Լրացուցիչ/տնային աշխատանք
15-19.09.2025
Հնչյունափոխություն
1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Կիսամյակ — կես (ե>ի)
Վիրաբույժ — վերք (ե>ի)
Իշայծյամ — էշ (է>ի)
Իջվածք — էջք (է>ի)
Դիմադրություն — դեմք (ե>ի)
Զինագործ — զենք (ե>ի)
Ապավինել — ապավեն (ե>ի)
Վիճաբանություն — վեճ (ե>ի)
Գիտակ — գետ (ե>ի)
Հանդիսական — հանդես (ե>ի)
Գիսակ — գես (ե>ի)
Վիպասան — վեպ (ե>ի)
Դիտարժան — դետ (ե>ի)
Վիմագիր — Վեմ (ե>ի)
Գիրուկ — գեր (ե>ի)
Քինոտ — Քեն (ե>ի)
Սիգաճեմ — սեգ (ե>ի)
2. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Ննջել — նինջ (ի>ը)
Սրտակից — սիրտ (ի>ը)
Վշտակցել — վիշտ (ի>ը)
Մարմնական — մարմին (ի>ը)
Փղիկ — փիղ (ի>ը)
Լճակ — լիճ (ի>ը)
Մրգասեր — միրգ (ի>ը)
Նարնջագույն — նարինջ (ի>ը)
Ալյակ-ալիք (ի-յ)
Մտավոր — միտք (ի>ը)
Գժություն — գիժ (ի>ը)
Տարեվերջ — տարի (ի+ա>ե)
Պատանյակ — (ի-յ)
3. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։
Ծաղկաբույծ — ծաղիկ ի — ն սղվել է
Հոգեբանություն — հոգի (ի>ե)
Կենդանակերպ — կենդանի ի — ն սղվել է
Ոսկեվաճառ — ոսկի (ի>ե)
Սնահավատ — սին (ի>ը)
Խնդրագիրք — խնդիր ի — ն սղվել է
Ուղեվճար — ուղի (ի>ե)
Ապակեգործ — ապակի (ի>ե)
Հայրենասեր — հայերեն ի — ն սղվել է
Թվական — թիվ (ի>ը)
4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։
Բուրդ-բրդանման, ումպ-ըմպելիք, հուր-հրավտանգ, շուրջ-շրջել, լեզու-լեզվագետ, շուն-շնիկ, պտուղ-պտղաբեր, ունչ-ընչացք, ունդ-ընդեղեն, կկու-կկվիկ։
5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։
Ընչացք — ունչ (ու>ը)
Անասնապահ — անասուն ու — ն սղվել է
Ամրանալ — ամուր ու — ն սղվել է
Թթվահամ — թթու ու — ն սղվել է
Ձկներ — ձուկ (ու>ը)
Ստահոդ — սուտ (ու>ը)
Կատվախաղ — կատու ու — ն սղվել է
Մածնանման — մածուն ու — ն սղվել է
Նռնածաղիկ — նուռ (ու>ը)
Աղվամազ — աղու ու — ն սղվել է
6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։
Լույս-լուսավոր, փույթ-փութաջան, սույզ-սուզվել, թույն-թունավոր, կապույտ-կապուտաչյա, ձույլ-ձուլվել։
7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։
Սառցարան — սառույց ույ — ը սղվել է
Մատուցող — մատույց (ույ>ու)
Ընկուզենի — ընկույզ (ույ>ու)
Դաշունիկ — դաշույն (ույ>ու)
Արնանման — արյուն յու — ն սղվել է
Ձնաբուք — ձյուն (յու>ը)
8. Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույր-բույրեղեն, գույն-գույնզգույն, հույս-հույսավոր, շեն-շենամեջ, զուրկ-անզուրկ, զնին-զնինություն, մուտ-մայրամուտ։
9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։
Թրատել — թուր (ու>ը)
Հոգյակ — հոգի ի — ն սղվել է
Ճչակ — ճիչ (ի>ը)
Կլանել — կուլ (ու>ը)
Ձնհալ — ձայն (այ>ը)
Գժվել — գիժ (ի>ը)
Քրքջալ — քրքիջ (ի>ը)
Հոգեբույժ — հոգի (ի>ե)
10. Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույս-բուսալի, բույսանման
ձյուն-ձնաբեր, ձյունել
բույր-բուրմունք, բույ
գունդ-գնդակ, գունդուլ
ձիգ-ձգել, ձիգածաղիկ
նուրբ-նրբորեն
աստղ-աստղանիշ
փշուր-փշրվել, փշուրոտ
Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ 