել-շրջապատել
Վարսաթափ-մազաթափություն
Տագնապ-անհանգստություն

1. Ո՞ր տողերում է արտահայտված բանաստեղծի անձնական ապրումը:

— Սիրտըս կարոտով կանչում է քեզ՝ ե՛կ։

Սև տագնապները իմ սիրտը լցրին.
— Արդյոք ո՞ւր ես դու, իմ անուշ երազ։

ա.-6/1=-6

գ.1/3

ե.-2/5

է.-5:1/3=-15

ա.x1+x2=3/1=3
x1*x2=1/1=1

գ.x1+x2=-(-10)/4=5/2=2,5
x1*x2=6/4=3/2

ե.x1+x2=-(-5):1/2=-(-10)=10
x1*x2=2:1/2=4

է.x1+x2=-3/-7=3/7
x1*x2=5/-7

<<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։

Տարբերակ 1

I.) Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով
անվանվում է կինետիկ էներգիա։ Պատ.՝ 1

II.) Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ: Պատ.՝ 2

III.Գիրքը դրված է սեղանին։ Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ
էներգիայով։ Պատ.՝ 2

IV.100մ բարձրության ամբարտակում գտնվող ջուրը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝ 2

V.Օգտվելով նախորդ խնդրի պայմաններից՝ հաշվեք ի՞նչ էներգիայով է
օժտված ամբարտակում ջրի մակերևույթին մոտ գտնվող
յուրաքանչյուր խորանարդ մետր ջուրը .

h-100մ E_պ-mgh
g-9.8ն/կգ p=m/v
p-1000կգ/մ³ m=pv=1000կգ/մ³*1մ³=1000կգ
E_պ-mgh=1000կգ*9.8ն/կգ*100մ=
———-
m-?

VI.Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխան

Պոտենցիալ և կինետիկ
Պատ.՝ 3

VII. Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխանը։
Ինչի՞ց է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան .
Մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից:
Պատ.՝ 3

VIII.(2) Միատեսակ չափսերով կապարե և փայտե գնդերը գետնին ընկնելու
պահին ունեին նույն արագությունները։ Այդ պահին նրանք օժտվա՞ծ
էին արդյոք նույն էներգիաներով.

Ավելի մեծ Էներգիա ունի կապարե գունդը:

Պատ.՝ 1

IX.(3) Հավասար զանգվածներով Ա և Բ չորսուները դրված են տարբեր
բարձրություններ ունեցող թեք հարթությունների վրա (Նկ. 1)։ Նու՞յնն են
արդյոք թեք
հարթությունների
հիմքերի նկատմամբ
չորսուների ունեցած
էներգիաները.

Ա չորսունի
էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ չորսուի էներգիան, քանի որ m1=m2, h1>h2
Պատ.՝ 1

X.(1) Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ:
Պատ.՝ 1

Տարբերակ 2

I. (1) Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմիմմերի կամ միևնույն
մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով, կոչվում է պոտենցիալ էներգիա :
Պատ.՝ 2

II. (1) ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան իր շարժման հետևանքով
օժտված է կինետիկ էներգիայով :
Պատ.՝ 1

III.(1) Քամուց թեքված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով

Պատ.՝ 2

IV.(1) Ի՞նչ միավորներով են չափում էներգիան.

Պատ.՝ 2Ջ, կՋ

V.(1) 250 կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ
բարձրացված է 5 մ բարձրության վրա։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված
ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ

5մ բարձրության վրա գտնվող 250կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:
Պատ.՝ պոտենցիալ

VI. (5) Հաշվեք ցցահար մուրճի էներգիան ցցի նկատմամբ

Պատ.՝2. 12 250 Ջ

VII. (2) Ի՞նչ էներգիայով է օժտված ցցահար մուրճը անկման ժամանակ.

Պատ.՝ 3. պոտենցիալ և կինետիկ

VIII. (2) Կապարե և փայտե՛ նույն չափսեր ունեցող երկու գնդեր
բարձրացված են նույն բարձրության վրա։ Արդյո՞ք նրանք ունեն նայն
էներգիաները.

Պատ.՝ 1. քանի որ ավելի մեծ էներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ նրա զանգվածը մեծ է:

IX. (2) Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանի համարը։
Ա և Բ հավասար զանգվածներով ինքնաթիռները թռչում են նույն
արագությամբ, բայց Ա ֊ ն ավելի մեծ բարձրության վրա, քան Բ– ն։
Հավասա՞ր են արդյոք ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները.

Պատ.՝ 3. ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար են,քանի որ նրանք
ունեն նույն զանգվածը և նույն արագությունները

X .(1 ) Ո՞ր համարով են նշված բերված
նախադասության մեջ բաց թողնված բառերը՝
ճիշտ հաջորդականությամբ։
Նկար 2 — ում պատկերված սայլակը բեռի
անկման ժամանակ շարժվում է։ Այդ սարքում
բեռի պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է սայլակի
կինետիկ էներգիայի։

Պատ.՝ 1

Տարբերակ 3

1(1) Ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված ձգված կամ սեղմված զսպանակը.
Պատ.՝ 2. պոտենցիալ

II. (1) Ընկնող քարը գետնին հարվածելու պահին օժտված է կինետիկ էներգիայով։

Պատ.՝ կինետիկ

III. (1) Լարված ժամացույցի զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։

Պատ.՝ 2. պոտենցիալ

IV. (7) Վոլգա — Դոն ջրանցքի ամենաբարձր տեղամասում ջրի մակերևույթը
44մ–ով բարձր է Դոն գետի ջրի մակարդակից։ Ի՞նչ էներգիայով է
օժտված ջուրը ջրանցքում՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ.

Պատ.՝ պոտենցիալ

\/.(1) Հաշվեք այն էներգիան, որով օժտված է նախորդ խնդրում նշված
բարձրության վրա գտնվող 1մ³ ծավալով ջուրը.

1 * 4 3 1 կՋ 2. « 1 250 կՋ 3. * 37 500 կՋ

4. «980կՋ 5. «18 900 կՋ

VI.(1) Երկրի նկատմամբ ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված թռչող
ինքնաթիռը։ Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Պատ.՝ 3.պոտենցիալ և կինետիկ

VII. (2) Ինչի՞ց է կախված Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված
մարմնի պոտենցիալ էներգիան. Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Պատ.՝ 2.մարմնի՛ Երկրի մակերևույթից ունեցած բարձրությունից և
զանգվածից

VIII. (1) Ի՞նչ պայմանների դեպքում երկու միևնույն զանգվածով
մարմինները կարող են ունենալ հավասար կինետիկ էներգիաներ.

Այն դեպքում, եթե շարժման արագությունները հավասար են:

Պատ.՝ 1

IX. (2) Երկրի մակերևույթի նկատմամբ նո՞ւյն
պոտենցիալ էներգիայով են օժտված նկ. 3-ում
պատկերված մարմինները.

Ա մարմինը ունի ավելի փոքր էներգիա, մեծ քան Բ մարմինը։

X.(1) Ո՞ր համարով է նշված բերված նախադասության մեջ բաց թողնված
բառերը՝ ճիշտ հաջորդականությամբ։
Երբ քամու ազդեցությամբ ծառի ճյուղը կորանում է, օդի պոտենցիալ էներգիան
փոխակերպվում է ճյուղի կինետիկ էներգիայի։

Պատ.՝ 1.պոտենցիալ, կինետիկ