Месяц: Октябрь 2021

Ժայռից մասուր է կաթում,
Կարմիր սարսուռ է կաթում,
Ձորում մշուշ է:

Առուն մասուր է տանում,
Կարմիր սարսուռ է տանում,
Ի՜նչ էլ աշխույժ է:

Առուն բարի է այնպես,
Հասկանալի է այնպես,
Այնպես անուշ է:

Նա երկնչում է քարից,
Բայց երբ թռչում է քարից,
Ահռելի ուժ է:

Առուն ինչպե՞ս կլռի,
Սերս եկել է ջրի,
Ձեռքինը կուժ է:

Առուն մասուր է տանում,
Կարմիր սարսուռ է տանում,
Աշուն է, ուշ է:

Առաջադրանքներ

1. Ընթերցի՛ր բանաստեղծությունը՝  դուրս գրելով և բացատրելով անծանոթ բառերը։

սարսուռ-Ցրտից առաջացող դող՝ ցնցում:

ահռելի-Ահ ու սարսափ ազդող:

կուժ-Կավե նեղաբերան երկարուկ ու լայնափոր անոթ ջրի համար, սափոր:

1. Ընթերցի՛ր ՝առանձնացնելով և բացատրելով փոխաբերությունները։

1. Ո՞վ է ստեղծագործության գլխավոր հերոսը․ հիմնավորի՛ր պատասխանդ։

Ինձ թվում է Առունը,որովհետև բոլոր քառատողները բացի առաջինից և երկրորդից սկսվում էն Առուն բառից:

1. Ի՞նչ գույն ունի այս բանաստեղծությունը։ Նկարի՛ր այն միայն գույներ օգտագործելով։

• 

1. Առանձնացրո՛ւ քեզ դուր եկած տողերը և հիմնավորի՛ր ընտրությունդ։

Առուն բարի է այնպես,
Հասկանալի է այնպես,
Այնպես անուշ է:

Առուն այսինքն՝ գետակը այնքան հանգիստ է հոսում,որ ուզում էս կողկը նստես և անվերջ հանգստանաս:

1. Վերլուծիր բանաստեղծության մեջ ընդգծված հատվածը։

1. Բացատրի՛ր հետևյալ միտքը․

Առուն մասուր է տանում,
Կարմիր սարսուռ է տանում,
Աշուն է, ուշ է:

8. Տրված բառերի գործածությամբ, ութնյակներ / ութ տողից կազմված բանաստեղծություն/  կամ քառյակներ/ չորս տողից կազմված բանաստեղծություն/, հորինի՛ր: 

Մասուր, սարսուռ, աշուն, ուշ, փուշ, կարմիր, անուշ, մշուշ, մուժ, քամի, տանի:

9. Գրի՛ր ստեղծագործական շարադրություն << Մասուրի ճամփորդությունը>> վերնագրով և հրապարակի՛ր։

Մասուրի ճամփորդությունը

10. Արտահայտիչ ընթերցի՛ր բանաստեղծությունը, ձայնագրի՛ր ընթերցումդ և հրապարակի՛ր բլոգումդ։

11. Ի՞նչ գիտես մասուրի մասին։ Տարբեր աղբյուրներից օգտվելով՝ ուսումնական նյութ պատրաստի՛ր։ 

Հիմա մենք այն էլ ինչպես ենք մասրենի փնտրում: Այսինքն՝ փնտրելու կարիք չկա. մեր շրջակայքում ամենուր մասուրի թփեր են: Յուրաքանչյուր տարի հպարտությամբ հավաքում ենք մասուրի բերքն ու կորիզներից սառը մամլման եղանակով քամում սնուցիչ յուղը: Մասուրի թեթեւ, հոսուն յուղն օգտակար է մաշկի բոլոր տեսակներին: Դե, իսկ Արալեռան լանջերին աճող, տեսքով փշոտ, բայց շա՜տ փափուկ մասուրի համն անմահական է. փորձողը երբեք չի մոռանա:

Հին ժողովուրդների համար մասուրի բուժիչ հատկությունների մասին հիշողությունը գենետիկ է: Այն հայտնի է Չինաստանում, Տիբեթում, Սիբիրում: Մասուրի թեյը, թուրմն ու կորիզայուղը մեծ տարածում ունեն հին մշակույթներում. պատճառն ավելի քան ակնհայտ է:

Մասուրը վիտամին С-ի քանակությամբ գերազանցում է անգամ կիտրոնին: Պարունակում է В1, В2, К, Е, В6 վիտամիններ, կենսաֆլավոնոիդներ, շաքար, պեկտին, կենսական թթուներ, երկաթի բյուրեղներ, ֆոսֆոր, մագնեզիում, կալցիում: Ունի զորեղ մանրէասպան հատկանիշներ, ամրացնում է մազանոթները, բարձրացնում օրգանիզմի դիմադրողականությունը: Ավելին, ամեն օր մասուր օգտագործելու դեպքում կարելի է մոռանալ սրտային հիվանդությունների մասին, ինչպես պարզել են Շվեդիայի Լունդ համալսարանի հետազոտողները:

Ես մի օր արթնացա, ոչ թե իմ մահճակալի վրա այլ մասուրի այգում:Ես տեսա, որ իմ ընտանիքնել է այստեղ և ես նրանց արթնացրեցի:Նրանք չէք քայլել այդ այգով:Իմ մայրիկը ասաց,որ մասուրը շատ օգտակար է վիտամին C-եյով և որ նրանով կարելի է ,թեյ պատրաստել:Մենք մի քանի րոպե անց տեսանք ինչ,որ չաղ ավելի ճիշտ կլորիկ կարմիր մարդ էր և իմ հայրիկը մեզ ասաց որպեսզի մենք պախկվենք և նրանցից մեկը ասաց.

-Երեխաներ մենք այսօր կճամփորդ էնք այս այգով և ես ձեզ կասեմ հետաքրքիր բաներ մասուրի մասին այսինք՝ մեր.և ես հասկացա որ նրանք քայլող մասուր էն և այդ մասուրը սկսեց նորից խոսալ.

-Ինչպես գիտենք մենք շատ օգտակար էնք մարդկանց համար և մեզնից թեյ էն պատրաստում,այսինքն՝ մենք չպետք է տեսնվենք մարդկանց աչքերին և դուք հիմա մտածում էք ինչ կլին՞ի եթե մարդիկ մեզ տեսնեն:Մենք կլոր էնք և դրանից մենք դանդաղ էնք վազում և ստիպված պետք է մարդկանց հետ կռվենք,բայց ես դրա համր վերցրել էմ դանակ.ես այնքան վախեցա,որ ուզում էի վազել հետ,բայց մեր ետևը կարծես մասուր զինվորներ լինեին:Նրանք մեզ խփեցին և մենք մեր ուշքը կորցրեցինք:Ես արթնացա նրանից,որ իմ մայրիկը ինձ արթնացնում էր և պարզվեց,որ դա երազ էր:

1.Yesterday my sister and I helped our mum in the house.

2.First,we cleaned our rooms and then we washed our clothe.

3.After that,we cooked some pasta.

4.The pasta was not very good.

5.Harris,but our mum was happy to eat it.

6.She didn’t want to show that the food was awful!Our Mum is so kind.

1.Mum ussualy cleans the house.Yesterday,Dad cleaned the house.

2.Mum ussualy washes the dishes.Yesterday,Dad washed the dishes.

3.Mum ussualy cooks dinner.Yesterday,Dad cooked dinner.

4.Mum ussualy irons the clothes.Yesterday,Dad ironed the clothes.

5.Mum ussualy walks the dog.Yesterday,Dad walked the dog.

1.We didn’t study in the lirary yesterday.

2.Pedro didn’t played football last Sunday.

3.I didn’t watched TV last night.

4.Aya didn’t listened to music yesterday evening.

5.The cat didn’t climbed a tree yesterday morning.

6.It didn’t rained last week.

7.He didn’t smiled at me.

8.George didn’t tidied his room an hour ago.

512.Բասկետբոլի 50 նետումներից 22-ը չեն հասել նպատակին։Դիպուկ նետումներից 9-ը նա արել է գտնվելով տուգանային հրապարակի սահմաններից դուրս։Տուգանային հրապարակի ներսից արված հաջող նետումից թիմը ստանում է 2 միաոր իսկ դրսից արվածից 3 միաոր։Իր թիմի համար քանի միաոր է վաստակել բասկետբոլիստը։

50-22=28

28-9=19

19×2=38

9×3=27

38+27=65

513.Երեք զամբյուղներում հավասար քանակովներով նուռ կար։ Երբ յուրաքանչյուր զամբյուղից վերցրին 3 նուռ բոլոր զամբյուղներում միասին այնքան նուռ մնաց որքան մինչ այդ կար երկու զամբյուղներում։ Քանի նուռ կար յուրաքանչյուր զամբյուղում։ 

9×2=18

18:3=6

514.Տասներկումասանոց կինոնկարի հեռուստատեսային ցուցադրումը տևում է  15 ժամ նեռարյալ գովազդի ժամանակը:Կինոկարի բոլոր մասերը նույն տևողությունընն ունեն:Որքա՞ն է յուրաքանչյուր մասի տևողությունը եթե այն ուղեկցվում է տասրոպեանոց գովազդով: 

15×60=900

12×10=120

900-120=780

780:12=65

515.Երեք առևտրականներ  միասին վաստակել են 80000 դրամ։Առաջին և երկրորդ առևտրականները միասին վաստակել են 48000 դրամ իսկ երկրորդը ու երրորդորդը միասին 78000 դրամ։Որքան է վաստակել յուրաքանչյուրը։

80000-48000=32000 դրամ էր վաստակել երրորդ առևտրականը

78000-32000=46000 դրամ էր վաստակել երկրորդ առևտրականը

48000-46000=2000 78000-32000=46000 դրամ էր վաստակել առաջին առևտրականը

502.Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 11-ի բաժանելիս:

Պատ.՛10

503.Ի՞նչ ամենափոքր մնացորդ կարող է ստացվել բնական թվերի բաժանման ժամանակ:

Պատ.՛1

504.Գրեք այն ամենամեծ երկնիշ թիվը ,որը 5-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդը 1 է:

Պատ.՛96

510.Կատարեք գործողությունները.

գ.(291-138:23)x(374+1287:33)=117135

138:23=6

291-6=285

1287:33=37

374+37=411

285×411=117135

դ.(71+132342:14)+(1546-847:121)=6985

132342:14=8453

8453+71=8524

847:121=7

1546-7=1539

8524+1539=6985

Մաթեմատիկա տնային 13.10.2021

449 Կատարե՛ք գործողությունները.

ա

(324-17)x(30-25)=1535
324-17=307
30-25=5
307×5=1535

բ

(894-633)x(972-69)=225683
894-633=261
972-69=903
261×903=225683

գ

(1007-388)x(59-46)=6747
1007-388=519
59-46=13
519×13=6747

դ

(800-445)x(378-211)=59285

800-445=355
378-211=167
355×167=59285

ե 

(777-205)x(603-29)=327185
777-205=572
603-29=574
572×574=327185

զ

(2379-12)x(101-93)=18936
2379-12=2367
101-93=8
2367×8=18936

է

 (906-35)x(496-57)=382369
906-35=871
496-57=439
871×439=382369

ը

 (55-9).(137-62)=3450
55-9=46
137-62=75
46×75=3450

460.Երկու տակառներից առաջինում կար 48 լ ջուր երկրորդում է 30 լ։ Ինչքան ջուր պիտի վերցվի առաջին տակառից որպեսզի երկու տակառներում մնա 60 լ ջուր։
48+30=78

78-60=18

462.Ջահի լամպերից 100-ը մեծ էին, իսկ մյուսները փոքր: Երբ մեծ լամպերից 9-ը և փոքրերից 27-ը այրվեցին, դահլիճը լուսավորում էր 323 լամպով: Քանի՞ փոքր լամպ կար ջահի վրա:

100-9=91

323-91=232

232+27=259

464.Համերգին ներկա էր 938 ունկնդիր։ Նրանցից 265-ը տոմսի համար վճարել էին 5000-ական դրամ 326-ը 3000-ական, իսկ մյուսները 1500-ական։ ինչ գումար էր հավաքվել համերգային տոմսարկղում։
Լուծում
5000×265=1325000
326×3000=978000
326+265=581
938-581=357
357×1500=535500
1325000+978000+535500=2303000

465.Աշակերտը տանը գրավոր առաջադրանքները կատարել է 55 րոպեում:Որքա՞ն ժամանակ է նա կատկացրել բանավոր դասերին,եթե սկսել է կատարել հանձնարարությունները ժ. 18.15-ին և վերջացրել է ժ. 20.10-ին:

Պատ.՛1 ժամ 55 րոպե

481.Երկու այգեպան,միասին աշխատելով,տնկել են 1200 վարդականաչ:1 օրում նրանցից մեկը տնկել է 25 վարդականաչ,իսկ մյուսը՝35:Ընդամենը քանի՞ վարդակակաչ է տնկել ամեն մի այգեպանը:

1200:25=48

1200:35=34

486.Աստղանիշների փոխարեն գրեք այնպիսի թվանշաններ,որոնց դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն:

ա.3625<3704

բ.68899>4253

գ.2374<1999

դ.98999>97999

487.Համպատասխան տեղերում փակագծեր տեղադրելով ստացեք հավասարոթյուն

ա.6×32+48:16+8=194

բ.6×32+48:16+8=38

489.Ավտոբուսը մեկնել է ժ.10-ն անց 30 րոպեին և տեղ է հասել ժ. 17-ն 15 րոպեին,ընդ որում 2 ժամ 20 րոպե այն ընթացել է գյուղամիջյան ճանապարհովվ,իսկ մնացած ժամանակը՝խճուճով:Որքա՞ն ժամանակ է ավտոբուսն ընթացել խճուճով:

Պատ.՛4-ժամ 25 րոպե

իմ հորինած խնթիրները

Հայկը մտապահել էր մի թիվ այն մեծացրել եր 250-ով և ստացել 261:
Գտեք այդ թիվը:

261-250=11

Ալեքսը մտապահել էր մի թիվ մեծացրել այն 958-ով արդյունքը
փոքրացրել են 562-ով: Ստացել են 620: Գտեք մտապահված թիվը:

620+562=1182

1182-958=225

480.364 մանրակ պատրաստելու համար բանվորը 4 օր աշխատեց 7-ական ժամ և 3 օր՝8-ական ժամ:Մեկ ժամում քանի՞ մանրակ էր պատրաստում բանվորը:

28+24=52

364:52=7

482.Տղան 4 տարեկան է:Մայրը նրանին մեծ է 28 տարով:Քանի՞ անգամ է մայրը տղայից մեծ:Մայրը տղայից քանի՞ անգամ մեծ կլինի 10 տարի:

28+4=32

4+10=14

32+10=42

42-14=28

487.Համապատասխան տեղերում փակագծեր տեղադրելով՝ ստացեք հավասարություն:

գ.6×3+48:16+8=23

դ.

1.We watched TV yesterday.

2,I cleaned my home two hours ago.

3.I returned home 1 hours ago.

4.They stopped police and asked him to help them.

5.I stayed home.

1.I talked to Jane an hour last/ago.

2.We played tennis last/ago Sunday.

3.He phoned me two hours last/ago.

4.It rained last/yesterday.

5.They travelled by plane last month.

6.I walked the dog five hours ago.

7.I listened to music last night.

8.He worked in London last year.

9.We played tennis yesterday.

10.Tim cooked dinner last Monday.

Yesterday my family and I visited my grandparents.My mum helped my grandma with the housework.My dad cleaned the windows.My brother and I watched cartoons on TV.Later,we played outside in the garden.We climbed up the tree to get to the treehouse.We stayed there all afternoon.Then our mum called us because it was time to go.Our grandparents kissed us goodbye and we returned home.

Արեգակը միայնակ աստղ չէ: Ձգողության շնորհիվ՝ նա իր մոտ է պա­հում տարբեր չափեր և զանգվածներ ունեցող տարատեսակ երկնային մարմիններ: Արեգակը և նրա շուրջը պտտվող այդ մարմինների համա­խումբն անվանում են Արեգակնային համակարգ:

Արեգակնային համակարգի կենտրո­նական մարմինն Արեգակն է: Դա, ինչ­պես մնացած աստղերը, շիկացած, հսկա­յական գազային գունդ է, որր հիմնակա­նում կազմված է ջրածնից և հելիումից: Իր ծավալով Արեգակը մոտ միլիոն անգամ մեծ է Երկրից: Արեգակի մակերևույթին ջերմաստիճանը մոտավորապես 6000⁰C աստիճան է, իսկ րնդերքում հաս­նում է մինչե 14 միլիոնի: Այդպիսի բարձր ջերմաստիճանի շնորհիվ’ Արեգակն անընդհատ լույս և ջերմություն է առաքում դեպի Երկիր: Առանց արեգակնա­յին էներգիայի կյանքր Երկրի վրա անհնար կլիներ:

Արեգակի շուրջը պտտվում են 8 երկնային մարմիններ, որոնք կոչվում են մոլորակներ: Դրանք, րստ Արեգակից իրենց հեռավորության, դասա­վորված են հետևյալ հաջորդականությամբ՝ Մերկուրի (Փայլածու), Վեներա (Արուսյակ), Երկիր, Մարս (Հրատ), Յուպիտեր (Լուսնթագ), Սատուրն (Երևակ), Ուրան, Նեպտուն: Փակագծերում նշված են մոլորակների հայերեն անվանումները:

Մոլորակները գնդաձև մարմիններ են ու իրարից տարբերվում են չա­փերով, զանգվածով ու ջերմաստիճանով:

Թվարկված 8 մոլորակն րնդունված է բաժանել երկու խմբի: Առաջին խմբի մեջ են Արեգակին առավել մոտ գտնվող մոլորակները: Դրանք են՝ Մերկուրին, Վեներան, Երկիրը և Մարսը: Այդ մոլորակները չափերով հա­մեմատաբար փոքր են, Երկրի նման կազմված են խիտ նյութից և կոչվում են երկրային տիպի մոլորակներ: Արեգակին ամենամոտ մոլորակը Մերկուրին է, իսկ Երկրին ամենամոտ մոլորակը՝ Վեներան:

Երկիրն Արեգակնային համակարգի երրորդ մոլորակն է, Արեգակի շուրջր պտտվում է մոտավորապես 150000000 կմ հեռավորության վրա: Ա­րեգակի նկատմամբ գրաված հարմար դիրքի շնորհիվ է, որ Երկրի վրա առկա են կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմաններ: Երկիրն Արե­գակից ստանում է այնքան ջերմություն, որ իր մակերևույթին ջուրը գտնվում է հիմնականում հեղուկ վիճակում. ամբողջովին չի սառչում կամ գոլորշա­նում:

Երկրորդ խմբի մոլորակներն են Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը: Դրանք իրենց զանգվածներով էապես գերազանցում են Երկ­իրը և այդ պատճառով կոչվում են հսկա մոլորակներ: Արեգակնային հա­մակարգի ամենամեծ մոլորակը Յուպիտերն է: Հսկա մոլորակներն ունեն նույն քիմիական բաղադրությունը, ինչ Արեգակը. դրանք հիմնականում կազմված են ջրածնից և հելիումից: Վերջին երկու մոլորակը երկնքում կա­րելի է տեսնել միայն աստղադիտակով, իսկ մնացածները տեսանելի են նաև անզեն աչքով:

Գիտնականները մոլորակների մասին հավաստի տեղեկություններ են ստանում ոչ միայն Երկրից աստղադիտակներով կատարվող դիտումների միջոցով, այլ նաև դեպի մոլորակներ տարբեր միջմոլորակային ավտո­մատ կայաններ ուղարկելով:

Որն է արեգակի երկու հիմնական նյութերը: 

Ջրածնից և հելիումից

Մոտավորապես քանի ջերմաստիճան է արեգակի վրա: 

6000 ջերմաստիճան

1. Որն է հսկա մոլորակների խմբի աննունը: 

Յուպիտեր,Սատուրն,Ուրան և Նեպտուն:

1. Արեգակին ամենամոտ մոլորակները որոնք են: 

Մերկուրի (Փայլածու), Վեներա (Արուսյակ), Երկիր,

1. Գտեք համացանցում արեգակնային համակարգի մասին և գրեք:  

Արեգակնային համակարգ, մոլորակային համակարգ, որը գտնվում է Ծիր Կաթին գալակտիկայի մեջ և բաղկացած է Արեգակից և այլ երկնային մարմիններից, որոնք ձգողությամբ կապում են նրա ութ մոլորակները, նրանց 167 բնական արբանյակները, հինգ գաճաճ մոլորակները (Ցերերա, Պլուտոն, Հոմեա, Մակեմակե և Էրիս և նրանց վեց բնական արբանյակները) և միլիարդավոր այլ փոքր մարմիններ։ Այս վերջինը բաղկացած է աստերոիդներից, Կոյպերի գոտու մարմիններից, գիսաստղերից, աստղաքարերից և տիեզերական փոշուց։

Արեգակնային համակարգը ձևավորվել է մոտ 4,57 միլիարդ տարի առաջ տիեզերական ձգողականության գազափոշային ամպի կոլապսի ճանապարհով։

Արեգակնային համակարգի օբյեկտների զանգվածի մեծ մասը բաժին է ընկնում Արեգակին, մնացած մասը պարունակվում է ութ համամատաբար մեկուսացված մոլորակներում, որոնք ունեն գրեթե շրջանաձև ուղեծիր և դասավորված են գրեթե հարթ սկավառակի սահմաններում՝ խավարածրի հարթությամբ։

Չորս ամենափոքր ներքին մոլորակներն են Մերկուրին, Վեներան, Երկիրը և Մարսը (նաև կոչվում են երկրային խմբի մոլորակներ), հիմնականում բաղկացած են սիլիկատներից և մետաղներից։ 

449.Կատարեք գործողություները:

ե.(777-205)x(603-29)=328428

777-205=572

603-29=574

572×574=328428

զ.(2379-12)x(101-93)=18936

2379-12=2367

101-93=8

2367×8=18936

է.(906-35)x(496-57)=37453

906-35=871

496-57=439

871×439=37453

ը.(55-9)x(137-62)=

55-9=66

137-62=75

66×75=5350

461.Երկու տուփերի մեջ ընդամենը 150 կոճակ կար:Երբ մի տուփի մեջ դրեցին ևս 30 կոճակ,իսկ մյուսի մեջ՝ ևս 20 կոճակ,տուփերում կոճակների քանակները հավասարվեցին:Քանի՞ կոճակ կար տուփերից յուրաքանչյուրում:

20+30=50

150+50=200

200:2=100