Հանրահաշիվ 8

Հանր դասարանական 16.09.2024

  1. Արտահայտությունը բերե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքի.
    ա) ( x + y ) 3 = x3+3x2b + 3xb2 + b3
    գ) ( 2a + b ) 3=(2a)3 +3*(2a)2*b+3*(2a)*b2+b3 =8a3+3*4a2*b+3*2a*b2+b3=8a3+12a2*b+6a*b2+b3
    ե) ( 1 + z ) 3=13+3*12*z+3*1*z2+z3=1+3*z+3*z2+z3
  1. Արտահայտությունը բերե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքի.
    ա) ( a − b ) 3 = a3-3a2b+3ab2+b3
    գ) ( 3x − y ) 3 = (3x)3 — 3*(3x)2 *y+ 3*(3x)*y2-y3 =27x3 — 27x2 *y+ 9x*y2-y3
    ե) ( 3m − 2n ) 3 =(3m)3 — 3*(3m)2 *2n+3*3m*(2n)2-(2n)3=27m3 — 54m2n+36mn2-8n3
  1. Արտահայտությունը գրե՛ք գումարի կամ տարբերության խորանարդի
    տեսքով.
    ա) x 3 + 3 x 2 + 3x + 1=(x+1)3
    գ) a 3 − 3 a 2 x + 3a x 2 − x 3 = (a-x)3
    ե) 1 − 6c + 12 c 2 − 8c 3=(1-2c)3
  1. Աստղանիշների փոխարեն գրե՛ք այնպիսի միանդամներ, որ ստացված բազմ
    ան դամը հնարավոր լինի գրել գումարի խորանարդի տեսքով.
    ա) x3+ * + 3xy2+ *,
  2. x3+3x2y+3xy2+y3=(x+y)3
  3. գ) 8 + 12a + *  + *,
  4. 8+12a+6a2+a3=(2+a)3
  5. ե) *  + 9x2+ *  + 27,
  6. x3+9x2+27x+27=(x+3)3

549. Արտահայտությունը վերլուծե՛ք արտադրիչների.

ա) (x + y )3+ x3+ y3=(x+y)3+(x+y)(x2-xy+y2)=(x+y)((x+y)2+x2-xy+y2)

գ) x3+ 4x2 + 5x + 2,=(x+1)2(x+2)

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

  1. Կետերի փոխարեն տ, դ, կամ թ գրի՛ր: Ընթացք, ընդարձակ, անընդհատ, ընդմիջել, ընդհանուր, ընդամենը, ընթանալ, ընտրել, ակնթարթ, անդադար, ընթերցել, ընդառաջ, անընթեռնելի:
  2. Պարզի՛ր, թե ինչի՛ հիման վրա է կազմվել բառաշարքը և ավելացրո՛ւ նոր բառեր:
    Արևմտաեվրոպական, Ոսկեվազ, դափնեվարդ, գինեվաճառ, գերեվարել, գերեվաճառ::

3.Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ ն (ո՞ր դեպքում է ն գրվում):

Անբնական, ամբիոն, ամբողջ, ամպամած, անպայման, զամբյուղ, անբասիր, ամփոփել, անփոփոխ, անպետք, ամբարել, ամբարտավան:

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

1. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

«Օդային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է ա.պտուղ երևակայություն, իզուր երազանք, անիրագործելի պլաններ: Այդ արտահայտությունը վերագրում են քրիստոնեական քարոզիք Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատություններից մեկում խոսում է օդային շինարարության մասին: Հետագայում մարդիկ այդ արտահայտությունը գործածում են ձևափոխված` «Օդային ամրոց» ձևով:

2. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մեռյալ ծովի ջուրն այնքան աղի է, որ այնտեղ ոչ մի կենդանի էակ չի կարող ապրել: Արևմտյան Ասիայի տո.ակեզ անանձրև կլիմայի պատճառով  շատ ջուր է գոլորշիանում ծովի մակերևույթից, իսկ լուծված աղերը մնում են ծովում ու մեծացնում ջրի աղիությունը: Ծովում խորանալուն զուգընթաց` աղիությունն աճում է: Աղերը Մեռյալ ծովի քարորդ մասն են կազմում, նրա մեջ աղերի ընդհանուր քանակը քառասուն միլիոն տոննա է

3. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
 Ամերիկյան մի ակումբում, որտեղ երաժշտությունն անդադար որոտում է, կարելի   է անդոր գտնել: Ավտոմատի մեջ տասը ցենտ են գցում, և այն երեք րոպեով անջատվում է: Տասը ցենտը քիչ չէ, բայց ինչքա՜ն հաճելի է թվում այն անդորը, որի համար անձամբ կանխիկ վճարել ես: Հազար ինը հարյուր հիսունինը թվին ամերիկյան ռադիոն մի անսովոր հաղորդում տվեց: Ունկնդիրների ուշադրությանը ներկայացրին մի լուր` աղմուկի դեմ պայքարող կազմակերպություն ստեղծելու մասին, ու ընդ.ուպ մինչև տասնհինգ րոպեանոց հադոր.ման վեր.ը տևեց լռություն:

Պատմություն

Պատմություն

Հայոց պատմություն /էջ 14-19-ը պատմել, էջ 19 գրավոր/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բացատրիր և բնութագրիր

Մելիք շահ-Սելջուկ ների թագավոր

Կյուրիկե II-Տաշիր-Ձորակետի թագավոր

Գրիգոր Բ Վկայասեր Բարսեղ Անեցի-Կաթողիկոս

Դավիթ Շինարար-Վրաստանի արքա

Թամար թագուհի-Վրաստանի թագուհի

Սարգիս Զաքարյան Զաքարե Զաքարյան-հայր և որդի հայտնի գործիչներ Վրաստանում

Իվանե Զաքարյան Խլաթ-Իվաննեն վրաց արքունիքում հայտնի գործիչ, Խլաթի մոտ1210 թվականին հայ-վրացական զորքեր պարտվեցին

ամիրայություն-սելջակյան վարչական միավոր ամիրսպասալար-սպարապետ

աթաբեկ-վրաց թագաժառանգի խնամակալ

համքարություն-արհեսավորների և վաճառակաների միություն

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ վտանգ էր ենթադրում հայկական
մի քանի կաթողիկոսությունների հիմնման իրողությունը։

Դա առաջացնում էր դավանաբանական տարաձայնություններ և խարխլում եկեղեցու միասնությունը որ վտանգավոր էր անկախությունը կորցրած Հայաստանի ներքին կյանքին համար։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված Զաքարյանների՝ վրացական արքունիքում զգալի ազդեցություն և
հեղինակություն ձեռք բերելը։ Առանձնացրո՛ւ այս ժամանակաշրջանը նշանավորող կոնկրետ իրադարձություններ։

Վրաստանի հզորացմանը հաջորդեց հայերի գաղթը դեպի Վրաստան ,որն էլ նպաստեց նշանավոր հայ ազգի գործիչների իհայտ գալուն Դավիթ Շինարարը հայերի համար անգամ կառուցեց Գոռա (ժամանակակից Գորի) քաղաքը: Վրաց թագավորի հովանու ներքո կազմավորվեցին հայկական զորքեր՝ հայ իշխանների հրամանատարությամբ: Շուտով Դավիթ Շինարարը ռազմական գործողություններ սկսեց Հյուսիսային Հայաստանի ուղղությամբ: Տաշիր-Ձորագետի թագավորությունը նվաճելուց հետո 1124 թ. վրաց–հայկական զորքերը մտան Անի: Հաղթանակը կարճատև էր: Թե՛ Անիի և թե՛ Հյուսիսային Հայաստանի համար պայքարը շարունակվեց ողջ XII դարի ընթացքում:
գ. Վերլուծի՛ր։ Ինչպե՞ս էին քաղաքների վերականգնումը և
քաղաքային կյանքի վերելքն ազդում Հյուսիս-արևելյան
Հայաստանի բնակչության առօրյա կյանքի վրա:

Տնտեսական վիճակը բարելավվեց, աշխուժացավ առևտուրը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

  1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ ես կարծում, ինչո՞ւ էին
    կարևոր Անիում Հայոց կաթողիկոսական աթոռը վերականգնելու ջանքերը։ Բյուզանդիայի վարած քաղաքականության և սելջուկյան արշավանքների պայմաններում Հայոց կաթողիկոսական աթոռը հայտնվել էր բուն Հայաստանի տարածքից դուրս: Այն պարբերաբար փոխադրվում էր հայաշատ կենտրոններ՝ Կապադովկիա, Հյուսիսային Ասորիք, Կիլիկիա: Եվ այդ դեգերումների ընթացքում ի հայտ եկան հայկական մի քանի այլ հակաթոռ կաթողիկոսություններ: Այս պայմաններում առաջնային խնդիր էր դարձել հայոց կաթողիկոսությունը Հայաստանում վերականգնելու անհրաժեշտությունը: Գործին ձեռնամուխ եղան Տաշիր-Ձորագետի թագավոր Կյուրիկե II–ը (1048–1089) և Մեծ Հայքի մի շարք եկեղեցական գործիչներ: Իր համաձայնությունը տվեց այդ ժամանակ Ծամնդավում հաստատված կաթողիկոս Գրիգոր Բ Վկայասերը: 1081 թ. Բարսեղ Անեցին օծվեց աթոռակից կաթողիկոս: Այդպիսով` կաթողիկոսական աթոռ հաստատվեց նաև Անիում, որը կնպաստեր երկրի ներքին միասնությանը։
  2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ հայ-վրացական զինակցությունն ընդդեմ սելջուկների։ Փաստարկի՛ր և հիմ­նավորի՛ր։ Հայ-վրացական զինակցության շնորհիվ ազատագրվեցին Հայաստանի հյուսիս-արևելյան շրջանների ազատագրումը սելջուկներից և վերջիներիս թուլացմանը նպաստեց։
  3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված հայության
    նկատմամբ վրաց արքաների վարած նպաստավոր
    քաղաքականությունը։ Որովհետև Վրաստանի կարևոր պաշտոնները զբաղեցնում էին հայերը ովքեր էլ նպաստեցին վրաց թագավորների հայանպաստ դիրքորոշմանը։
  4. Քննարկի՛ր։ Ի՞նչ քաղաքականություն որդեգրեցին Զաքարյան իշխանները դավանաբանական հարցերում: Վրաց աշխարհիկ իշխանության աճին զուգընթաց, աճում է նաև Վրաց քաղկեդոնական եկեղեցու ազդեցությունը: Ի հայտ են գալիս դավանաբանական տարաձայնություններ: Այս պայմաններում Իվանեն վրացադավանություն է ընդունում, իսկ Զաքարեն հավատարիմ է մնում Հայոց եկեղեցուն: Հայվրացական դավանաբանական լարվածությունը երկրորդական է դառնում միայն մոնղոլական վտանգի առկայության պայմաններում, երբ թուլանում է նաև Վրաստանի քաղաքական ազդեցությունը:

Ես խորհուրդ կտայի Զաքարյան եղբայրներին, որ հյուսիս-արևելյան Հայաստանի ազատագրված տարածքներում նպաստեին տեղի հայ իշխանների միասնությանը հանուն հայրենիքին և ընդդեմ ընդհանուր թշնամուն։