Ռուսաց լեզու

Басня И.А. Крылова «Ларчик»

Случается нередко нам
И труд и мудрость видеть там,
Где стоит только догадаться
За дело просто взяться.

К кому-то принесли от мастера Ларец.
Отделкой, чистотой Ларец в глаза кидался;
Ну, всякий Ларчиком прекрасным любовался.
Вот входит в комнату механики мудрец.
Взглянув на Ларчик, он сказал: «Ларец с секретом,
Так; он и без замка;
А я берусь открыть; да, да, уверен в этом;
Не смейтесь так исподтишка!
Я отыщу секрет и Ларчик вам открою:
В механике и я чего-нибудь да стою».
Вот за Ларец принялся он:
Вертит его со всех сторон
И голову свою ломает;
То гвоздик, то другой, то скобку пожимает.
Тут, глядя на него, иной
Качает головой;
Те шепчутся, а те смеются меж собой.
В ушах лишь только отдается:
«Не тут, не так, не там!» Механик пуще рвется.
Потел, потел; но, наконец, устал,
От Ларчика отстал
И, как открыть его, никак не догадался:
А Ларчик просто открывался.

Вопросы:

Какую основную мысль хотел донести автор басни?

Смысл в том, что люди без причини накручивают себе и не пробуют лёгкое.

Почему механик был так уверен в своих силах?

Потому что его профессия такая, делать такие задачи и плюс он был мудрецом.

Как реагировали окружающие на попытки механика открыть Ларец?

Они смеялись над ним.

Что символизирует Ларец в контексте басни?

Трудность.

Какие качества механика проявляются в процессе его попыток открыть Ларец?

Глупость, упорство, самоуверенность.

Задание 1. Дополните предложения.

Басня – это  короткий рассказ,  в котором действуют животные, а подразумеваются люди.

В баснях высмеиваются пороки людей:

ложь, безнравственность, лень, глупость ,хвастовство, невежество.

Басня содержит две части: повествовательную часть и мораль.

Задание 2. Дайте определение словам.

Мудрость – умный человек с опытом

Ларчик– ящик, сундук

Механики мудрец – механик не привык смотреть просто на вещи :искал разные способы открыть ларец ,а ларчик просто открывался!

Исподтишка (смеяться) – смеяться скрытно, хихикать

Задание 3. Тест.

С какого наставления автора начинается басня?

Случается нередко нам и лёгкость, простоту увидеть там, где стоит только догадаться,за дело просто взяться

Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только догадаться, за дело просто взяться

Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только постараться, за дело умело взяться

2. Кому принесли чудесный ларчик?

Королю

Мудрой царице

В басне не называется конкретное лицо

3. Чем бросался в глаза ларец?

Отделкой, чистотой

Лёгкостью, простотой

Тяжестью, красотой убранства

4. Что сообщает автор о реакции людей на ларчик?

Не каждому он нравился

Им всякий любовался

Никому он не нравился

5. Кто взялся открыть ларец?

Механики мудрец

По ларцам спец

Ушлый хитрец

6. С какими чувствами мудрец взялся открывать ларчик?

С неуверенностью и опаской

С уверенностью

С чувством любопытства

7. Что сообщается о замке ларчика?

Что у ларчика большой замок

Что у ларчика замок с секретом

Что замка у ларчика нет

8. Что делал мудрец с ларчиком, чтобы открыть его?

То камешек отрывал, то голову чесал

То о землю, то о стол ударял

То скобку, то гвоздики пожимал

9. Чем закончилась попытка мудреца открыть ларчик?

Неудачей

Мудрец с лёгкостью открыл ларчик за пять минут

Мудрец очень долго пытался открыть ларчик, выбился из сил, но в итоге ему это удалось

10. Какая фраза из этой басни вошла в обиход русских людей и стала крылатой?

«А ларчик просто открывался»

«Ларчик вам открою: в Механике и я чего-нибудь да стою»

«А я берусь открыть; да, да, уверен в этом; Не смейтесь так исподтишка!»,.

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Կարգին-Նա շատ կարգին մարդ է և նրա պահվածքը շատ լավ է: Բարձր կարգին հասնելու համար պետք է շատ պարապել:
կուրանա-Նրա գեղեցկությունից բոլորը կուրացան: Պատերազմի ժամանակ հնարավոր է կուրանալ:
աղոտ-Աղոտ ճաշը համով չի Լույսը շատ աղոտ է և դժվար է դեմքերը տարբերակել:
դուրս եկավ-Մարդը դուրս եկավ գործից՝ թողնելով իր կիսատ աշխատանքը: Այս նախագիծը դուրս եկավ:

2. Տրված արտահայտություններից  յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով

ա) ուղիղ իմաստով,
Նա այնքան ջուր չէր խմել, որ նրա լեզուն չորացավ։
Երեխան այնքան էր ոգևորվել, որ դեռ ջուրը չտեսած բոբիկացել էր:
Նրա մազերը այնքան էին երկարել, որ հասել էին ականջին։
 բ) որպես դարձվածք:
Այդ սարփափելի նորությունը իմանալուց հետո նրա լեզուն չորացավ։
Մեծերը միշտ ասում են՝ ջուրը չտեսած մի բոբիկացիր:
Այդ խոսակցությունը նրա ականջին էլ հասավ։

Լեզուն չորանալ, ջուրը չտեսած`բոբիկանալ, ականջին հասնել:

3. Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով:

Մեր դարաշրջանից 481 տարի առաջ Պարսկաստանի տիրակալ ֊Քսերքսեսը կռվի էր դուրս եկել  հունական պետությունների միության դեմ: Ավանդությունն ասում է, թե դա մտքին դրեց  միայն նրա համար, որ ուզում էր  թզի համը տեսնել, իսկ  աթենական օրենքներն այդ համեղ պտուղների արտահանության դեմն առել էին:
Փոքրասիական ժողովուրդների դիմադրությունն արյան մեջ խեղդելով, քաղաքները գրավելով, կրակի ճարակ դարձնելով  ու հողին հավասարեցնելով` պարսիկները հասան Եվրոպան Ասիայից բաժանող բնական արգելագծին` Հելլեսպոնտոսի նեղուցին: Նեղուցն անցնելու համար Քսերքսեսը կամուրջ կառուցել տվեց: Բայց երբ կամուրջն արդեն պատրաստ էր, սոսկալի փոթորիկ պայթեց, որն այն խորտակեց  ու ցրիվ տվեց: Արյունը Քսերքեսի գլխին խփեց, հրամայեց նեղուցի հախից գալ խարազանի երեք հարյուր հարվածով և ջրի մեջ ստրկության շղթաներ գցել: Ջրի ջարդը տվողներին  հրամայված էր արտասանել հետևյալ խոսքերը. «Չարաղետ ջուր, քո տիրակալն այս պատիժը նշանակեց, քանի որ դու անազնիվ վարվեցիր, իսկ նա քեզ ոչ մի վատ բան չէր արել»: Եվ մինչ պատժում էին ծովին, թագավորը հրամայեց թռցնել գլուխներն այն մարդկանց, որոնց հրամայել էր կամուրջ կառուցել: Ծովի ու մարդկանց գլուխը մտավ, որ ավելի լավ է պարսից տիրակալի ճանապարհին դեմ չկանգնեն:
Հետո շինարարները ձեռնամուխ եղան  մի ուրիշ, ավելի ամուր կամրջի շինարարությանը: Երբ դա պատրաստ էր, ու Քսերքսեսի առջև արդեն իսկապես բաց էր Եվրոպա տանող ճանապարհը, տիրակալը տատանվում էր` անցնի՞, թե՞ չանցնի: Ամենայն հավանականությամբ վախենում էր ծովի վրեժխնդրությունից: Փոխանակ տեղն ու տեղը ճամփա ընկնելու`  նա հրամայեց քրմերին ամեն ինչ անել նեղուցի բարեհաճությունն ու ողորմածությունը նվաճելու համար, իսկ ինքն իր սուսերն ու ոսկե անոթները ծովին մատաղ արեց:  Զոհաբերությունից հետո սկսվեց անցումը, որը  հինգ օր ու գիշեր տևեց: Քսերքսեսը միայն վերջում սիրտ արեց  ու անցավ:

Մեր դարաշրջանից 481 տարի առաջ Պարսկաստանի տիրակալ ֊Քսերքսեսը պատերազմում էր հունական պետությունների միության դեմ: Ավանդությունն ասում է, թե դա որոշեց  միայն նրա համար, որ ուզում էր  թզի համտեսել, իսկ   աթենական օրենքներն  այդ համեղ պտուղների արտահանության համաձայն չէին:
Փոքրասիական ժողովուրդների դիմադրությունն արյանմեջ խեղդելով, քաղաքները գրավելով, հրդելվելով ու հողին հավասարեցնելով` պարսիկները հասան Եվրոպան Ասիայից բաժանող բնական արգելագծին` Հելլեսպոնտոսի նեղուցին: Նեղուցն անցնելու համար Քսերքսեսը կամուրջ կառուցել տվեց: Բայց երբ կամուրջն արդեն պատրաստ էր, սոսկալի փոթորիկ պայթեց, որն այն խորտակեց  ու ցրիվ տվեց: Քսերքեսի զայրացավ, հրամայեց նեղուցի խեղճացնել խարազանի երեք հարյուր հարվածով և ջրի մեջ ստրկության շղթաներ գցել: Ջրի կոտորողներին հրամայված էր արտասանել հետևյալ խոսքերը. «Չարաղետ ջուր, քո տիրակալն այս պատիժը նշանակեց, քանի որ դու անազնիվ վարվեցիր, իսկ նա քեզ ոչ մի վատ բան չէր արել»: Եվ մինչ պատժում էին ծովին, թագավորը հրամայեց գլխատել այն մարդկանց, որոնց հրամայել էր կամուրջ կառուցել: Ծովի ու մարդկանց հասկացան, որ ավելի լավ է պարսից տիրակալի ճանապարհին դեմ չկանգնեն:
Հետո շինարարները ձեռնարկել մի ուրիշ, ավելի ամուր կամրջի շինարարությանը: Երբ դա պատրաստ էր, ու Քսերքսեսի առջև արդեն իսկապես բաց էր Եվրոպա տանող ճանապարհը, տիրակալը տատանվում էր` անցնի՞, թե՞ չանցնի: Ամենայն հավանականությամբ վախենում էր ծովի վրեժխնդրությունից: Փոխանակ ճանապարհվելու նա հրամայեց քրմերին ամեն ինչ անել նեղուցի բարեհաճությունն ու ողորմածությունը նվաճելու համար, իսկ ինքն իր սուսերն ու ոսկե անոթները ծովին զոհաբերեց: Զոհաբերությունից հետո սկսվեց անցումը, որը  հինգ օր ու գիշեր տևեց: Քսերքսեսը միայն վերջում հարձակվեց  ու անցավ:

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Անցավ-Նա անցավ և չբարևեց ինձ: Անցավ ոչ մի բանի չեն հասնում:
կարող-Նա կարող է դա անել: Ես շորս տարա կարողի մոտ:
գրի-Գրի դա: Գրի մեջ կային հետաքրքիր բաներ:

  1. Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
    Մտքի ծովն ընկնել-Նա այնքան երկար էր այդ հարցի շուրջ մտածում, կարծես մտքի ծովն էր ընկել:
    լեզուն փակ պահել-Ինչքան հարցրեցինք նրան, նա իր լեզուն փակ պահեց:
    հինգ մատի պես գիտենալ- Նա իմ եղբայրն է, և ես նրան հինգ մատի պես գիտեմ:
    թևերը ծալած նստել-Նա ոչ մի բան չէր ուզում աներ և թևերը ծալած նստել էր:
    էժան պրծնել- Նրանք այդ փորձանքից էժան պրծան:
    արցունքները կուլ տալ-Թաղմանը նա իր արցունքները կուլ էր տալիս:

3. Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով:

Մեր նախնիները երևի շատ դառը փորձերից համոզվել էին, որ ձուկ ուտելիս չի կարելի երկաթե դանակ գործածել: Այդ կանոնը արհամարող մարդիկ անկողին էին ընկնում ու նույնիսկ հոգին փչում: Հիմա արդեն հասկացել ենք, թե ինչից էր  դա. երկաթը հեշտ քայքայվող սպիտակուցների հետ (ձկան մսի մեջ շատ կա) ռեակցիայի մեջ է մտնում, որի հետևանքով առաջանում է թունավոր նյութ:

Այսօր արդեն կենցաղում երկաթե դանակ չի օգտագործվում. Շուտվանից ստեղծվել է չժանգոտվող պողպատը, որը կարելի է առանց վախ օգտազործել: Բայց գյուտն ուշացել էր. ինքնաբերաբար արել էր: Հիմա ընդհանուր կարծիքն այն է, որ ձուկը դանակով ուտել չի կարելի:

Քիմիա

Քիմիա

1.Պատմի՛ր կատարած փորձի մասին(թթվածնի ստացում) :

2.Սովորի՛ր պատմել Էջ 67 — 70 Թթվածին

3.Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:

Աշխարհագրություն

Ֆրանսիա

Ֆրանսիա

ֆրանսիա

Դասի հղում։

Այլ հղումներ՝ 1,  2

  1. Բնութագրել Ֆրանսիայի աշխարհագրական դիրքը: 

Ֆրանսիան գտնվում է Եվրոպայի ծայր արևմուտքում և ունի շատ հարմար տնտեսաաշխարհագրական դիրք: Աշխարհագրական դիրքի բնորոշ գծերն են.

ա) հարմար հարևանային դիրքը: Նրա բոլոր հարևանները Եվրամիության անդամ զարգացած երկրներ են:

բ) Երկու անգամ ավելի երկար ծովային սահմանները, քան ցամաքայինը: Ատլանտյան օվկիանոսի և նրա մասը կազմող Միջերկրական ծովի հետ սահմանակցումը հնարավորություն է տալիս ակտիվ մասնակցություն ունենալ համաշխարհային ծովային առևտրին:

գ) Տարանցիկ դիրքը, քանի այստեղով են անցնում Միջերկրական ծովից դեպի Հյուսիսային ծով և Իսպանիայից դեպի Իտալիա ու Եվրոպայի այլ երկրներ անցնող կարևոր ճանապարհները:

  1. Որո՞նք են ֆրանսիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները

Զարգացման բնական նախադրյալները: Հարմար – տնտեսաաշխարհագրական դիրքը, մակերևույթի համեմատաբար հարթ բնույթը, բարենպաստ կլիմայական պայմանները և տարբեր բնական ռեսուրսների (հողային, ջրային, մետաղային) առկայությունը լավ նախադրյալներ են տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման համար:

Ֆրանսիայի մակերևույթը բազմազան է։ Հարթավայրերը տարածված են երկրի հյուսիսում և արևմուտքում։ Իսկ հարավում և հարավ արևելքում հին ու քայքայված Կենտրոնական Զանգվածն է և երիտասարդ Պիրենեյան ու Ալպյան լեռները:

Ֆրանսիայի վառելիքային ռեսուրսները (նավթ, գազ, քարածուխ) աննշան են: Օգտակար հանածոներից հայտնի են Լոթարինգիայի երկաթի, Էլզասի կալիումական աղերի, Ռոն գետի ստորին ավազանի բոքսիտների հանքավայրերը, Կենտրոնական Զանգվածի ուրանի պաշարները։ Կան հանքային աղբյուրներ Օվերնի շրջանում, որտեղ ստեղծված են հանգստյան տներ ու առողջարաններ։

  1. Ի՞նչ դեր ունի Ֆրանսիան ժամանակակից աշխարհում և տարածաշրջանում:

Ֆրանսիան զարգածաց է Հանքային աղերի արտահանքմամբ, գինեգործությամբ և նաև մեքենաշինությամբ(տարբեր տեսակի տրանտպորտի կառուցում՝ մեքենաներ, նաևեր, սուզանաևեր, ինքնաթիռներ և նաև ռադիոելեկտրոնիակայի կառուցում)։

  1. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել, Ֆրանսիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
  1. Որոնք են Ֆրանսիայիում զբոսաշրջության և հանգստի կազմակերպման ռեսուրսները։

Բարձր թուլյտվության հյուրանոցներ, ծովափներ, հայտնի տեսարժան վայրեր և այլն։

Քիմիա

Փորձ

Մենք քիմիայի դասին փորձել ենք ստանալ թթվածին: Որպեսզի լաբարատորիայում կարողանայինք ստանալ թթվածին, պետք է վերցնեինք բարդ նյութ, որի մեջ կա թթվածին, և այն առանձնացնել: Վերցրել ենք կալիումի պերմանգանատը (KMnO4), և այն տաքացրել ենք: Կալիումի պերմանգանատը քայքայվել է անգույն թթվածնի անջատմամբ: Համոզվելու համար, թե  ի՞նչ  գազեր  են  առաջացել, առկայծող  մարխը մոտեցրեցինք  քիչ  ծավալով  գազին  ու  փորձանոթը բացեցինք: Մարխը  բռնկվեց և մենք հասկացանք, որ այդ գազը թթվածինն է և մեր փորձը հափողվեց:

Գրականություն

Որտեղ ես ծնվել եմ, այնտեղ մարդիկ բարեկիրթ են

Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի ,,Որտեղ ես ծնվել եմ, այնտեղ մարդիկ բարեկիրթ են,, ստեղծագործությունը։ 

Ստեղծագործական աշխատանք ՝ Որտեղ ես ծնվել եմ, այնտեղ մարդիկ ․․․․

Գրականություն

Որտեղ ես ծնվել եմ, այնտեղ մարդիկ ․․․․

Որտեղ ես ծնվել եմ, այնտեղ մարդիկ դաստիրակված, բարեկիրթ, խելացի և լավն են: Այն իմ ընտանիքի մասին է: Իմ կյանքում իմ ամենամեծ ազդեցությունը ունի իմ ընտանիքը: Նաև ասում են, որ <<Երեխան ընտանիքի արտացոլանքն է>>, և ես դրա հետ համաձայն եմ: Ինչպիսի ընտանիքում երեխան ծնվի, հավանաբար այդպիսին էլ նա կմեծանա: Ասացի հավանաբար, որովհետև ընկերները նույնպես շատ մեծ ազդեցություն ունեն մարդու վրա: Երեխան կարող է լինել լավ ընտանիքից, բայց ընկնել վատ շրջապատ և նա կարող է դառնալ ոչ թե իր ընտանիքի անդամների նման այլ իր ընկերների: Ես նման եմ թե՛ իմ ընկերներին, թե՛ իմ ընտանիքի անդամներին: Ես տեսնելով, որ իմ ոչ հարազատ մեծ եղբայրները իրար հետ լավ են, ինչպես և իմ հետ են լավ, մնում եմ այդպիսի լավ նրանց հետ և իմ փոքր եղբոր հետ նույնպես: Տեսնում եմ, որ ընկերներս լռչկվում են ես էլ եմ լռճկվում: Տեսնում եմ, որ ծնողներս հարգում են մեծերին ես էլ եմ նրանց հարգում: Մարդ ինչպիսի ընտանիքից էլ լինի, հավանաբար նա այդպես էլ կլինի:

Գրականություն

Իրանական պոեզիա

Խոսլո Գոլեսոխռի

Կարդա՛ և մեկնաբանի՛ր

 Ենթադրենք հավատացիք, թե հողին եմ հանձնվել, 

ու դալար ցողուններս վիրավորված են կացնից ձեր,

 արմատս ի՞նչ կանեք:

 Ենթադրենք` այս այգում դարանակալում եք թռչնին

, թռիչքն արգելում եք, 

բնում նստած ճտերին ի՞նչ կանեք 

Ենթադրենք սպանում եք, 

Ենթադրենք կտրում եք,

 Ենթադրենք խփում եք,

 Անխուսափելի աճը ծիլերի ի՞նչ կանեք:

Ինձ թվում է բանաստեղծությամբ բանաստեղծը փորձում է ընթերցողին հասկացնել, որ գործը անհնարին է անավարտ թողնել, եթե նույնիսկ այդ գործը սկսողը մահանա, մեկ է իր ընկերները, երեխաները և թոռները կշարունակեն այդ գործը:

 ԹՌՉՈՒՆՆ ՈՒ ՊԱՐԱՆԸ

 Պատուհանս թակեց, 

ասացի.

 – Ո՞վ ես: 

Ասաց. 

– Արևը: 

Անտարբեր ձգեցի պարանը…

 Պատուհանս թակեց: 

Ասացի.

 – Ո՞վ ես:

 Ասաց. 

– Լուսինը:

 Անտարբեր ձգեցի պարանը… 

Պատուհանս թակեցին:

 Ասացի. 

– Ո՞վ եք: 

Ասացին. 

– Աշխարհի բոլոր աստղերը:

 Անտարբեր ձգեցի պարանը…

 Պատուհանս թակեց:

 Ասացի. 

– Ո՞վ ես: 

Ասաց.

 – Մի ազատ թռչուն:

 Խանդավառ բացեցի պատուհանս…

Կարծում եմ բանաստեղծության մեջ պարանը բացել կամ չբացելը նշանակում է դուռը բացել կամ չբացել։ Եվ այս բանաստեղծությամբ բանաստեղծը փորձում է մեզ ցույց տալ, որ մեզ ամենաօգտակար մարդիկ կամ արարածերը կլինեն նրանք, ովքեր մեծացել են ազատության մեջ։