День: 9 октября 2025

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 97-ա,գ;98; 101-ա,գ;103-ա;104

ա․այո

գ․ոչ

ա․5

բ․ոչ

ա․

գ․Ոչ

ա․2+3+1=6

(x-1+1)^2-3(x-1)-3=x^2-3x+3-3=x^2-3x

1. ՀՀ օգտակար հանածոների քարտեզ-նշել հետևյալ օգտակար հանածոների հանքավայրերը. ոսկի, պղինձ, մոլիբդեն, երկաթ, տուֆ, հանքային ջրեր: 

1. ՀՀ գետային ցանցի քարտեզ-նշել հետևյալ գետերի անունը, երկարությունը, ակունքն ու գետաբերանը-Ախուրյան, Քասախ, Հրազդան Արփա, Որորտան, Ողջի, Փամբակ, Ձորագետ, Դեբեդ, Աղստև:

Գետի անունը	Երկարությունը	Ակունքը	Գետաբերանը
Ախուրյան	186կմ	Արփի լիճ	Արաքս գետ
Քասախ	89կմ	Արագած	Հրազդան գետ
Հրազդան	141կմ	Սևանա լիճ	Արաքս գետ
Արփա	128կմ	Վայոց ձորի լեռներ, Ջերմուկի մոտ	Արաքս գետ
Որոտան	178կմ	Զանգեզուրի լեռնաշղթա	Արաքս գետ
Ողջի	82կմ	Զանգեզուրի լեռնաշղթա	Արաքս գետ
Փամբակ	86կմ	Փամբակի լեռներ	Դեբեդ գետ
Ձորագետ	67կմ	Լոռու լեռներ	Դեբեդ գետ
Դեբեդ	152կմ	Փամբակ և Ձորագետ	Կուր գետ (Վրաստանում)
Աղստև	121կմ	Փամբակի լեռներ	Կուր գետ (Ադրբեջանում)

1. ՀՀ ռելիեֆի քարտեզ-նշել
   ա) հետևյալ լեռնաշղթաները. Վիրահայոց, Բազումի, Փամբակի, Գուգարաց, Արեգունու, Սևանի և Արևելյան Սևանի, Վայքի, Զանգեզուրի
   բ) հետևյալ հրաբխային լեռնավահանները. Եղնախաղի, Ջավախքի, Արագած, Գեղամա, Վարդենիսի, Սյունիքի: 

ա.

բ.

1. Նշել ՀՀ լանդշաֆտները- առանձնացնելով տվյալ լանդշաֆտին բնորոշ բուսական ու կենդականական աշխարհը, կլիմայական պայմանները, հողերը, տարածման բարձրությունները: 

Ի՞նչ է նյութը և ի՞նչ տեսակներ ունի այն (պարզ, բարդ):

Նյութը այն է ինչից կազմված են ֆիզիկական մարմինների: Նյութերը լինում են երկու տեսակի՝ պարզ և բարդ:

Ո՞րն է տարբերությունը ֆիզիկական մարմնի և նյութի միջև:

Ֆիզիկական մարմինը ցանկացած առարկա է, որն ունի ձև, և զանգված, իսկ նյութը այն է, ինչից այդ մարմինը կազմված է։

Ի՞նչ են խառնուրդները, և ինչպես են դրանք տարբերվում մաքուր նյութերից:

Խառնուրդները բաղկացած են երկու կամ ավելի նյութերից, որոնք քիմիական կապով չեն միացած, իսկ մաքուր նյութերը ունեն միայն մեկ տեսակի մասնիկներ։

Ի՞նչ են մետաղները և ո՞րն է նրանց հիմնական հատկություններից մեկը:

Մետաղները այն նյութեր են, որոնք ունեն լավ ջերմահաղորդություն և էլեկտրականություն:

Ի՞նչ է լուծույթը, և որո՞նք են նրա բաղադրիչները:

Լուծույթը համասեռ խառնուրդ է, որը կազմված է լուծիչից և լուծված նյութից։ Օրինակ՝ աղաջրում ջուրը լուծիչ է, իսկ աղը՝ լուծված նյութ։

Ի՞նչ է ատոմը և ինչ բաղադրիչներից է այն կազմված:

Ատոմը նյութի ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է քիմիական հատկությունները։ Այն բաղկացած է միջուկից և էլեկտրոններից, որոնք պտտվում են միջուկի շուրջը։

Ո՞րն է տարբերությունը տարրի և միացության միջև:

Տարր կոչվում է այն նյութը, որը կազմված է միայն միևնույն տեսակի ատոմներից։ Օրինակ՝ թթվածինը (O₂), երկաթը (Fe), ջրածինը (H₂)։ Միացություն կոչվում է այն նյութը, որը կազմված է տարբեր տարրերի ատոմներից։
Օրինակ՝ ջուրը (H₂O)՝ կազմված է ջրածնից և թթվածնից։

Ի՞նչ է մոլեկուլը և ինչով է այն տարբերվում ատոմից:

Ատոմը նյութի ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ տարրի հատկությունները։ Մոլեկուլը երկու կամ ավելի ատոմների միավորում է, որոնք կապված են քիմիական կապերով։

Ինչ է «պարբերական համակարգը» և ով է այն ստեղծել:

Պարբերական համակարգը աղյուսակ է, որտեղ դասավորված են բոլոր քիմիական տարրերը՝ ըստ իրենց հատկությունների և ատոմային կառուցվածքի։
Այն ստեղծել է ռուս գիտնական Դմիտրի Մենդելեևը:

Ո՞րն է քիմիական ռեակցիայի հիմնական առանձնահատկությունը:

Քիմիական ռեակցիայի ժամանակ նյութերը փոխարկվում են նոր նյութերի։
Այսինքն՝ փոխվում է նյութերի կազմը, և առաջանում են նոր հատկություններով նյութեր։

Ի՞նչ է ֆիզիկական փոփոխությունը և ինչով է այն տարբերվում քիմիականից:

Ֆիզիկական փոփոխության ժամանակ նյութի արտաքին տեսքը կամ վիճակը փոխվում է, բայց նրա կազմը մնում է նույնը։ Քիմիական փոփոխություն ժամանակ նյութի կազմը փոխվում է, առաջանում է նոր նյութ։ Տարբերությունը այն է, որ ֆիզիկական փոփոխության դեպքում նյութը նույնն է մնում, քիմիականի դեպքում՝ ոչ։

Ինչ է օքսիդը, և բեր մի օրինակ օքսիդի:

Օքսիդը միացություն է, որը կազմված է թթվածնից և մեկ այլ տարրից։ Օրինակ՝ ածխաթթու գազը (CO₂) օքսիդ է, քանի որ բաղկացած է ածխածնից և թթվածնից։ Այլ օրինակ՝ երկաթի օքսիդ (Fe₂O₃)՝ որը հայտնի է որպես ժանգ։

Ի՞նչ է կատալիզատորը և ինչ դեր է այն խաղում քիմիական ռեակցիայում:

Կատալիզատորը նյութ է, որը արագացնում կամ դանդաղեցնում է քիմիական ռեակցիան, բայց ինքն իրեն չի փոխվում ռեակցիայի ընթացքում։ Դերը այն է, որ արագացնել քիմիական գործընթացները առանց ինքն իրեն փոխելու։