День: 13 ноября 2024

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝  59; 61

1 400 000 + 800 000 + 15 000 = 2 215 000

Պատ.՝2,2 մլն դրամ

3 000 * 12 = 36 000

Պատ.՝ 40 000դրամ

1.Փոխի՛ր թվականների գրության ձևը:

Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ 115 օր սոված մնալ:
XIX դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին:
Ամբողջ XVII դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերի հարստությունը:
Տաճարները 100-ական տարում էին կառուցվել:
 Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան 7-8 հազար տոննա գուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:
Միայն Չինչա կղզում (Պերու) հինգից տասը միլիոն ջրագռավ կար:
Ամենամեծ որսը կատարվեց 1938 թվականին, երբ խփվեց ավելի քան 54 հազար կետ:

---

Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ հարյուր տասնհինգ օր սոված մնալ:
տասնիններորդ դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին:
Ամբողջ տասնըյոթերրորդ դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերի հարստությունը:
Տաճարները հարյուր-ական տարում էին կառուցվել:
 Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան յոթ-ութ հազար տոննա գուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:
Միայն Չինչա կղզում (Պերու) հինգից տասը միլիոն ջրագռավ կար:
Ամենամեծ որսը կատարվեց հազար իննը հարյուր երեսունութ թվականին, երբ խփվեց ավելի քան հիսունչորս հազար կետ:

2.Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
 Օլիմպիական XII և XIII-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

---

Ութ տարում երեսունինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեք հարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեց մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսուն կիլոմետր:
քսաներորդ դարն ավարտին է մոտենում:
Հազար ութ հարյուր ութսունվեց թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև հազար ութ հայրուր իննսունչորսթվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը հազար ինը հարյուր քսանվեցթվականին է եղել:
 Օլիմպիական տասներկրորդ և տասներրրորդ-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

3․ Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր:

Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ:

Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երորդ:

Այստեղ, այսպես, այսքան, այսպիսի:

Այդտեղ, այդպես, այդքան, այդպիսի:

Այնինչ, այնտեղ, այնպես, այնքան, այնպիսի:

Նույնտեղ, նույնպես, նույքան, նույնպիսի:

Որտեղ, որպես, որքան, որպիսի:

Ինչպես, ինչքան:

1.Որ շարժումն են անվանում շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժումը դա կորագիծ շարժման մասնավոր դեպք է։

2.Ինչ ուղղություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում: բերել օրինակներ

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում արագությունը շրջնագծի յուրաքանչյուր կետում համընկնում է այդ կետում տարված շոշափողին։ Օրինակ՝ տեղապտույտ տվող ավտոմեքենայի անիվից թռչող ցեղի մասնիկները ցույց են տալիս արագության ուղությունը։

3.Ինչ է պտտման պարբերությունը

Պտտման պարբերություն է կոչվում այն ժամանակամիջոցը, որի ընթացքում շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմինը կատարում է մեկ լրիվ պտույտ:

T=t/N որտեղ N-ը t ժամանակում պտույտների թիվն է։

4.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:

Պտտման հաճախություն են անվանում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է միավոր ժամանակամիջոցում մարմնի կատարած պտույտների թվին:

n=N/t

Չափման միավորն է 1վ^—¹

5.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն արտահայտող բանաձևը:

n=1/T, T=1/n

6.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախությունը։

1 բանաձև v=2pR/T

2 բանաձև v=2pRn

Կարդա՛ ,,Քանի դեռ սպասում է ավտոմեքենան,, պատմվածքը: 
Գրի՛ր քո հիմնավորված կարծիքը  պատմվածքի վերաբերյալ: 

Այս պատմվածքը ինձ դուր եկավ չնայած, որ մի փոքր շփոթված էր: Ես հասկացա, որ մարդիկ ուրիշներին դուր գալու նպատակով պատրաստ են սուտը ասել:

Նոյեմբերի 11-17

Սիրելի՛ սովորողներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք հետևյալ թեման․

• Գլխուղեղի կառուցվածքը և գործառույթները
•  Կամուրջ
• Ուղեղիկ
• Միջին ուղեղ
• Դասագիրք- էջ՝ 37-41

