Գյումրի (ի սկզբանե Կումայրի, հետագայում մինչև 1840 թվականը՝ Գյումրի[2], 1840—1924 թվականներին՝ Ալեքսանդրապոլ, 1924—1990 թվականներին՝ Լենինական, 1990—1992[3] թվականներին Կումայրի), բնակչության քանակով ու մշակութային նշանակությամբ Հայաստանի երկրորդ քաղաքն է, գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում՝ Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Երևանից 126 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը՝ 3626 հեկտար։ 2015 թվականի դրությամբ ունեցել է 118,6 հազար բնակիչ[1], ծովի մակարդակից բարձր է ավելի քան 1500 մետր։ Քաղաքի կարգավիճակ ունի 1837 թվականից։
Արևմտյան մասը բարձրադիր է՝ կազմված երկու սեղանաձև բարձունքներից։ Ռելիեֆը հարթավայրային է, քիչ մասնատված, ծածկված 300 — 350 մ հաստությամբ լճագետային ու հրաբխային նստվածքներով։ Կլիման ցամաքային է, համեմատաբար տաք ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 7 °C է, հունվարինը՝ — 8 °C (նվազագույնը՝ — 35 °C), հուլիսինը՝ 20 °C (առավելագույնը՝ 34 °C)։ Տարեկան տեղումները 500 մմ են։ Գտնվում է 8-9 բալանոց սեյսմիկ գոտում։ Գյումրին արհեստի,արվեստի և հումորների քաղաքն է:Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1926 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։
Զինանշանը հաստատվել է 2001 թվականին։ Զինանշանի վրայի պատկերներն ունեն հետևյալ նշանակությունը.
- Հովազը Բագրատունիների զինանշանն է։ Վերջիններիս նստավայրը եղել է Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Շիրակ գավառում։ Շիրակ գավառի արևելյան մասը ներկայումս պատկանում է Հայաստանի Հանրապետությանը և հիմնականում կազմում է Շիրակի մարզը։ Շիրակ գավառի արևմտյան մասը՝ Բագրատունյաց Հայաստանի վերջին մայրաքաղաք Անիով, Հայաստանի Հանրապետության դեմ 1920 թվականի ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի և դրա արդյունքները ձևակերպած 1921 թ․ Մոսկվայի պայմանագրի հետևանքով ներկայումս դեռևս պատկանում է Թուրքիային՝ կազմելով վերջինիս Կարսի իլը կամ նահանգը, որի մէջ մտնում է նաև հին Այրարատ նահանգի Վանանդ գավառը։
Դավիթ Հովհաննիսյանի ուսումնական բլոգ 