Գրականություն

Տաղ անձնական

Թողած Կարսում, գետի ափին, տունս՝ շինված անտաշ քարով,
Կարսը թողած, Կարսի այգին ու հայրենի երկինքը մով
Եվ Կարինե Քոթանճյանին անգամ չասած մնաս բարով―
Ա՜նց եմ կենում հիմա օտար քաղաքների ճանապարհով:

Անց եմ կենում, շուրջս-մարդիկ, շուրջս դեմքեր հազա՜ր-հազա՜ր.
Շուրջս աշխարհն է աղմկում, մարդկային կյանքն անհավասար.
Եվ ո՞վ կասի՝ ինչո՞ւ ես դու, և ով կասի, թե ո՞ւր հասար,―
Դեմքերը, ախ, բութ են այնպես՝ կարծես շինված են տապարով:

Գորշ, տաղտկալի ու խելագար երգ է կարծես այս կյանքը մի.
Ինչ-որ մեկի սրտում բացված- վերք է կարծես այս կյանքը մի.
Եվ ո՞ւմ համար- էլ ո՞ւմ համար կարոտակեզ երգե հիմի
Սիրտս՝ լցված տարիների սեղմ արճիճով ու կապարով:

Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի―
Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜
Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի―
Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով…

Ու էլ ամե’ն մեղքի համար սիրտս հիմա ունի ներում.
Պիտի անդարձ ես հեռանամ, պիտի գնամ՝ ա’չքս հեռուն.
Թե Կարինե Քոթանճյանին տեսնեք Կարսի փողոցներում―
Ասե’ք նրան՝ Չարենցն ասավ- մնաս բարո՜վ, մնաս բարո՜վ…

1. Ինչպիսին է Կարս քաղաքը, ներկայացրո՛ւ քո բառերով, բայց Չարենցի նկարագրությամբ: 
Կարսը հին, բարձր ու կապույտ երկինք ունեցող այգինների մեջ թաղված գեղեցիկ քաղաք է:
2. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 

տապար — կացին

գորշ — մուգ, անարտահայտիչ

տաղտկալի — ձանձրալի

վտարանդի — հայրենիքը թողած

ամենտի — ամենուր
3. Բացատրի՛ր այս քառատողը. 
Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի―
Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜
Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի―
Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով…

Այս քառյակը ցույց տալիս, որ Չարենցը թողած աշխարհի խնդությունը ու բարիքները, սիրահարված ու նվիրված իր հայրենիքին, որոշել էր գնալ իր երազների հետևից փրկելու իր հայրենակիցների հոգիները մոռացումից:
4. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը: 

Իմ կարծիքով տխրություն և կամք իրականացնելու երազանքները:
5. Բացատրի՛ր վերնագիրը: 

Վերնագիրը ցույց է տալիս այն , որ բանաստեղծությունը իր հոգու ճիչն է:

6. Բնութագրի՛ր բանաստեղծության քնարական հերոսին։ 
Կարինե Քոթանճյանը իմ հասկացությամբ Չարենցի սերն է:
7. Գրի՛ր շարադրություն ,,Դեպի երկինք պիտի գնամ հին ու աստղային երազների ճանապարհով…,, վերնագրով:

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

1. Զույգ նախադասությունները միացրո՛ւ, մեկ բարդ նախադասություն դարձրո՛ւ ` քանի ձևով կարող ես:

Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների: Դրանք տանում են դեպի այգիները:-Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների և, դրանք տանում են դեպի այգիները:-Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների, քանի որ դրանք տանում են դեպի այգիները:

Զրույցը լռում էր: Նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:-Զրույցը լռում էր, որպեսզի նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:-Զրույցը լռում էր, քանի որ նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:-Զրույցը լռում էր, որովհետև նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:-Զրույցը լռում էր և նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:

Գուցե այդպիսին է եղել աշխարհը այն ժամանակ: Քարածուխի հսկա շերտեր են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր:-Գուցե այդպիսին է եղել աշխարհը այն ժամանակ, երբ քարածուխի հսկա շերտեր են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր:

Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց: Մեկը հետևում է իրեն:-Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց, որ մեկը հետևում է իրեն:-
Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց, ինչպես է մեկը հետևում է իրեն:-

 Անունը Ծիրանի տափ է: Ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ:- Անունը Ծիրանի տափ է, բայց ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ: 

ժամանակին հսկաներ են ապրել: Իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել:-ժամանակին հսկաներ են ապրել, և իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել:

Շինականին քարափի գլխի հովը դուր եկավ: Կալին կալսածը հեշտ կլիներ քամուն տալ:

Ես ուրախ կլինեմ: Ամեն ինչ կկարգավորվի:-Ես ուրախ կլինեմ, եթե ամեն ինչ կկարգավորվի:-Ես ուրախ կլինեմ, երբ ամեն ինչ կկարգավորվի:-Ես ուրախ կլինեմ, քանի որ ամեն ինչ կկարգավորվի:-Ես ուրախ կլինեմ, որովհետև ամեն ինչ կկարգավորվի:

Դու քաջ ես ու անձնվեր: Դու կարդարացնես մեր հույսերը:-Դու քաջ ես ու անձնվեր և դու կարդարացնես մեր հույսերը: 
 
Մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը հարյուր հազար կիլոմետրի է հասնում: Դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:-Մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը հարյուր հազար կիլոմետրի է հասնում, և դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:

2. Ըստ տրված կաղապարների`նախադասություններ կազմի´ր: Բարդ համադասակա՞ն, թե՞ստորադասական նախադասություններ ստացվեցին:

Նա որոշեց դա անել, և առաջինը ինձ ասաց:

Պառկած էր գետնին, ու տեսավ նրանց:

Պետք է մեր ասածները մինչև վաղը ցերեկ արած լինի, կամ էլ նրան չեք տեսնի:

Ե՛վ նա է խելագարվել, և՛ նրա ընկերները:
Ո՛չ ես էի դա ուզում անել, ո՛չ նա:
Թե՛ եղբայրդ էր ուզում, թե՛ քույրդ:
Կամ ձեզ խելոք պահեք, կամ չենք գնա ձեր ուզած տեղը:

Մեզ միացիր, թե՞ վախեցար: