ֆիզիկա 8

ԷՆԵՐԳԻԱ; ԿԻՆԵՏԻԿ ԵՎ ՊՈՏԵՆՑԻԱԼ ԷՆԵՐԳԻԱՆԵՐ

<<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։

Տարբերակ 1

I.) Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով
անվանվում է կինետիկ էներգիա։ Պատ.՝ 1

II.) Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ: Պատ.՝ 2

III.Գիրքը դրված է սեղանին։ Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ
էներգիայով։ Պատ.՝ 2

IV.100մ բարձրության ամբարտակում գտնվող ջուրը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝ 2

V.Օգտվելով նախորդ խնդրի պայմաններից՝ հաշվեք ի՞նչ էներգիայով է
օժտված ամբարտակում ջրի մակերևույթին մոտ գտնվող
յուրաքանչյուր խորանարդ մետր ջուրը .

h-100մ Eպ-mgh
g-9.8ն/կգ p=m/v
p-1000կգ/մ3 m=pv=1000կգ/մ3*1մ3=1000կգ
Eպ-mgh=1000կգ*9.8ն/կգ*100մ=
———-
m-?

VI.Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխան

Պոտենցիալ և կինետիկ
Պատ.՝ 3

VII. Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխանը։
Ինչի՞ց է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան .
Մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից:
Պատ.՝ 3

VIII.(2) Միատեսակ չափսերով կապարե և փայտե գնդերը գետնին ընկնելու
պահին ունեին նույն արագությունները։ Այդ պահին նրանք օժտվա՞ծ
էին արդյոք նույն էներգիաներով.

Ավելի մեծ Էներգիա ունի կապարե գունդը:

Պատ.՝ 1

IX.(3) Հավասար զանգվածներով Ա և Բ չորսուները դրված են տարբեր
բարձրություններ ունեցող թեք հարթությունների վրա (Նկ. 1)։ Նու՞յնն են
արդյոք թեք
հարթությունների
հիմքերի նկատմամբ
չորսուների ունեցած
էներգիաները.

Ա չորսունի
էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ չորսուի էներգիան, քանի որ m1=m2, h1>h2
Պատ.՝ 1

X.(1) Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ:
Պատ.՝ 1

Տարբերակ 2

I. (1) Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմիմմերի կամ միևնույն
մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով, կոչվում է պոտենցիալ էներգիա :
Պատ.՝ 2

II. (1) ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան իր շարժման հետևանքով
օժտված է կինետիկ էներգիայով :
Պատ.՝ 1

III.(1) Քամուց թեքված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով

Պատ.՝ 2

IV.(1) Ի՞նչ միավորներով են չափում էներգիան.

Պատ.՝ 2Ջ, կՋ

V.(1) 250 կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ
բարձրացված է 5 մ բարձրության վրա։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված
ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ

5մ բարձրության վրա գտնվող 250կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:
Պատ.՝ պոտենցիալ

VI. (5) Հաշվեք ցցահար մուրճի էներգիան ցցի նկատմամբ

Պատ.՝2. 12 250 Ջ

VII. (2) Ի՞նչ էներգիայով է օժտված ցցահար մուրճը անկման ժամանակ.

Պատ.՝ 3. պոտենցիալ և կինետիկ

VIII. (2) Կապարե և փայտե՛ նույն չափսեր ունեցող երկու գնդեր
բարձրացված են նույն բարձրության վրա։ Արդյո՞ք նրանք ունեն նայն
էներգիաները.

Պատ.՝ 1. քանի որ ավելի մեծ էներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ նրա զանգվածը մեծ է:

IX. (2) Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանի համարը։
Ա և Բ հավասար զանգվածներով ինքնաթիռները թռչում են նույն
արագությամբ, բայց Ա ֊ ն ավելի մեծ բարձրության վրա, քան Բ– ն։
Հավասա՞ր են արդյոք ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները.

Պատ.՝ 3. ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար են,քանի որ նրանք
ունեն նույն զանգվածը և նույն արագությունները

X .(1 ) Ո՞ր համարով են նշված բերված
նախադասության մեջ բաց թողնված բառերը՝
ճիշտ հաջորդականությամբ։
Նկար 2 — ում պատկերված սայլակը բեռի
անկման ժամանակ շարժվում է։ Այդ սարքում
բեռի պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է սայլակի
կինետիկ էներգիայի։

Պատ.՝ 1

Տարբերակ 3

1(1) Ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված ձգված կամ սեղմված զսպանակը.
Պատ.՝ 2. պոտենցիալ

II. (1) Ընկնող քարը գետնին հարվածելու պահին օժտված է կինետիկ էներգիայով։

Պատ.՝ կինետիկ

III. (1) Լարված ժամացույցի զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։

Պատ.՝ 2. պոտենցիալ

IV. (7) Վոլգա — Դոն ջրանցքի ամենաբարձր տեղամասում ջրի մակերևույթը
44մ–ով բարձր է Դոն գետի ջրի մակարդակից։ Ի՞նչ էներգիայով է
օժտված ջուրը ջրանցքում՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ.

Պատ.՝ պոտենցիալ

\/.(1) Հաշվեք այն էներգիան, որով օժտված է նախորդ խնդրում նշված
բարձրության վրա գտնվող 1մ3 ծավալով ջուրը.

1 * 4 3 1 կՋ 2. « 1 250 կՋ 3. * 37 500 կՋ

  1. «980կՋ 5. «18 900 կՋ

VI.(1) Երկրի նկատմամբ ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված թռչող
ինքնաթիռը։ Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Պատ.՝ 3.պոտենցիալ և կինետիկ

VII. (2) Ինչի՞ց է կախված Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված
մարմնի պոտենցիալ էներգիան. Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Պատ.՝ 2.մարմնի՛ Երկրի մակերևույթից ունեցած բարձրությունից և
զանգվածից

VIII. (1) Ի՞նչ պայմանների դեպքում երկու միևնույն զանգվածով
մարմինները կարող են ունենալ հավասար կինետիկ էներգիաներ.

Այն դեպքում, եթե շարժման արագությունները հավասար են:

Պատ.՝ 1

IX. (2) Երկրի մակերևույթի նկատմամբ նո՞ւյն
պոտենցիալ էներգիայով են օժտված նկ. 3-ում
պատկերված մարմինները.

Ա մարմինը ունի ավելի փոքր էներգիա, մեծ քան Բ մարմինը։

X.(1) Ո՞ր համարով է նշված բերված նախադասության մեջ բաց թողնված
բառերը՝ ճիշտ հաջորդականությամբ։
Երբ քամու ազդեցությամբ ծառի ճյուղը կորանում է, օդի պոտենցիալ էներգիան
փոխակերպվում է ճյուղի կինետիկ էներգիայի։

Պատ.՝ 1.պոտենցիալ, կինետիկ

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

1. Դուրս գրի՛ր մակբայները, գրի՛ր տեսակը: 

Դուք քաջաբար պաշտպանեցիք ձեր իրավունքները:-քաջաբար, ձև

Հավաքեց իր իրերը և իսկույն դուրս գնաց:-իսկույն, ձև

Նստեց աթոռի մոտ և սկսեց դանդաղ գրել:-դանդաղ, ձև

Շուտով կբացվի լույսը, կսկսեն հայտնվել լույսի կտորները:-Շուտով, ժամանակ

Շտապ փնտրում էր Կատյային, բայց թե ինչ էր ուզում, չիմացա:-Շտապ, ձև

Նա քիչ-քիչ հանդարտվեց, դադարեց գոռալ: -քիչ-քիչ, քանակ

կենսաբանություն

Սրտի կառուցվածքը

Դասագիրքը՝տես այստեղ:

Սիրելի՛ ընկերներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք այս թեման․

  • Օրգանիզմի ներքին միջավայրի բաղադրամասեր
  • Հյուսվածքային հեղուկ, ավիշ
  • Դսագիրք-էջ՝ 85-87
  • Սրտի կառուցվածք
  • Դասը սովորել պատմել

Պատասխանել հետևյալ հարցերին․

  1. Ներկայացնել սրտի կառուցվածքը

Սիրտը մկանային օրգան է, ունի 4 խոռոչ՝ աջ և ձախ նախասրտեր, աջ և ձախ փորոքներ։ Այն պատված է պերիկարդով և կազմված է 3 շերտից՝ էնդոկարդ (ներքին), միոկարդ (միջին, մկանային), էպիկարդ (արտաքին)։

  1. Ներկայացնել արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանը։

Փոքր շրջան (թոքային) – Աջ փորոքից արյունը թոքեր է գնում, հագենում թթվածնով ու վերադառնում ձախ նախասիրտ։

Մեծ շրջան (մարմնական) – Ձախ փորոքից արյունը մղվում է ամբողջ մարմնով, հագեցնում հյուսվածքները թթվածնով, ապա վերադառնում աջ նախասիրտ։

  1. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։

Հյուսվածքային հեղուկը միջբջջային տարածքում գտնվող արյան պլազմայի բաղադրիչ է, սնուցում է բջիջները։

Ավիշը հյուսվածքային հեղուկի մասն է, որը մտնում է ավշային անոթներ՝ մասնակցելով իմունային պաշտպանությանը։

Ռուսաց լեզու

Лувр

Вопросы к представленному тексту:


Что делают люди у медных решёток в Лувре?

Греются, чтобы согреться от горячего воздуха.


Какую реакцию вызывает старушка у посетителей Лувра?

Посетители чувствуют жалость, но стараются её не замечать.


Почему, по вашему мнению, люди, посещающие Лувр, стараются не замечать нищих у калориферов?

Им неловко видеть бедных в таком красивом месте.


Какой урок можно извлечь из поведения художницы и мальчика?

Важно помогать людям и не бояться делать добрые поступки.


Как вы думаете, почему автор выбрал именно такой способ описания старушки и её взаимодействия с окружающими?

Чтобы показать её бедность и беззащитность, которые трогают душу.

Как бы вы поступили, столкнувшись с похожей ситуацией? Почему?

Попробовал бы помочь или хотя бы проявить внимание.

Как мы должны относиться к нуждающимся людям?

С добротой и пониманием.


Здания к представленному тексту:

1.Вставьте пропущенные слова в предложениях из текста:

«Из врезанных в пол красивых медных решёток дует горячий ветер

«Старушка виновато улыбалась и время от времени начинала озабоченно рыться в потёртой сумочке.»

2.Определите тон и настроение текста. Как автор использует описание и детали, чтобы создать определённое настроение и вызвать у читателя определённые эмоции?

Тон текста сочувственный и трогательный. Автор создаёт настроение грусти и сострадания через детальные описания старушки: её дрожащие ноги, потёртую сумочку и слезящиеся глаза. Контраст между роскошной обстановкой Лувра и бедностью людей у калориферов усиливает это настроение. Однако поступок художницы и благодарность мальчика добавляют ощущение надежды и напоминают о важности доброты.

3. Сравните поведение старушки и мальчика. Как эти два персонажа реагируют на ситуацию и что это говорит о их характере?

Старушка ведёт себя робко и смущённо: она виновато улыбается и беспокойно роется в своей потёртой сумочке, словно пытается отвлечься от неловкости своего положения. Это подчёркивает её скромность и чувство стыда за своё бедственное состояние.

Мальчик же действует уверенно и искренне: он подходит к художнице, благодарит её и возвращается к матери с сияющими глазами, ощущая гордость за свой поступок. Это говорит о его воспитанности, открытости и способности радоваться даже маленьким проявлениям доброты.

Я не знаю ваших имён, но навсегда сохраню вас в своём сердце. В тот день, когда мои ноги дрожали от холода и усталости, вы дали мне не просто стул — вы подарили мне чувство достоинства, заботы и тепла.

Мадам, ваш решительный голос и доброта были как солнечный луч в сером мире. А ваш мальчик… Ах, этот чудесный ребёнок! Его искреннее «мерси» согрело меня не меньше, чем горячий воздух калорифера. Я увидела в нём надежду, что добро живёт и передаётся дальше, от сердца к сердцу.

Спасибо вам за этот миг милосердия. Пусть в вашей жизни всегда будут люди, такие же добрые, как вы сами.

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

Մակբայ
Գործողության տեղժամանակձևչափ ու քանակ ցույց տվող բառերը կոչվում են մակբայ
Գոյականից և այլ խոսքի մասերից տարբերվում են նրանովոր չեն հոլովվում և 

հոդ չեն ստանումայսինքն մակբայը չթեքվող խոսքի մաս է
Օրինակ՝
Միշտ ուշանում է
Մակբայները չունեն որոշակի ձևբայց կան մի քանի ածանցներորոնցով 

կազմվում են մակբայները: Դրանք են՝

·                    (ա)բարհայրաբարհերոսաբար

·                    (ա)պեսնյութապեսգաղափարապես

·                    որեն— համառորենմարդկայնորեն

·                    ովինամբողջովինլիովին

·                    ակիշեշտակիշեղակի

1. Կարդա՛, ցույց տուր, թե  որ բառերին են լրացնում ընդգծված մակբայները, , որոշի՛ր, թե գործողության ինչն են ցույց տալիս դրանք: 

Ծերունին տխուր մտահոգության մեջ վեր կացավ, վրանի վարագույրները ցած թողեց և իսկույն դուրս գնաց: Սամվելը մի քանի րոպե մնաց լռության մեջ: Մի քանի անգամ վեր առավ մագաղաթի թերթերը, կամենում էր գրել, բայց դարձյալ ցած 
դրեց
: Նա վեր կացավ, արագ ետ քաշեց վարագույրի մի եզրը, նստեց, կրկին առավ մագաղաթյա թերթը և սկսեց դանդաղ գրել

Տեղի մակբայ

Նախադասության մեջ լինում են տեղի պարագա և պատասխանում են որտե՞ղ, 

ո՞ւր հարցերին: Օրինակ՝ Երկրերկիր տարածվեց քաջ ասպետի համբավը: 

Տեղի մակբայներեն են՝ ամենուր, ամենուրեք, այլուր, բերնեբերան, բերնից բերան, դեմ առ դեմ, դեմ դիմաց, դեմուդեմ, դեսուդեն, դեմ հանդիման, դռնեդուռ, գյուղեգյուղ, երկրեերկիր,հետ կամ ետ, ընդառաջ, հեռու, մեջտեղ, պատն ի վեր, սարն ի վեր, վար, վեր, տեղ-տեղ: 

2. Գտի՛ր  մակբայները: 

Նրանք գյուղեգյուղ փնտրում էին սարերում հայտնված մարդուն: 

Հորիզոնը տեղ-տեղ շատ բարձր էր: 

Քամին գույնզգույն տերևները դեսուդեն էր քշում: 

Վայրի գազանները քարեքար ընկան, իրենց բներից փախան: 

3. Երգել, խաղալ, ապրել բայերի հետ գործածի՛ր համապատասխան տեղի մակբայներ: 

Ամենուր երգել:
Սարն ի վեր խաղալ
Դեմ դիմաց ապրել:

Ժամանակի մակբայ

Ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։ Պատասխանում են ե՞րբ հարցին։

Ընդգծիր ժամանակի մակբայները։

Այժմ փորձում եմ լինել ավելի խոհեմ։-այժմ

Ժամ առ ժամ փոխվում են իրադարձությունները։-ժամ առ ժամ

Չնայած չգիտեր, բայց նախապես վերցրել էր իր ընդմիջումը։-նախապես

Ընկերներն ասել էին՝ մշտապես չես կարող այդ աշխատանքով զբաղվել։-մշտապես

Օրը պայծառ էր, արդեն բացվել էր գարնանային առավոտը։-արդեն

Ձևի մակբայ

Ցույց են տալիս գործողության կատարման ձևը, պատասխանում են ինչպե՞ս հարցին։

Ընդգծի՛ր ձևի մակբայները։

Իսկույն վազեց մայրիկի մոտ։-իսկույն

Նա լսեց ցածր ձայն, հանկարծ դուրս թռավ մի եղնիկ և զարմացած նայեց իրեն։-հանկարծ, զարմացած

Զինվորները քաջաբար կռվեցին մինչև վերջ։-քաջաբար

Փոքրիկ աղջիկը շարունակ պատմում էր իր արկածները ։-շարունակ

Երիտասարդները կողք կողքի զրուցում էին՝ ուշադրություն չդարձնելով կաթկթող անձրևին։-կողք կողքի

Ներկաները միաձայն հաստատեցին իրենց որոշումը։-միաձայն

Ցած թռավ ձիուց և սկսեց արագորեն հավաքել թափված մետաղադրամները։-արագորեն

Չափ ու քանակի մակբայներ

Ցույց են տալիս գործողության կատարման չափը, քանակը, նրա սաստկությունը, տարածման աստիճանը, սահմանը։

Պատասխանում են ինչքան, որքան, որչափ, ինչ աստիճանի հարցերին։

Գտի՛ր չափ ու քանակի մակբայները։

Պատվիրատուն բազմիցս դիմել է , բայց մնացել է անպատասխան։-բազմիցս

Կիսով չափ լցրել է բաժակը։-կիսով չափ

Բացեց պայուսակը և մեկիկ-մեկիկ շարեց իրերը։-մեկիկ-մեկիկ

Նա մտածում էր, տեղի ունեցված իրադարձության մեջ մասամբ մեղավոր էր և ինքը։ -մասամբ

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական:

Մայրս այս պտուղները սիրում է:
Նշանաբառը բոլորը գիտեն:
Պարտեզում գեղեցիկ վարդ էր բացվել:
Ես վաղուց փնտրում էի այս իրը:
Մի քանի երեխաներ խաղում էին բակում:
Ջրաղացը հին օրերի երգն էր երգում:
Կաթի ամբողջ սերը պահել էր միջնեկ որդուն:

Մայրս այս պտուղները չի սիրում:
Նշանաբառը ոչ մեկ չգիտի:
Պարտեզում գեղեցիկ վարդ չէր բացվել:
Ես վաղուց չէի փնտրում այս իրը:
Մի քանի երեխաներ չէին խաղում բակում:
Ջրաղացը հին օրերի երգը չէր երգում:
Կաթի սերը ընդհանրապես չէր պահել միջնեկ որդուն:

Անգլերեն

Home work

Exercise 1: Fill in the blanks with the correct passive form of the verb.

  1. The cake is baked (bake) every morning.
  2. The letters are delivered (deliver) by the postman.
  3. The office is cleaned (clean) by the staff.
  4. The books are read (read) by many students.
  5. The meals are prepared (prepare) at the kitchen.

Exercise 2: Rewrite the sentences in the passive voice.

  1. They make the cars in Germany.-The cars are made in Germany
  2. The teacher explains the lesson every day.-The lesson is explained by the teacher every day.
  3. The company produces new products every year.-Products are produced by the company every year.
  4. The children eat breakfast at 8 a.m.-Breakfast is eaten by children at 8 a.m.
  5. People speak English all over the world.-English is spoken by people all over the world.
Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ դասարանական 10.02.2024

Դասարանական առաջադրանքներ՝  122-ա,գ;123-ա,գ,ե; 124-ա,գ,ե;125-ա,գ;126-ա,գ; 127-ա,գ,ե

ա.
{17-ը պարզ թիվ է: Այո
{18792 բաժանվում է 3-ի: Այո
Պատ.՝ Ճիշտ է

գ.
{x^2-1=(x-1)(x+1): Այո
{x(x+1)-x=x^2: Այո
Պատ.՝ Ճիշտ է

ա.
{Մարդն ունի թոքեր: Այո
{Մարդն ունի կնճիթ: Ոչ
Պատ.՝ Սխալ է

գ.
{x(x+2)=x^2+2x {x^2+2x=x^2+2x: Այո {x^2+2x=x^2+2x: Այո
{10^2*10^3=10^5 {10^2+3=10^5 {10^5=10^5: Այո
{1.(2)=1 2/9 {1.(2)=11/9 {1.(2)=11/9: Այո
Պատ.՝ Ճիշտ է

ե.
{a^2-b^2=(a-b)(a+b): Այո
{a^2+2ab+b^2=(a+b)^2: Այո
{a^2+b^2=(a-b)^2+2ab: Այո
Պատ.՝ Ճիշտ է

ա.2

գ.Հրազդան

ե.Դրոշ

ա.
{2*4-7=1 {8-7=1
{3*4^2-48=0 {48-48=0
Պատ.՝ 4

գ.
{√2*√3=√6 {√6=√6 {√6=√6:
{√3^2-2√3*√3+3=0 {3-2*3+3=0 {3-6+3=0:
Պատ.՝√3

ա.
{3x=2(x+1) {3x=2x+2 {3x-2x=2 {x=2
{x-2=0 {x=2 {x=2 {x=2

գ.
{x+1=7 {x=6 {x=6
{2x-1=29 {2x=30 {x=15
Պատ.՝ Լուծում չունի

ա.
{2x-1=x+2 {2x-x=1+2 {x=3
{x^2-8x+15=0 {x^2-8x=-15 {x^2-8x+15=0
D=-8^2-4*1*15=64-60=4
x1=8+2/2=10/2=5
x2=8-2/2=6/2=3
Պատ.՝ 3

Աշխարհագրություն

Թուրքիա

Դասի հղումը՝ 

ԱՇԽԱՐՀԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ 8, 8-րդ դասարանի դասագիրք

107-109 էջ

Թուրքիա

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1. Գնահատե՛ք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնահատկությունները:

Թուրքիան գտնվում է Ասիայի և Եվրոպայի խաչմերուկում՝ կարևոր ռազմավարական դիրքով։ Սահմանակից է 8 երկրներին, ունի ելք Սև, Էգեյան և Միջերկրածովյան ծովեր։

2. Բնութագրե՛ք Թուրքիայի պետական կարգը:

Նախագահական հանրապետություն է։ Նախագահը պետության և կառավարության ղեկավարն է։

3. Բնութագրե՛ք Թուրքիայի բնական պայմանները և ռեսուրսները, դրանց նշանակությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների համար:

Լեռնային երկիր է՝ բազմազան կլիմայով։ Ունի հանքային պաշարներ (քրոմ, պղինձ, ածուխ), բերրի հողեր (ցորեն, բամբակ, ձիթապտուղ) և խոշոր գետեր (Եփրատ, Տիգրիս)։

4. Ի՞նչ դեր ունի Թուրքիան հվ-արմ Ասիայում։

Տնտեսական ու քաղաքական առանցքային երկիր է․ ՆԱՏՕ-ի անդամ, կարևոր առևտրային ուղի Եվրոպա-Ասիա միջև, զբոսաշրջային կենտրոն։