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

1. Ի՞նչ բաժիններից է կազմված գլխուղեղը։

Մեծ կիսագնդեր, միջին ուղեղ, կամուրջ, երկարավուն ուղեղ, փոքր ուղեղ:

1. Ի՞նչ գիտեք երկարավուն ուղեղի և կամուրջի գործառույթների մասին։

Երկարավուն ուղեղ՝ վերահսկում է կարևոր ֆունկցիաներ, ինչպիսիք են շնչառությունը, սրտի աշխատանքը և կուլ տալը։
Կամուրջ՝ կապում է ուղեղի տարբեր մասերը և օգնում է կառավարել դեմքի մկանների շարժումները։

1. Միջին ուղեղի ինչպիսի՞ գործառույթ գիտեք։

Միջին ուղեղը օգնում է վերահսկել տեսողական և լսողական ռեֆլեքսները, օրինակ՝ աչքի շարժումները կամ արձագանքը ձայնին։

Առաջադրանք 2

«Համաշխարհային պատմություն»/էջ 32-37-ը պատմել. Էջ 38-ի հարցերին գրավոր պատասխանել:/

1. Պարզաբանի՛ր ճշգրիտ գիտելիքների պահանջարկի աճի պատճառները XV–XVI դարերում:

Այս դարերում ճշգրիտ գիտելիքների պահանջարկը աճեց՝ կապված Ռենեսանսի մշակութային վերածննդի, նոր տեխնոլոգիաների, հատկապես տպագրության, ու աշխարհագրական հայտնագործությունների հետ։ Այս փոփոխությունները խթանեցին գիտական հարցերի ուսումնասիրումը և նոր գիտական մեթոդների կիրառումը։

1. Բացատրի՛ր «Առաջին գիտական հեղափոխություն» հասկացության իմաստը: Ո՞ր ժամանակաշրջանն է ընդգրկում այն:

«Առաջին գիտական հեղափոխությունը» վերաբերում է 16-րդ և 17-րդ դարերում տեղի ունեցած գիտական առաջընթացին, որը փոխեց բնության ու գիտության մասին պատկերացումները՝ հիմնվելով փորձի ու ռացիոնալ մտածողության վրա։

1. Որո՞նք էին Առաջին գիտական հեղափոխության նախադրյալները։

Ռենեսանսը և դասական գիտելիքների վերածնունդըՏպագրության հնարքը՝ գիտության տարածմանըՆոր աշխարհների բացահայտումըՆորագույն մաթեմատիկայի ու աստղագիտության զարգացումը

1. Ներկայացրե՛ք դրա նշանավոր գործիչներին ու նրանց գործունեությունը։

Կոպերնիկոս՝ ցույց տվեց, որ Երկիրը չի գտնվում տիեզերքի կենտրոնում

Գալիլեյ՝ աստղագիտության և փորձերի առաջընթաց

Նյուտոն՝ դասական մեխանիկայի հիմքերը

Բեկոն՝ առաջարկեց փորձի վրա հիմնված մեթոդներ

1. Փորձի՛ր ներկայացնել Գալիլեյի դերը Առաջին գիտական հեղափոխության մեջ:

Գալիլեյը մաթեմատիկայի ու փորձի կիրառմամբ, աստղերի դիտարկման սարքերի ստեղծմամբ, նոր մեթոդներ ներդրեց, որոնք խթանեցին գիտության զարգացումը։

1. Ո՞րն էր Բեկոնի՝ շրջապատող միջավայրի և բնության ուսումնասիրության գլխավոր սկզբունքը:

Բեկոնն առաջարկեց փորձի միջոցով բնությունը ուսումնասիրելու մեթոդ, որը հիմնված էր օբյեկտիվ դիտարկումների վրա։

1. Ինքնուրույն փորձի՛ր պարզել և դատարանին ներկայացնել, թե ինչու Բրունոյին ողջակիզեցին:

Բրունոյին կոտորեցին, քանի որ նա պաշտպանեց տիեզերքի անվերջությունը և եկեղեցու ուսմունքներին հակասող գաղափարներ։

Աշխատանքի նպատակը․

1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։

2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը ։

3․Հաշվելով շարժման ճանապարհը և արագացումը կարողանալ հաշվել ժամանակը։

4․Սովորողների մոտ զարգացնել փորձարարական և հաշվողական հմտությունները։

Աշխատանքը կատարելու համար սովորողը պետք է իմանա․

1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․

V = at S = at² /2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t²

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն,ամրակալան։

Փորձի ընթացքը․

Ամրակալանին ամրացրեցի ճոռը,որոշակի անկյան տակ։Ճոռի հիմքին տեղավորեցի մետաղյա բաժակը։ Չափեցի ճոռի երկարությունը։Դա եղավ այն ճանապարհը(S),որը անցավ գնդիկը փորձի ժամանակ։Բաց թողեցի գնդիկը և միաժամանակ աշխատեցրի վայրկենաչափը։Երբ գնդիկը բախվեց արգելակին, կանգնեցրեցի վայկենաչափը և գրանցրի շարժման ժամանակը՝կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։Փորձը կրկնեցի երեք անգամ և հաշվեցի չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t₁+t₂+t₃)/3:Հաշված ժամանակը ընդունեցի որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։Վերևի բանաձևով հաշվեցի արագացումը՝ a= 2S/t²

Այժմ նույն փորձը ,նույն կերպ կրկնեցի S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։

Փորձ 1.

S = 1.1 մ = (t₁ + t₂ + t₃)/3 = (1.2 վ + 1.2 վ+ 1.1 վ) : 3 = 1.2 վ

t₁ = 1.3 վ

t₂ = 1.2 վ = 2S/t² = 2 x 1.1 մ/ 1.17² = 2.2/1,44 = 1.62

t₃ = 1.1 վ

____

a = 1.62

Փորձ 2.

S = 0.5 վ = (t₁ + t₂ + t₃)/3 = (0.8 վ + 0.6 վ+ 0.8 վ) : 3 = 0.73 վ

t₁ = 0.8 վ

t₂ = 0.6 վ = 2S/t² = 2 x 0.5 մ/ 0.73² = 1/0.5329 = 1.88

t₃ = 0.8 վ

_____

a = 1.88

Փորձ 3.

S = 0.25 մ t = (t₁ + t₂ + t₃)/3 = (0.6 վ + 0.6 վ+ 0.7 վ) : 3 = 0.63 վ

t₁ = 0.6 վ

t₂ = 0.6 վ = 2S/t² = 2 x 0.25մ/ 0.63² = 0.5/0.3969 = 1.56

t₃ = 0.7 վ

_____

a = 1.56

Կատարածս փորձերից եկա վերջնական եզրակացության,գնդիկի շարժումը թեք ճոռով———

1․հավասարաչափ է։

2․անհավասարաչափ արագացող է։

3․ հավասարաչափ արագացող է։

Եզրակացություն՝ Փորձերի արդյունքով ստացվեց, բոլոր երեք ճանապարհներից արագացումը մոտավորապես իրար հավասար են։ Քանի որ, հավասարաչափ արագացող շարժման մեջ արագացումը բոլոր կետերում նույն է և քանի, որ մեր մոտ մոտիկ թվեր են ապա կարելի է ասել, որ շարժումը հավասարաչափ արագացող շարժում է։

Դասարանական առաջադրանքներ՝  58; 60; խմբային աշխատանք

17.2+14.3+16.1=47,6≈48

Պատ.՝ 48 մլն դրամ

14.7*15=220,5≈220

Պատ.՝ 220մբ

Մասնակիցներ՝ Գարիկ Գասպարյան-առաջին խաղացող, Դավիթ Հովհաննիսյան-երկրորդ խաղացող

Առաջին փուլ

33.3 և 26.8

33.3+26.8=60,1≈60

33+27=60

60=60

Հաղթեց Գարիկ Գասպարյանը:

Երկրորդ փուլ

62.4 և 30.3

62.4+30.3=92.7≈93

62+30=92

93>92

Հաղթեց Դավիթ Հովհաննիսյանը:

Երրորդ փուլ

42.9 և 75.3

42.9+75.3=118,2≈118

43+75=118

118=118

Հաղթեց Գարիկ Գասպարյանը: