Հայոց լեզու

Ձմեռային Արձակուրդների Առաջադրանքներ

1. Լրացրեք նախադասությունները:

Թռչունները ծլվլում են,թռչունը ծլվլում է:

Շները հաչում են, շունը հաչում է:

Գայլերը ոռնում են,գայլը ոռնում է:

Մարդիկ խոսում են, մարդը խոսում է:

Խոզերը մռնչում են, խոզը մռնչում է:

Մկները կռծում են, մուկը կռծում է:

       Նապաստակները թռչկոտում են, նապաստակը թռչկոտում է:

2. Գտեք Ա խմբի արտահայտությունների զույգերը Բ խմբում:

Ա. Գլուխ​տալ, ականջ դնել, հոգին հանել, վիզ ծռել​

Գլուխտալ-խոնարհվել,ականջ դնել-Լսել,Հոգին հանել-չարչարել,վիզ ծռել-խնդրել

Բ. Լսել, չարչարել, խնդրել, խոնարհվել:

3. Գրեք հետևյալ բառերին մաստով հակառակ բառեր:

Սողալ-թռչկոտել, լացել-ուրախանալ, սառը-տաք, մայրամուտ-լուսաբաց:

4. Պատասխանեք հարցերին:

Ո՞ւմ տոնածառը զարդարվեց:

Մեր:

Ինչպիսի՞ տոնածառը զարդարվեց:

Կանաչ գույնի:

Տոնածառը որտե՞ղ զարդարվեց:

Տանը և կենտրոնական հրապարակում:

Տոնածառը ե՞րբ զարդարվեց:

Նոր տարվա նախ որերին:

Տոնածառը ինչո՞ւ զարդարվեց:

Նոր տարին առանձ տոնածառ նոր տարի չի:

5. Շարունակեք այսպես սենյակսենյակումանտառանտառում:

Այգի-Այգում, դասարան-դասարանում, դպրոց- դպրոցում, գազանանոց- գազանանոցում, անկողին- անկողինում, խոհանոց- խոհանոցում, լոգարան- լոգարանում, հիվանդանոց- հիվանդանոցում, պատշգամբ- պատշգամբում:

Ես բառերին ավելացրի ում վերջավորույթունըորը բառերին տվեց որտեղ  իմսատ:

6. Բառերը բաժանեք մասնիկների:

Օրինակ՝ մորաքույր- մոր քույրը

Լոգասենյակ-լոգարան սենյակը, մարդաբոյ-մարդ բոյը, կարճահասակ-կարճ հասակը, դարչնագույն-դարչնի գույնը, լուսաբաց-լույսը բացվել, լուսամուտ-լույսը մտնեց, գայլաձուկ-գայլը ձուկ, հողագունդ-հողը գունդ, ձնեմարդ-ձյունը մարդ, ժամացույց-ժամը ցույց, զարդատուփ-զարդի տուփ:

  1. Գրեք մեկ բառով:

Բարձր ձայնով-բարձրաձայն

Մանուշակի գույն-մանուշակագույն

Նարնջի գույն-նարնջագույն

Արևի ծաղիկ-արևածաղիկ

Դարչինի գույն-դարչնիգույն

Մոխիրի գույն-մոխրագույն

Շագանակի գույն-շականակագույն

2Շարունակեք

Զրնգուն ու գեղեցիկ, ինչպես սոխակ:

Շատախոս ու գլուխգովան, ինչպես աղվեսը:

Զգույշ ու վախկոտ, ինչպես նապաստակ:

Երկար ու բարակ, ինչպես օձ:

Հաստլիկ ու շատակեր,ինչպես արջ:

Ջղայն ու բարկացկոտ,ինչպես Առյուծ:

Բարի ու սիրառատ, ինչպես շուն:

3. Պատասխանեք հարցերին, կետերի փոխարեն գրեք տեքստին համապատասխան բառեր և փոքրիկ պատմություն ստացեք:

Շունը մարդու ամենալավ ընկերն է: Մարդը նրան միշտ պահում է իր տան մոտ և սիրում: եթե մեկնումեկը մարդուն նեղացնի, նա անմիջապես,կպաշպանի:

4. Ա խմբի արտահայտությունների իմաստները գտեք Բ խմբում:

 Ա. Մատը թափ տալ, սիրտը կանգնել, գլխին տալ:

Մատը թափ տալ-սպառնալ,սիրտը կագնել-վախենալ,գլխին տալ-փոշմանել

 Բ. Բ.Վախենալ, մեծերին պատասխանել, փոշմանել, սպառնալ, լեզուն երկարացնել:

 Ա. գլուխը  դատարկ, աչքը ծակ, լեզուն երկար, ականջ դնել:

Գլուխը դատարկ-անխելք,աչքը ծակ-անկուշտ,լեզուն երկար-լեզվանի,ականջ դնել-լսել

 Բ. Լսել, անխելք, անկուշտ, լեզվանի:

5. Գրեք տրված բառերին իմաստով հակառակ բառերր:

Պինդ-փափուկ

Գոռալ-լռել

Հարցնել-պատասխանել

Մոռանալ-հիշել

6. Բառերն այնպես փոխեքոր դրանք պատկանեն քեզ:

Օրինակ՝ գիրք- գիրքս

Դահուկ- դահուկս, գրիչներ-գրիչներս, տետր-տետրս, մորաքույրներ-մորաքույրներս, մեքենա-մեքենաս, սահնակ-սահնակս, համակարգիչներ-համակարգիչներս, ժամացույց-ժամացույցս, ականջներ

1.  Տառերի տեղափոխությամբ ստացեˊք բառեր։

Տռա-տառ, առմա-ամառ, ձանրև-անձրև, ագորունվ-վարունգ, ուաշն-աշուն, րևտե-տերև, մաձներդ-ձնեմարդ, ղծաիկ-ծաղիկ, ցելալ-լացել:

2.  Առանձնացրեք բառերի մասնիկները:

Ա. Աշխատասեր-աշխատանք սեր, սիրաշահել-սեր շահել, գլխակապ-գլուխ կապ, լրջամիտ-լուրջ միտք, բանտապահ-բանտ պահել, շատախոս-շատ խոսք, ստախոս-սուտ խոսք, մարդակեր-մարդ կեր, լուսամուտ-լույս մութ, հորաքույր-հայրիկ քույր, դասամիջոց-դաս միջոց, դասացուցակ-դաս ցուցակ, բարձրորակ-բարձր որակ:

Բ. Ցեխոտ-ցեխ, լավություն-լավ, անգլուխ-գլուխ, մշտական-միշտ, գնդակ-գունդ, մայրություն-մայր, լուսավոր-լույս, հիվանդանոց-հիվանդ, գազանանոց-գազան, անհամ-համ, դժգոհ-գոհ, տգեղ-գեղ:

3Տողադարձեք բառերը:

Գառ-նուկ, լե-զու, ա-ռավ-ոտ, գլխ-ուղեղ, հա-մա-կար-գիչ, աղ-ջիկ, կա-կաչ, դա-հուկ, կաթ-սա, թեյ-նիկ, ծա-ղիկ, մշա-կույթ, դառ-նու-թյուն, լեզ-վա-բան, նար-դի, կա-խիչ, ա-վագ, գա-զա-նա-նոց, դաշ-նա-մուր, հե-ռուս-տաց-ույց, հա-ճույք:

4Պատասխանեք հարցերին, կետերի փոխարեն գրեք տեքստին համապատասխան բառեր և փոքրիկ պատմություն ստացեք:

Մի անգամ զատիկը հանդիպեց այգում ուրիշ զատիկի: Նա փոքրիկ տոտիկներով մոտեցավ զատիկին և զարմացած հարցրեց.

-Մի՞թե դու էլ ես զատիկ:

Այո Գոռոզաբար պատասխանեց, որ նա ելե զատիկ: Հետո մոտեցան մարդիկ և զատիկն ու մյուս զատիկը արագ փախան, բայց նրանք բռնվեցին

5Այս բառերով կազմեք նոր բառեր:

Հին-հնավոչ, տառ-տառակեր, լույս-լուսավոր, քաղցր-քաղցրավենիք:

6. Ամբողջացրեք նախադասությունները՝ կետերի փոխարեն դեղինով նշված բառերից մեկը դնելով:

Ծառ, կոշիկներ, հեռախոսով, խոտը, լվանում են

Այգում աճում էր խնձորի գեղեցիկ ու շատ փարթամ ծառ:

Անահիտը հագել էր մայրիկի կոշիկները և կտկտացնելով քայլում էր տան մեջ:

Կարենը հեռախոսով զանգեց ընկերոջը և բակ կանչեց:

Գառնուկներն ախորժակով ուտում էին նոր ծլած կանաչ խոտը

Քնից արթնանալուց հետո մարդիկ լվանում են ձեռքերը և երեսը:

1. Գտեք յուրաքանչյուր շարքի ավելորդ բառը:

Ա. Բարի, հոգատար, մեքենա, կարմիր, լուսավոր:

մեքենա

Բ. Շոգել, շոգ, հազալ, արտասվել, հիշել:

հազալ

Գ. Բժիշկ, քար, քայլող, տուն, պարկ:

քայլող

Դ. Ծակոց, ցախանոց, գժանոց, աղբանոց:

ծակոց

Ե. Գազան, առյուծ, վագր, գայլ, հովազ:

գայլ

Զ. Լվացվել, հագնվել, ճաշել, ավել, կառուցել:

ավել

Է. Մորաքույր, հայրիկ, տատիկ, փեսա, խոհարար:

խոհարար

2.  Գրեք մեկ բառով:

Գրքերը պահելու տեղ-գրադարան

Լողանալու տեղ-լոգարան

Սառը բաներ պահելու տեղ-սառնարան

Լվացվելու տեղ-լվացարան

Հանդերձները (հագուստները) փոխելու տեղ-հանդերցարան

Հիվանդներին պահելու տեղ-հավանդանոց

Հավերին պահելու տեղ-հավանոց

Գազաններին պահելու  տեղ-գազանանոց

Ցախերը պահելու տեղ-ցախանոց

Աղբը պահելու տեղ-աղբանոց

Գժերին պահելու տեղ-գժանոց

3.Հորինեք 5 թարս հարց և պատասխանեք դրանց:

Օրինակ՝ Ինչու ատամը կոկորդիլոս ունի: — Ատամը նրա համար է, որ կոկորդիլոսը իր ուտելիքը ծամի:Ինչու ուղեղը մարդ ունի-ուղեղը նրա համար է, որ մարդը շուտ մտածի:Ինչու եղունգը մատ ունի:Եղունգը քորելու համար:Ինչու թանաքը գրիչ ունի:Թանաքը նրա համար է, որ գրիչով գրես:Ինչու շորը մարդ ունի:Շորը նրա համար է որ չմրսել և մերկ չլիներ:Ինչու պատուհանը տուն ունի:Պատուհանը նրա համար է, որ տունը լուսավորվի:

4Որ զույգն է սխալ:

ա/ մտածել-մտորել
բ/փնտրել — որոնել
գ/ լսել — ականջ դնել
դ/բնական – արհեստական

5. Նախադասություններին ինչպիսի՞ հարցին պատասխանող այնպիսի բառեր ավելացրեքոր նախադասության հերոսները դառնան վատը:

Կարենի քույրիկը գիրքը տվեց դասընկերոջը:- Կարենի չարաճճի քույրիկը գիրքը տվեց դասընկերոջը:

46 համարի ավտոբուսի վարորդը հայտարարեց հաջորդ կանգառը:- 46 համարի ավտոբուսի բարկացած վարորդը հայտարարեց հաջորդ կանգառը:

Խանութի վաճառողուհին սպասարկում էր այցելուներին:- Խանութիխափեբա վաճառողուհին սպասարկում էր այցելուներին:

Մեր մոտակա այգում աշխատում են մի քանի բանվորներ:- Մեր մոտակա այգում աշխատում են մի քանի ծույլ բանվորներ:

Որսորդն անտառում կրակեց մի արջի:-Չար որսորդն անտառում կրակեց մի արջի:

6. Լրացրեք հեքիաթը և գրեք վերնագիրը:

Մի տատիկ ու պապիկ ունենում են կախարդական հավիկ: ՄԻ օր հավիկը ձու է ածում, բայց ոչ թե սովորական ձու, այլ ոսկե ձու:

Տատիկը ուզում է կոտրել ձուն, չի կարողանում, պապիկն ուզում է կոտրել ձուն, չի կարողանում:

Մոտ է վազում  մկնիկը, պոչով հարվածում, ձուն գլորվում է հատակին ու կոտրվում:

Մի տխրի տատիկ, մի տխրի պապիկ, ես ձեզ համար նոր ձու կածեմ:

Հայոց լեզու

Սուրբ Ծննդյան հեքիաթ սրինգ նվագող աղջկա մասին,Պաոլո Կոելիո

Կար մի աղջիկ: Ամբողջ օրը նա սրինգ էր նվագում: Երբեմն այնքան արտասովոր էր լինում նրա նվագը, որ անցորդները կանգնում ու լսում էին:
Աղջիկը նվագում էր երկնքի մաքրության, օվկիանոսի խորության, անտառի թարմության, մարդկանց և նրանց ցանկությունների, նրանց զգացմունքների ուժգնության և անկայունության մասին: Մի խոսքով` այն մասին, թե ինչպես էր ինքը պատկերացնում կյանքը: Սակայն մի օր մարդիկ սկսեցին պատմել նրան այն մասին, որ կյանքում ամեն ինչ բոլորովին էլ այնպես չէ, ինչպես ինքն է պատկերացնում: Եվ հենց որ նա հավատաց մարդկանց, սրինգը դադարեց նվագել:
— Ինչո՞ւ չես ուզում նվագել, սրի՛նգ, — հարցրեց տրտմած աղջիկը:
— Ոչ թե ես չեմ ուզում նվագել, դու այլևս չես լսում ինձ, — տխուր պատասխանեց սրինգը և լռեց:
Աղջիկը նստեց աթոռին և լաց եղավ: Ինչպե՞ս ապրել առանց սրինգի, չէ՞ որ դա միակ բանն էր, որ ինքը կարող էր անել:
— Մի տխրի՛ր, — ասաց սրինգը, — դու դեռ լսո՞ւմ ես ինձ:
— Այո՛, — ասաց աղջիկը` ափով սրբելով արցունքները:
— Դե ուրեմն, կենտրոնացի՛ր: Այս Սուրբ Ծննդյան տոնին քո առջև կբացվի երկու աշխարհ. աշխարհ` ուրիշ մարդկանց աչքերով և աշխարհ` քո աչքերով: Սակայն ապագա կյանքի համար դու պետք է ընտրես դրանցից մեկը: Եթե դու նախընտրես աշխարհն ուրիշ մարդկանց աչքերով, կդառնաս ունկնդիր, և քո կյանքի աղբյուրը միշտ կենտրոնացած կլինի ուրիշների կարծիքների վրա: Իսկ եթե նախընտրես աշխարհը քո աչքերով, ապա հնարավոր է, որ կրկին լսես ինքդ քեզ և կրկին նվագես: Սակայն ստիպված կլինես այլևս ոչ ոքի չլսել և անգամ` չսխալվել:
— Օ՜, որքան լուրջ է այդ ամենը, — ասաց աղջիկը և արագ վեր կացավ աթոռից:
Մի քանի օր անց եկավ Սուրբ Ծննդյան տոնը: Տնեցիները հավաքվեցին հյուրասենյակում, սկսեցին քննարկել ինչ-որ բաներ, կատակել, վիճել: Սակայն աղջիկը նրանց չէր լսում: Նա խորհում էր, թե երկու աշխարհներից ո՞րն ընտրել: Եվ հանկարծ սեղանի շուրջ հավաքվածներից մեկը բարձրաձայն ասաց. «Ես չեմ կարող գրել այնպիսի պիեսներ, ինչպիսիք գրել է Շեքսպիրը: Սակայն իմ առավելությունն այն է, որ ես կարող եմ գրել իմ պիեսները»: Մեծահասակները ծիծաղեցին, իսկ աղջիկը պապանձվեց, որովհետև հասկացավ, որ յուրաքանչյուր մարդու առավելությունն այն է, որ միայն ինքն է այդպիսին: Եվ ինչ-որ վառ և արտասովոր բան ստեղծելու համար բոլորովին էլ պետք չէ լսել այլ մարդկանց, որովհետև յուրաքանչյուր մարդ ինքնին հրաշք է, և այդ հրաշքը թաքնված է հենց իր մեջ: Պարզապես շատերը ժամանակավորապես մոռացել են այդ մասին, և ահա` չգիտեն ինչ անել` ուրիշների խորհուրդներին հետևելուց բացի: Աղջիկը դուրս վազեց սենյակից, վերցրեց սրինգը, վերադարձավ հյուրասենյակ և բարձրացավ աթոռին:
— Ուշադրություն եմ խնդրում: Հիմա ես ձեզ համար կնվագեմ:
Մեծահասակները ժպտացին, ծափահարեցին: Ահա թե ինչ արտասովորն է իրենց դուստրը: Ինչ ինքնավստահորեն է պահանջում ուշադրություն իր հանդեպ, անգամ աթոռի վրա բարձրացավ: Իսկ երբ աղջիկը սկսեց նվագել, մեծահասակները լռեցին: Նրանց մտքով էլ չէր անցնում, որ այդ Սուրբ Ծննդյան տոնին իրենց տանը տեղի էին ունենում իրական հրաշքներ: Հրաշքներ` իրենց աղջկա աչքերով:

Հարց– Քո կարծիքով ի՞նչ է հրաշքը:

Հրաշքը այն է, որ ինչ որ բան հավատում ես և դա իրականանում է: