Գյումրի (ի սկզբանե Կումայրի, հետագայում մինչև 1840 թվականը՝ Գյումրի[2], 1840—1924 թվականներին՝ Ալեքսանդրապոլ, 1924—1990 թվականներին՝ Լենինական, 1990—1992[3] թվականներին Կումայրի), բնակչության քանակով ու մշակութային նշանակությամբ Հայաստանի երկրորդ քաղաքն է, գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում՝ Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Երևանից 126 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը՝ 3626 հեկտար։ 2015 թվականի դրությամբ ունեցել է 118,6 հազար բնակիչ[1], ծովի մակարդակից բարձր է ավելի քան 1500 մետր։ Քաղաքի կարգավիճակ ունի 1837 թվականից։
Արևմտյան մասը բարձրադիր է՝ կազմված երկու սեղանաձև բարձունքներից։ Ռելիեֆը հարթավայրային է, քիչ մասնատված, ծածկված 300 — 350 մ հաստությամբ լճագետային ու հրաբխային նստվածքներով։ Կլիման ցամաքային է, համեմատաբար տաք ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 7 °C է, հունվարինը՝ — 8 °C (նվազագույնը՝ — 35 °C), հուլիսինը՝ 20 °C (առավելագույնը՝ 34 °C)։ Տարեկան տեղումները 500 մմ են։ Գտնվում է 8-9 բալանոց սեյսմիկ գոտում։ Գյումրին արհեստի,արվեստի և հումորների քաղաքն է:Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1926 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։
Զինանշանը հաստատվել է 2001 թվականին։ Զինանշանի վրայի պատկերներն ունեն հետևյալ նշանակությունը.
Փորձե՛ք բացատրել` ի՞նչ եք հասկանում մայրենի լեզու և օտար լեզու ասելով։
Ես օտար լեզուն հասկանում այսպես,օրինակ-ՀԱՅերի համար տարբեր երկրների լեզուն դա տար լեզուն է,իսկ մայրենին հայերի համար հայոց լեզուն է,իսկ ուրիշ երկրների լեզուն իրենց ժողովուրդի համար մայրենի է:
Զարգացման ի՞նչ փուլեր է անցել հայերենը։
Գրաբար, միջին հայերեն և աշխարհաբար։
Ի՞նչ ճյուղեր ունի գրական հայերենը։
Արևելահայերեն և Արևմտահայերեն:
Ինչո՞վ է պայմանավորված երկու գրական լեզուների գոյությունը։
Ժողովուրդի:
Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞ւ է անհրաժեշտ իմանալ օտար լեզուներ. փորձե՛ք վերհիշել որևէ դեպք, երբ ձեզ շատ անհրաժեշտ է եղել լեզվի իմացությունը։
Իմ կարծիքով օտար լեզուն պետք է նրա համար,որ ուրիշ երկրից մարդ տեսնես ու իրա հետ ինչ,որ բան ունենաս խոսալու դու կարողանաս իր հետ իր երկրի լեզվով խոսել կամ որ ուրիշ երկիր ես գնում դու կարողանաս օրինակ-խանութում վաճառողին ասես ինչ որ բան առնես և այլն:
Ինձ երբեք դեռ պետք չի եկել օտար լեզու իմանալ,որովհետև ես ուրիշ երկներում չեմ եղել և չեմ տեսել ուրիշ երկրից մարդու,որ ես իր հետ ինչ որ բան խոսամ:
Գարիկենց տնից մինչև դպրոց 500մ է:Հայկը դպրոց է գնում 50մ/ր արագությամբ,իսկ վերադառնում է 25մ/ր արագությամբ:Հայկը որքան ժամանակ է ծախսում դպրոց գնալու և վերադառնալու ընթացքում:
500:50=10
500:25=20
10+20=30ր
Դավիթենց տնից մինչև դպրոց 450մ է:Հայկը դպրոց է գնում 50մ/ր արագությամբ,իսկ վերադառնում է 30մ/ր արագությամբ:Հայկը որքան ժամանակ է ծախսում դպրոց գնալու և վերադառնալու ընթացքում:
Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբա□տ զգաց: Նա միշտ իրեն դժբախտ էր զգում, որովհետև այդ օրով էին սկսվում մի նոր շա□աթվա տանջանքները դպրոցում: Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում: Թոմը պառկած մտածում էր:
Հանկարծ նա ցանկացավ հիվանդ լինել. Այդպիսով կարող էր դպրոց չգնալ և տանը մնալ: Այստեղ ինչ-որ անորոշ հնարավորություն կար: Նա ինքն իրեն ստուգեց: Ոչ մի տեղը չէր ցավում: Նորից ստուգեց: Այս անգամ թվաց, թե փորացավի նշաններ կան, և նա դրանց հետ որոշակի հույս կապեց: Բայց շուտով այդ նշանները թուլացան և հետզհետե ամբողջովին անհետացան: Թոմը նորից սկսեց մտածել: Հանկարծ մի նոր բան հայտնաբերեց: Վերևի ատամներից մեկը շարժվում էր: Դա արդեն մեծ բախտ էր: Որպես սկիզբ նա ուզում էր տնքալ, երբ մտածեց, որ եթե սկսի այդ պատճառաբանությամբ, մորաքույրն այդ ատամը կքաշի, և դա ցավ կպատճառի: Նա որոշեց ատամը պահել որպես պահեստային ցավ և ուրիշ պատրվակ գտնել: Որոշ ժամանակ ոչ մի բան չգտավ, հետո հիշեց բժշկի պատմած մի հիվանդության մասին, որ մեկին մի քանի շաբաթով անկողին էր գցել՝ միաժամանակ սպառնալով մատի կորստով: Նա վերմակի տակից հանեց ոտքը սկսեց ուսումնասիրել վիրավոր մատը: Բայց այդ հիվանդության նշանները չգիտեր: Այնուամենայնիվ արժեր փոր□ել, և նա սկսեց եռանդով տնքալ: Իսկ Սիդը շարունակում էր անտեղյակ մնալ ու քնել: Թոմն ավելի խորը տնքաց, և նրան թվաց, որ մատն իրոք ցավում է: Ոչ մի արձագանք Սիդի կողմից: Մինչ այդ Թոմի շունչը կտրվեց: Նա մի փոքր հանգստացավ, ուժ հավաքեց ու տնքոցների հիանալի մի շարք արձակեց: Սիդը շարունակում էր խռմփալ: Թոմի համ□երությունն սպառվեց: Նա կանչեց՝ Սի՜դ, Սի՜դ, և եղբորը շարժեց: Դա ազդեց, և Թոմն սկսեց դարձյալ տնքալ: Սիդըհառաչեց ձգվեց հենվեցարմունկինևԹոմիննայեց: Թոմը շարունակում էր տնքալ: Սիդը ձայնեց նրան.
— Բայց ես պարտավոր եմ: Այդպես մի տնքա, Թո´մ, սարսափելի է: Ինչքա՞ն ժամանակ է, որ դու այդ վիճակում ես:
— Ժամե՜ր, ա՜խ, ինձ ձեռք մի´ տուր, Սի´դ: Բայց Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու: Այժմ Թոմն իսկապես տառապում էր. այնպես լավ էր նրա երևակայությունն աշխատում, և այնքան բնական էին նրա տնքոցները:
Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
Դժբաղտ, շաբաթվա, փորձել, համբերությունն
2. Գրի´ր տրված բառերի հականիշները. ա/ դժբախտ բախտ բ/ ատելի լավ գ/ հիվանդ առողջ դ/անհետանալ հայտնվել
3.Ի՞նչ է նշանակում տեքստում հանդիպողհետզհետե բառը:
Միմյանցից 90կմ հեռավորության վրա գտնվող երկու վայրերից իրար ընդառաջ դուրս եկան երոկւ ավտոմեքենա:Երբ նրանք հանդիպեցին պարզվեց որ առաջինը անցել է ճանապարհի 1 մասը:Որքան ճանապարհ էր անցել նրանցից յուրաքանչյուրը մինչև հանդիպումը: — 5
Լուծում
90: 5×1=18կմ անցել էր առաջին ավտոմեքենան
90-18=72կմ անցել էր երկրորդ ավտոմեքենան
869.20 լիտր բեզնինն արժե 7600դրամ:Վարորդը որքան պետք է վճարի ավտոմեքենան 35լ բենզին լցնելու համար:
Լուծում
7600:20=380դ է 1լ բենզինը
380×35=13300դ է 35լ բենզինը
870.Աննան 24 տետրի համար վճարեց 560 դրամով ավելի,քան Անին 16 տետրի համար:Արան որքան պետք է վճարի այդ տետրերից 12 հատ գնելու համար:
Ձուկը որ կերավ աղջիկը՝ փշերը տվավ նաժիշտներին և հրամայեց, որ ուտեն։ Նաժիշտները, գեղեցկանալու հույսով, կերան ձկան փշերը, բայց մեկ փուշ ազատվեց նրանց բերանից և, աղբի հետ պարտեզ ընկնելով, մի ծառ դառավ, մի զարմանալի և հրաշալի ծառ, մշտադալար։ Նրա ծաղիկների հոտից մարդ չէր կշտանում, իսկ պտուղն էր փունջ մարգարիտ։ Թագավորի որդին հիմա էլ այդ ծառին սիրահարվեց, նրա հովանու տակ հաստատեց իր բնակությունը և գիշեր-ցերեկ այնտեղից չէր հեռանում։
Բոշան գլխի ընկավ, որ այդ ծառը ձկան մնացորդից է առաջ եկել, շատ տխրեց և, ամենայն հնարք գործ դնելով՝ խաբեց թագավորին, թե մինչև ծառը չկտրե, որդին իրան չի սիրիլ, և քանի որ նա չի սիրիլ, ինքը միշտ տգեղ կմնա։
Հավատաց թագավորը և կտրել տվավ ծառը։ Բոշան այրեց ծառի բոլոր մասերը և ինքն իր մեջ հանգստացավ։
Բայց ծառը կտրելիս մի կոկ տաշեղ թռավ և մի խեղճ պառավի տան հերթովն ընկավ ներս։ Այս բանը չնկատեց բոշան, չնայած որ ամեն զգուշություն գործ էր դրել, որ մի շյուղ անգամ չազատվի ձեռքիցը։
Պառավը երբ տեսավ տաշեղը, շատ հավանեց․ այս ի՜նչ լավ խուփ է, ասաց, և վեր առավ, նրանով ծածկեց մի բղուղի բերան։
Պառավը շատ աղքատ էր և իր ձեռքի աշխատանքովն էր ապրում։ Առավոտը կանուխ դուրս էր գալիս տանից, գնում էր սրա-նրա մոտ աշխատում, գործ անում, երեկոյին գալիս էր տուն։ Այսպես մյուս առավոտը հենց որ գնաց իր բանին, բղուղի խուփը տեղիցը թռավ և դառավ մի սիրուն աղջիկ, այսինքն՝ էլի դառավ առաջվան Եղեգնուհին, միայն թե՝ այս անգամ պարզ և սիրուն հագուստով զարդարված։
Եղեգնուհին վեր առավ ավելը, տունը-տեղը մաքուր սրբեց, կրակ արավ, կերակուր եփեց և իրիկնադեմին, պառավի գալու ժամանակը, թաք կացավ մի անկյունում։ Պառավը ներս մտավ և, տեսնելով ամեն ինչ սարքած, կարգած, տունն ավլած, կերակուրը եփած՝ մնաց զարմացած։
― Ո՞վ պիտի լինի արած այս բանը,― ասաց․― դուռը կողպած էր, ոչ ոք չէր կարող ներս գալ․ կարելի է՝ հերթովը լինի մտած։ Բայց ով որ է՝ ինձ լավություն է արել, վատություն չի արել, երանի միշտ այսպես անե։
Հարցեր և առաջադրանքներ
Դեղինով նշված բառերի բացատրությունը սովորել անգիր:
Տաշեղ- Փայտը տաշելիս առաջացած մանր շերտեր:
Շյուղ- Ոստ, դալար ճյուղ, շիղ:
Բղուղի- աման
Կանաչով նշված բառերը բաժանել մասերի և բացատրել:
Մշտադալար-Միշտ+ա+դալար, երկաար ապրի կամ երկար մնա:
Իրիկնադեմին-իրիկուն+ա+դեմ, երեկոյանին մոտիկ ժամ:
Ինպես Եղեգնուհին հայտնվեց պառավի տանը:
Բղուղի խուփը տեղիցը թռավ և դարձավ մի սիրուն աղջիկ, այսինքն՝ էլի դարձավ առաջվան Եղեգնուհին:
874.Գայլը,գառն ու խոտը Աշոտը պետք է նավակով անցկացնի գետի մի ափից մյուսը:Նավակով Աշոտն իր հետ կարող է տանել դրանցից միայն մեկը,ապա վերադառնալ և տանել մյուսը:Բայց եթե գայլն ու գառը մնան իրար հետ,ապա գայլը կուտի գառանը,իկ եթե առն ու խոտը մնան,ապա գառը կուտի խոտը:Ինչպե՞ս պետք է վարվի Աշոտը:
Джованнино-Бездельник очень любил путешествовать. Путешествовал он, путешествовал и оказался в удивительной стране, где дома строили без углов – они были круглые. И крыши тоже ставили не углом, а плавно закругляли. Вдоль дороги, по которой шел Джованнино, тянулась живая изгородь из кустов роз, и ему, конечно, захотелось вдеть одну розу в петлицу своей курточки. Он собирался осторожно, чтобы не уколоться о шипы, сорвать цветок, как вдруг заметил, что шипы нисколечко не колются, – они, оказывается, вовсе не острые и только слегка щекочут руку.
– Чудеса, да и только! – удивился Джованнино.
В ту же минуту из-за куста с розами появился городской стражник, и, очень вежливо улыбаясь, спросил его:
– Вы, должно быть, не знаете, что нельзя рвать розы?
– Мне очень жаль… Я не подумал…
– Тогда вам придется заплатить только половину штрафа, – сказал стражник все с той же приветливой улыбкой и стал выписывать квитанцию. Джованнино заметил, что карандаш у него был не заточен – совсем тупой, и спросил стражника:
– Простите, а можно взглянуть на вашу саблю?
– Пожалуйста, – ответил тот и протянул Джованнино свою саблю. Она тоже оказалась не острой, а тупой.
– Так, что же это за страна такая? – удивился Джованнино. – Куда я попал? Здесь все так странно!
– Это страна, где нет ничего острого, – объяснил стражник, и так вежливо, что все его слова надо было бы писать только с заглавной буквы.
– А как же гвозди! – удивился Джованнино. – Они ведь должны быть острыми!
– Мы давно уже обходимся без них. Ведь есть клей! А теперь, будьте добры, дайте мне две пощечины,
От изумления Джованнино широко открыл рот, будто собирался проглотить сразу целый торт.
– Что вы! – воскликнул он наконец. – Я вовсе не хочу оказаться в тюрьме за оскорбление городского стражника. Уж если на то пошло, так это я должен получить две пощечины, а не вы.
– Но у нас так принято, – любезно объяснил стражник, – полный штраф – это четыре пощечины, а половина штрафа – две.
– Две пощечины – стражнику?
– Стражнику.
– Но это ужасно несправедливо! Так нельзя!
– Конечно, несправедливо! Конечно, так нельзя! – ответил стражник. – Это настолько несправедливо и ужасно, что люди, чтобы не давать пощечин ни в чем не повиннным стражникам, просто не делают ничего такого, что запрещается законом и за что нужно брать штраф. Ну, так я жду – дайте мне две пощечины! И в другой раз, синьор путешественник, вы, конечно, будете осторожнее, не так ли?
– Но я не хотел бы даже ущипнуть вас за щеку, не то что ударить!
– В таком случае я вынужден проводить вас до границы и предложить покинуть нашу страну!
И Джованнино, ужасно пристыженный, вынужден был покинуть страну, где нет ничего острого. Однако он до сих пор все еще мечтает вернуться туда, чтобы жить по самым вежливым законам на свете, среди самых воспитанных людей, в домике, где нет ничего острого.
Ответьте на вопросы:
Понравилась ли тебе сказка? Да, нет (почему?)
Да,потмучто там было очень много фантаззии,а я фантазию очень люлблю.
Как зовут главного героя сказки?
Главного героя сказки зовут, Джованнино .
Опишите главного героя.
Главный герой был,безделником и вежливым.
Опишите стражника.
Стражник был вежливым и спровидливым.
В какой стране он оказался?
Он оказался в стране где нет ничего острого.
За что его хотели оштрафовать?
За то что он виташил розу.
Какой штраф должен был заплатить герой?
Герой должен был заплатить четыре пощёчины,но так как он не знал что нелзя вытаскывать розы поетему он должен был заплатить две пощёчины.
Какой была сабля стражника?
Сабля стражника бил тупой.
Почему герой покинул страну?
Потомучто н не хотель дать стражнику две пошёчины.
Хотели бы вы побывать в этой стране?
Нет
Что необычного и интересного было в городе?
Необычного была то что не было нечего острога и если ты нарушал закон то ты должен ад дать с колко то там пощёчин стражнику.
Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ 