Հայոց լեզու

Կամակոր Թագավոր

Լինում է, չի լինում ̀ մի  կամակոր  թագավոր  է  լինում: Մի  օր  նա  կանչում է  իր  երկրի  բոլոր   դեր□ակներին  և  հրամայում, թե  ինձ  համար  մի  այնպիսի  վերմակ  կարեք, որ  հասակիս  համեմատ  լինի ̀ ոչ  երկար, ոչ  կարճ: Ոչ մի դերձակ  չի  կարողանում  թագավորի  հրամանը  կատարել, բոլորի  գլուխներն  էլ  կտրել  է  տալիս:

   Օրերից  մի  օր  թագավորի  մոտ  մի  դերձակ  է  գալիս:

— Թագավորն  ապրած  կենա, -ասում  է  նա, —  ես  քո  ուզած  վերմակը  կկարեմ: Ոչ  երկար  կլինի, ոչ կարճ:

 — Լավ, — ասում է թագավորը, — բայց  տես,  եթե  մի  փոքր  երկար  եղավ  կամ  կարճ, իմացած  լինես ̀ գլուխդ  կտրելու  եմ:

 -Համաձայն   եմ, թագավորն  ապրած  կենա, թե  չկարողացա ̀  գլուխս  կտրի:

  Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ  էլ  մի  քիչ  կա-ճ  է  անում: Տանում  է,  դնում  թագավորի  առաջ: Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  է  պահած  լինում:

  -Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը ̀  գլուխ  տալով, — քո  ուզած  վերմակը  կարել  եմ: Տես ̀  կհավանե՞ս:

  -Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս, —  ասում  է  թագավորն  ու  պառկում  թա-տին, վերմակը  քաշում  վրան: Վերմակը  հազիվ  ծնկներին  է  հասնում, ոտքերը  բաց  են  մնում:

  Դերձակն  իսկույն  փեշի  տակից  հանում  է ճիպոտը  և  խփում  թագավորի  ոտքերին:

  -Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը, — ամեն  մար-  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի:

   Թագավորն  ամիջապես  ոտքերն  իրեն է  քաշում,  թաքցնում  վերմակի  տակ:

   Կամակոր  թագավորն  այլևս  ոչինչ  չի  կարողանում  ասել: Նույնիսկ  մեծ –մեծ   նվերներ  է տալիս  ու  ճանապարհ  դնում  հնագետ  դերձակին:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն գծիկ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

Դերձակներին, կարճ, մարդ,թախտին

2.Ի՞նչ  է  նշանակում  դերձակ  բառը.

Դերձակը դա այն մարդն է,որ իրեն պատռված շորեր են տանում և նա կարում է;

3.Ո՞ր   դարձվածքի   իմաստն  է  սխալ  բացատրված.

    ա/ գլուխը  դատարկ   —  հիմար, անխելք, տգետ

     բ/ թև առնել  —  ոգևորվել, ոգեշնչվել

     գ/ կողը  հաստ – համառ, կամակոր, ինքնասածի

     դ/ ձեռք մեկնել —  ձեռքով անել, հեռանալ

4.Տրված  բառերից  ո՞րն  է  ածանցավոր.

      ա/ օրերից

      բ/  գլուխ                            

      գ/ թագավոր

       դ/ ոչինչ

5.Ի՞նչ  խոսքի  մաս  են  տեքստում ընդգծված  բառերը:

Երկիրգոյական,երկարածական,դերձակգոյական,Ասում էբայ:

6.Տեքստում  ընդգծված  նախադասաությունից  դու՛րս  գրիր   երկու  լրացում:

   Թագավորն  ամիջապես  ոտքերն  իրեն է  քաշում,  թաքցնում  վերմակի  տակ:

Անմիջապես,տակ:

7.Տեքստից  դու՛րս  գրիր  մեկական  պատմողական  և  հարցական   նախադասություն:

 Լինում է, չի լինում ̀ մի  կամակոր  թագավոր  է  լինում:

Տես ̀  կհավանե՞ս:

8.Կետադրի՛ր  հետևյալ  նախադասությունը.

    Դերձակը  հասկացավ, որ  թագավորը  հիմար է:

9.Օգտագործելով  տրված  բառերը ̀ լրացրու՛  առած-ասացվածքները.

    ա/ Ծաղիկը  արևին նայելով  է  բացվում:

     բ/Թթու  է, թան  չի,  ամեն ․․․․․ բան չի:

     գ/Մեջք –մեջքի  որ  տանք, կյանքը շուռ  կտանք:

      դ/Արջից  վախեցողը  անտառ  չի մտնի :

   / սարեր,չի  գնա, մարդու, ծաղկին/

10. Ի՞նչն  է  ստիպում  թագավորին  նման հրաման  արձակել:

Իմ կարծիքով նա հրամայում է լավագույն դերձակներին ոչ թե բոլոր և նա այդպիսով կհասկանար ում կարելի է դարձնել սեփական դերձակ:

11. Ի՞նչ  հնարամտության  է  դիմում  դերձակը:

12.Ժողովրդական  ո՞ր  ասացվածքն  է  օգտագործված  տեքստում:

Ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի:

13.Ուրիշ ո՞ր հեքիաթի  հերոսին  ես  նմանեցնում  թագավորին:

Չաղ-չաղ թագավորին:

14. Կամակոր  թագավորին  պատժելու  մի  հնարք  էլ դու մտածիր:

Կարելի էր այդ վերմակի մեջ քարեր դնել և թագավորը կլղճորվել;

15. Ինքդ ինչպե՞ս կվերնագրեիր  տեքստը: Ուզվորիկ Թագավոր

Հայոց լեզու

Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն

Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Բոլորը թափվել են փողոց,
Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց

Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ են ու բոց
Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Բոլորը թափվել են փողոց:

Հարցեր
1.Ո՞րն է քո ամենասիրելի եղանակը:

Ես չունեմ ամենասիրելի եղանակ,իմ համար բոլոր եղանակները ինչ,որ բանով և տոնով լավ էն:Օրինակ՝Աշունը գեղեցիկ է իր գույնավոր գույներով և իմ ծնուննդն է աշնանը,իսկ ձմռանը՝ ձյուն է գալիս և նոր տարի է և այլն:
2.Դուրս գրիր մակդիրները:

Անուշ,վարդե,կրակ,բոց,
3.Բացատրիր տվյալ տողերը
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ են ու բոց:-Իմ կարծիքով այս տողերը նշանակում էն,որ գարնանը,երբ ձյունը հալվել է վարդերը բացվել էն և մարդկանց սրտերը ուրախանում էն:

Լրացուցիչ աշխատանք

Հայոց լեզու

Չարենցյան բառարան

Ողբանվագ-Ողբի նվագ, սգո նվագ՝ երաժշտություն:

Լացակումած-Կերկերուն, հեկեկուն, հեծկլտանքի նման (ձայնի մասին):

հեզաճկուն-Հեզ և ճկուն, հեզորեն՝ մեղմորեն ճկուն:

Վառման-ջերմ

ջինջ-Պարզ

դառնաղ-դառ և աղ

Մտորում-Մտատանջություն, մտահոգություն:

Խորշում- Մաշկի ծալքավորումից առաջացած ակոսիկ, կնճիռ:

չմարող-չանջատվող

գրոհ-Վճռական՝ եռանդուն գործունեություն՝ գործողություն որևէ նպատակով:

դյութում-համակրել

 մրմունջը-շըշընջալ

 անուրջի

բոսոր-դեղնին տվող կարմիր, ծիրանագույն:

ղողանջ-Մետաղյա կամ ապակյա առարկայի թրթռուն ձայն՝ հնչյուն:

Հայոց լեզու

Ես իմ անուշ Հայաստան

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

Առաջադրանքներ

  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր:

Ողբանվագ-Ողբի նվագ, սգո նվագ՝ երաժշտություն:

Լացակումած-Կերկերուն, հեկեկուն, հեծկլտանքի նման (ձայնի մասին):

հեզաճկուն-Հեզ և ճկուն, հեզորեն՝ մեղմորեն ճկուն:

Վառման-ջերմ

ջինջ-Պարզ

  • Կարդա’ բանաստեղծությունը` դուրս գրելով մակդիրները և բացատրելով դրանք:

արևահամ

ողբանվագ

լացակումած

Արնանման

հեզաճկուն

Մուգ

լւս

ջինջ

ողբաձայն

Երկաթագիր

սուր

արյունաքմ

լուսապսակ

ճչ

ա

  • Դուրս գրիր այն բառերը, որոնք միայն այս բանաստեղծության մեջ հանդիպեցիր: Փորձիր բացատրել:

Ողբանվագ-Ողբի նվագ, սգո նվագ՝ երաժշտություն:

Լացակումած-Կերկերուն, հեկեկուն, հեծկլտանքի նման (ձայնի մասին):

հեզաճկուն-Հեզ և ճկուն, հեզորեն՝ մեղմորեն ճկուն:

ջինջ-Պարզ

  • Առանձնացրու քեզ առավել դուր եկած քառատողը և մեկնաբանիր ընտրությունդ:

Իմ համար բոլոր քառատողները հավասար լավն էին:

  • Դուրս գրիր մի քանի բառակապակցություն և դրանցով նախադասություններ կազմիր:
  • Ընդգծված բառերը փոխարինիր հոմանիշ բառերով: Ի՞նչ փոխվեց. դիտարկիր:

Բույր-լավ հոտ

ջինջ-պարզ

ողբաձայն-տխուր ձեն

ճերմակ-սպիտակ

  • Համացանցում փնտրիր և առանձնացրու Մարտիրոս Սարյանի նկարներից մեկը, որն առավել համապատասխանում է բանաստեղծության նկարագրությանը: Հիմնավորի’ր ընտրությունդ:
Անգլերեն

Buying new trainers

Shop asistant:Hello.Do you need any help.

Davit:Hello.I like these trainers.How much are they.

Shop asistant:They’re ten thousand Armenian drams.

Davit:Do you have them in a 39?

Shop asistant:I’ll have a look for you.Oh… what color would you like?

Davit:Black.

Shop asistant:Ok.Just a moment please.We’ve got a 39 in green,but not in black.

Davit:Dou you have size 38 in black?

Shop asistant:Yeah sure.Do you want to try them?

Davit:Yes,please.

Shop asistant:How are they?

Davit.I like them,but they’re a bit too small.

Shop asistant:Do you want to try the green ones in your size?

Davit:Mmmm… .Ok I’ll take these green trainers.I will pay.

Shop asistant:Here you are your trainers.Bye

Davit:Thank you.Bye.